Year 2019, Volume 22 , Issue 1, Pages 1 - 13 2019-02-28

Şanlıurfa-Siverek’te Yaygın Toprak Gruplarının Besin Elementi Durumları ve Bunların Bazı Toprak Özellikleri ile İlişkileri
Nutrient Status and Their Relationships with Some Soil Properties of Widespread Soil Groups in Siverek, Şanlıurfa

Mehmet YALÇIN [1] , Kerim Mesut ÇİMRİN [2]


Çalışmada Şanlıurfa ili Siverek ilçesi yaygın toprak gurupları topraklarının bazı makro ve mikro besin elementlerinin içeriklerinin belirlenmesi ve toprağın bazı özelikleri ile ilişkilerinin saptanarak, verimlilik durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Bu amaçla Siverek ilçesi yaygın toprak guruplarının topraklarını temsil edecek şekilde iki farklı derinlikten (0-20 ve 20-40 cm) ve 38 ayrı noktadan olmak üzere toplamda 76 toprak örneği alınmıştır.

Araştırma sonuçlarına gore; toprakların % azot içerikleri 0.01-0.25 ile alınabilir fosfor 0.32-29.98 ppm; değişebilir potasyum 390-3784 ppm; kalsiyum 12113-28515 ppm; magnezyum 734-8103 ppm arasında belirlenmiştir. Ayrıca alınabilir bakır 0.54-3.61 ppm; demir 3.65-86.67 ppm; mangan 3.16-50.86 ppm ve çinko 0.09-4.22 ppm aralarında bulunmştur. Çalışma alanı topraklarının yarıdan fazlasında azot (% 57.90), fosfor (% 65.78) ve çinko (% 63.16) içerikleri yönünden noksanlıklar belirlenirken, potasyum, kalsiyum, magnezyum, bakır, demir ve mangan içerikleri bakımından ise yeterli düzeyde olduğu belirlenmiştir.

Toprakların toplam azot ile tuz, silt, kireç ve organik madde; yarayışlı fosfor ile organik madde; değişebilir potasyum ile tuz, silt, organik madde ve KDK; kalsiyum ile pH, tuz, silt ve KDK; magnezyum ve alınabilir demir ile kil; alınabilir demir ile tuz, silt, organik madde ve KDK;  alınabilir mangan ile tuz, kil, silt ve organik madde ve alınabilir çinko ile organik madde arasında ise pozitif önemli ilişkiler belirlenmiştir. Toprakların toplam azot, değişebilir potasyum, kalsiyum, bakır, mangan ve çinko ile kum içerikleri; magnezyum, alınabilir bakır ve demir ile pH değerleri; kalsiyum ile kil içerikleri ve magnezyum ile kireç içerikleri arasında negatif önemli ilişkiler bulunmuştur.

In the study, it was aimed to determine the contents of some macro and micro nutrients of the soil of the widespread Soil Groups of Siverek county, the relations with some properties of soil and the productivity conditions.

For this purpose, a total of 76 soil samples were taken from two different depths (0-20 and 20-40 cm) and 38 different locations to represent the widespread soil groups of the Siverek district.

According to the results of the research, the nitrogen contents of the soil was determined to be within 0.01-0.25, available phosphorus 0.32-29.98 ppm; exchangeable potassium 390-3784 ppm; calcium 12113-28515 ppm; magnesium within 734-8103 ppm. It was also found that available copper was within 0.54-3.61 ppm; iron 3.65-86.67 ppm; manganese 3.16-50.86 ppm and zinc 0.09-4.22 ppm. There were deficiencies in the content of nitrogen (57.90%), phosphorus (65.78%) and zinc (63.16%) in more than half of the study site soils whereas no deficiencies in terms of potassium, calcium, magnesium, copper, iron and manganese content were found.

Positive significant relationships were determined between soils’ total nitrogen, salt, silt, lime and organic matter; available phosphorus with organic matter; salt with changeable potassium, silt, organic matter and CEC; pH with calcium, salt, silt and CEC; magnesium and available iron with clay; available iron with salt, silt, organic matter and CEC; available manganese and salt, clay, silt and organic matter and available zinc and organic matter. Negative significant relationships were found among the soil's total nitrogen, variable potassium, calcium, copper, manganese and zinc and sand contents; between magnesium, soluble copper and iron and pH values; between calcium and clay contents, and magnesium and lime contents.

