Yıl 2018, Cilt 21, Sayı 4, Sayfalar 580 - 586 2018-08-31

Türkiye Buğday Sektörünün Eşanlı Model Yöntemiyle Tahmini
Estimation Model With Simultaneous Process of Turkey’s Wheat Industry

Ali DÖRTOK [1] , Adem AKSOY [2]

34 75

Buğday, ülkelerin temel ihtiyaçlarından biri olan ve insanların gıda ihtiyacını gideren önemli bir tarım ürünüdür. Türkiye ve dünya ekonomisinde önemli bir paya sahip olmasından dolayı buğday arz ve talep oluşumu ile dış ticaret dinamiklerinin bilinmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı buğday ürünün arz, talep, dış ticaret ve fiyat boyutunun 1961 ile 2013 yılları arasında eşanlı bir sistem içerisinde modellenmesidir. Bu amaçla eşanlı model tahmin yöntemlerinden Genelleştirilmiş Momentler yöntemi ile model tahmini gerçekleştirilmiştir. Buğday; üretimini etkileyen değişkenler bir önceki yıl buğday üretim miktarı, buğday ve mısır üretici fiyatı ile TMO alım miktarı, tüketimini etkileyen değişkenler buğday fiyatı ve kişi başı gelir, ithalatını etkileyen değişkenler üretimin tüketimi karşılama oranı ve stoklar, ihracatını etkileyen değişkenler ise buğday üretimi, stok ve dolar kuru, fiyatı etkileyen değişkenler ise stok, gübre fiyatı ve ihracat olarak bulunmuştur.

Wheat is an important agricultural product supplying the needs of food and nutrition of people concequentelly, basic needs of countries. Knowing dynamics of foreign trade and also formation of supply and demand of wheat is important since it has an important share in the world as well as Turkish economy. The aim of this study was to model the dimension of supply, demand, foreign trade and price of wheat by using a simultaneous system between 1961 and 2013. For this purpose, Generalized Moments Method as simultaneous estimation method has been estimated. In this study, the variables affecting the wheat production were the amount of wheat production in prior year, the producer price of wheat and corn, and the amount of product bought by TMO. Whereas, the variables affecting consumption were wheat prices and income per capita. The variables affecting export were decided to be wheat production, stock and exchange rate of dollar. The variables affecting import were found as rate of production meeting consumption and stocks, and lastly variables affecting price were presented as amount of stocks, fertilizer price and export.

  • Adanacıoğlu H, Engindeniz S 2011. Tarımsal Üretimde Etkili Olan Faktörlerin Analitik Yaklaşımla İncelenmesi: Buğday Örneği, TKB Türk tarım Dergisi, 200: 20-28
  • Akay AŞ 2005. Türkiye Ekonomisinde Buğday ve Buğday Türevlerinin Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
  • Aykanat S 2009. Buğday Tarımında Farklı Toprak İşleme Yöntemlerinin Teknik ve Ekonomik Yönden Karşılaştırılması, Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü
  • Dawson GH 2016. AB Buğday İhracatı Pazararının Fiyatlandırma Analizi Journal of Agricultural Economics, Volume 68, İssue 1 February 2017, Pages 301-315
  • Demir O 2012. Avrupa Birliği Tam Üyeliğinin Türkiye Buğday Sektörüne Bölgesel Etkilerinin Analizi. Atatürk Ünv. Fen Bilimleri Ens. Doktora Tezi. Erzurum.
  • Dıckey DA, Fuller WA 1979. “Distribution of The Estimators For Autoregressive Time Series With A Unitroot”, Journal of The American Statistical Association, 74, 427–431
  • FAO 2017. Food and Agriculture Organisation Web Page http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC (Erişim 12.06.2017).
  • Hansen LP 1982. Large Sample Properties of Generalized Method of Moments Estimators. Econometrica 50: 1029–1054.
  • Nerlove M 1956. Estimates of the Elasticities of Supply of Selected Agricultural Commodities, Journal of Farm Economics, 38: 496-509.
  • Oğuz C, Arısoy H 2005. Tarımsal Araştırma Enstitüleri Tarafından Yeni Geliştirilen Buğday Çeşitlerinin Tarım İşletmelerinde Kullanım Düzeyi Ve Geleneksel Çeşitler İle Karşılaştırmalı Ekonomik Analizi -Konya İli Örneği, TEAE, Ankara
  • Özcan H, Bayramoğlu HO, Aydın A 2009. Buğday Tarımı. http://www.ktae.org/gunceluyg/bugday.htm (Erişim tarihi: 15..05. 2017).
  • Perron P, 1989. The Great Crash, the Oil Price Shock, and the Unit Root Hypothesis, Econometrica, 57(6): 1361-1401.
  • Perron P 1997. Further Evidence on Breaking Trend Functions in Macroeconomic Variables, Journal of Econometrics, 80(2): 355-385. Qureshi M, Awan I, Arshad U, Rasli Z, Zaman AM, Khan F 2016. Dynamic Linkages Among Energy Consumption, Airpollution, Green
  • House Gas Emission Sand Agricultural Production In Pakistan: Sustainable Agriculture Key to Policy Success. Natural Hazards, 84(1): 367-381.
  • Sepetoğlu H 2006. Tarla Bitkileri 1 (Tarla Tarımı, Tahıllar, Yemeklik Tane Baklagiller), Ege Üniversitesi, İzmir.
  • Zıvot E, Andrews D 1992. Further Evidence On The Great Crash, The Oil Price Shock, and The Unit Root Hypothesis. Journal of Business &Economic Statistics, 10(3): 251-270.
Birincil Dil tr
Konular Yaşam Bilimleri
Dergi Bölümü ARAŞTIRMA MAKALESİ
Yazarlar

Orcid: 0000-0000-0000-0000
Yazar: Ali DÖRTOK

Orcid: 0000-0000-0000-0000
Yazar: Adem AKSOY (Sorumlu Yazar)

Bibtex @araştırma makalesi { ksutarimdoga433628, journal = {Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi}, issn = {}, eissn = {2619-9149}, address = {Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {21}, pages = {580