  • Akça MO. Türkmen F. Taşkın MB. Soba MR. Öztürk HS. 2015. Ankara Üniversitesi Kalecik Araştırma ve Uygulama Çiftliği topraklarının verimlilik durumlarının incelenmesi. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 3 (2): 54-63.
  • Allison LE. Moode CD 1965. Carbonate. (ed: C.A. Black). Methods of Soil Analysis. Part 2. Agronomy Series. No. 9. ASA. 1379-1396. Wisconsin.
  • Ateş K. Turan V 2015. Bingöl İli Merkez İlçesi Tarım Topraklarının Bazı Özellikleri ve Verimlilik Düzeyi. Türkiye Tarımsal Araştırma Dergisi. 2 (2): 108-113.
  • Bouyoucos GJ 1952. A Recalibration of The Hydrometer for Making Mechanical Analysis of Soil. Agronomy Journal. 43 (9): 434-438.
  • Bremner JM 1965. Methods of Soils Analysis. Part 2. Chemical and Microbiological Properties. Ed. CA Black. Amer. Soc. Agr. Inc. Publisher Agro. Series No: 9. Madison. USA.
  • Chapman HD 1965. Cation Exchange Capasity. In: C.A. Black et al. (ed.). In: Methods of Soil Analysis. ASA. Inc. Agronomy. 9: 891-901. Wisconsin.
  • Çetin E. Eraslan F 2015. Afyonkarahisar ili dinar ilçesi patates ekim alanlarında toprakların verimliliği ve bitkilerin beslenme durumlarının belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 10 (2): 123-145.
  • Çimrin KM. Boysan S 2006. Van Yöresi Tarım Topraklarının Besin Elementi Durumları ve Bunların Bazı Toprak Özellikleri İle İlişkileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi. (J. Agric. Sci.). 16(2): 105-111.
  • Demir G. Erdal İ. 2016. Antalya yöresinde domates yetiştirilen seralarda bor düzeylerinin bazı toprak, yaprak ve meyve analiz sonuçlarıyla değerlendirilmesi. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 4 (2) 42-48.
  • FAO 1990. Micronutrient. Assessment at the country leaves an international study. FAO
  • Gürel S. Başar H 2006. Yalova yöresinde örtü altında yetiştirilen hıyarın beslenme durumunun toprak ve bitki analizleri ile incelenmesi ı.sera topraklarının verimlilik durumları. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Sayı : 2 Cilt : 21 Sayfa : 1-7.
  • IUSS Working Group WRB. 2015. World Reference Base for Soil Resources 2014, update 2015 International soil classification system for naming soils and creating legends for soil maps. World Soil Resources Reports No. 106. FAO, Rome.
  • Jackson ML 1960. Soil Chemical Analysis. Prentice- Hall. Inc. Englewood. Cliffs. NJ.
  • Karadavut U. Palta Ç. Bitgi S. Okur O. Çarkacı DA. 2011. Konya ilinde fig tarımı yapılan bazı alanlarında makro ve mikro besin elementi içeriklerinin belirlenmesi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 1(3): 105-109.
  • Karaduman A. Çimrin KM 2016. Gaziantep Yöresi Topraklarının Besin Elementi Durumları ve Bunların Bazı Toprak Özellikleri İle İlişkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi. 19(2). 117-129.
  • Kızılgöz İ. Kızılkaya R. Açar İ. Seyrek A. Kaptan H 1999. Şanlıurfa yöresinde antepfıstığı (Pistacia vera L.) yetiştirilen toprakların verimlilik düzeylerinin saptanması üzerine bir araştırma. GAP I. Tarım Kongresi, 26-28 Mayıs 1999. II. Cilt:987-994. Şanlıurfa.
  • Knudsen D. Peterson GA. Pratt PF 1982. Lithium. Sodium. and Potassium. In: A.L. Page (editor). Methods of Soil Analysis. Part 2. Chemical and Microbiological Properties. Second edition. ASA. Inc.. 9: 225-246. Wisconsin.
  • Kovancı İ 1969. İzmir Bölgesi Tarla Topraklarında Nitrifikasyon Durumu ve Bunların Bazı Toprak Özelliği ile Olan İlişkisi Üzerinde Araştırmalar. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Besleme Kürsüsü (basılmamış doçentlik tezi). İzmir.
  • Lindsay WL. Norwel WA 1978. Development of a DTPA test for zinc. iron. manganese and copper. J. Soil Sci. Am.. 42. 421-428.
  • Olsen SR. Cole CV. Watanable FS. Dean LA 1954. Estimation of Available Phosphorus in Soils by Extraction With Sodium Bicarbonate. U. S. Dept. of Agric. Cir. 939. Washington D. C.
  • Parlak M. Fidan A. Kızılcık İ. Koparan H 2008. Eceabat İlçesi (Çanakkale) Tarım Topraklarının Verimlilik Durumlarının Belirlenmesi. Tarım Bilimleri Dergisi. 2008. 14(4): 394-400.
  • Richards LA 1954. Diagnosis and Improvement of Saline and Alkali Soils. USDA Handbook. 60 p.
  • Saraçoğlu M. Anlağan Taş M. Koşar İ. Aydoğdu M. Kara H. Sürücü A. Oğur Özkan N 2013. Şanlıurfa İli Hilvan ilçesi kuru alanlardaki toprakların bitki besin elementi kapsamlarının belirlenmesi. 6.Ulusal Bitki Besleme ve Gübreleme Kongresi. 3-7 Haziran 2013. Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü-Nevşehir.
  • Saraçoğlu M. Polat H. Anlağan Taş M. Koşar İ. Yetim S. Sürücü A 2010. Şanlıurfa İli Harran ilçesi kuru alanlardaki toprakların bitki besin elementi kapsamlarının belirlenmesi. I.Ulusal Toprak ve Su Kongresi. 1-4 Haziran 2010. Toprak ve Su Kaynakları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü-Eskişehir.
  • Saraçoğlu M. Sürücü A. Koşar İ. Taş MA. Aydoğdu M. Kara H 2014. Şanlıurfa İli Halfeti İlçesi Topraklarının Bazı Özellikleri ve Bitki Besin Elementi Kapsamlarının Belirlenmesi. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi. 2 (2): 38-45.
  • Saraçoğlu M. Taş M. Koşar İ. Yetim S. Sürücü A 2009. Şanlıurfa İli Bozova ilçesi topraklarının bitki besin elementi kapsamlarının belirlenmesi. IX. Ulusal Ekoloji ve Çevre Kongresi. 7-10 Ekim 2009. Nevşehir.
  • Seyrek A. Kızılgöz İ. Çullu MA. İnce F 1999. Harran ovasında taban suyu etkisindeki toprakların ağır metal içerikleri. GAP 1. Tarım Kongresi, 26-28 Mayıs 1999, Şanlıurfa.
  • Sillanpää M 1990. Micronutrient assessment at the country level: An international study. In : FAO Soils Bulletin. N. 63.
  • Soba M, Türkmen F, Taşkın MB, Akça MO, Öztürk HS 2015. Ankara üniversitesi ziraat fakültesi haymana araştırma ve uygulama çiftliği topraklarının verimlilik durumlarını incelenmesi. Toprak Su Dergisi, 2015, 4 (1): 7-17.
  • Sönmez S. Orman Ş Çıtak S Kocabaş Oğuz I. Kalkan H. Uras DS. Ok H. Özsayın Çıtak S. Yılmaz E. Sönmez NK. Kaplan M. 2014. Kumluca ve Finike yöreleri turunçgil bahçelerinin beslenme durumlarının belirlenmesi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi (2014) 27(1): 51-59.
  • Söylemez S. Öktem AG. Kara H. Almaca ND. Ak BE. Sakar E 2017. Şanlıurfa yöresi zeytinliklerinin beslenme durumunun belirlenmesi. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi (2017) 21 (1): 1-15.
  • SPSS. IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Versiyon 21.0. Armonk, NY, USA: IBM Corp.
  • Sumner ME. Miller. WP 1996. Cation exchange capacity and exchange cations. pp. 1201-1229. In: Sparks, D.L. (Ed), methods of Soil Analysis. Part 3, Chemical Methods, ASA and SSSA, Madison, WI, SSSA Book Series No: 5.
  • Turan MA. Katkat AV. Özsoy G. Taban S 2010. Bursa İli Alüviyal Tarım Topraklarının Verimlilik Durumları ve Potansiyel Beslenme Sorunlarının Belirlenmesi. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 24. (1): 115-130.
  • Uyangöz R. Karaca Ü Zengin M. 2012. Konya ili Taşkent ve Hadim ilçeleri kira bahçelerinin beslenme durumları. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Biliimleri Dergisi, 26(2): 40-45.
  • Viets FG. Lindsay WL 1973. Testing Soils for Zinc.. Copper. Managanese and Iron. Soil Soc. Of Amer. Inc.. Madison Wisconcin. USA. 153-172.
  • Yalçın M. Çimrin KM 2017. Hatay ili Kırıkhan-Reyhanlı bölgesi çayır - mera topraklarının bor içeriğinin belirlenmesi ve toprağın bazı özelikleri ile ilişkilerinin belirlenmesi. Mesleki Bilimler Dergisi, 6(2): 201-210.
Primary Language tr
Subjects Science
Journal Section RESEARCH ARTICLE
Authors

Orcid: 0000-0002-1690-7681
Author: Mehmet YALÇIN (Primary Author)
Institution: MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TOPRAK BİLİMİ VE BİTKİ BESLEME BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-5158-8412
Author: Kerim Mesut ÇİMRİN
Institution: MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TOPRAK BİLİMİ VE BİTKİ BESLEME BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : February 28, 2019

APA YALÇIN, M , ÇİMRİN, K . (2019). Şanlıurfa-Siverek’te Yaygın Toprak Gruplarının Besin Elementi Durumları ve Bunların Bazı Toprak Özellikleri ile İlişkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi , 22 (1) , 1-13 . DOI: 10.18016/ksutarimdoga.v22i39650.412922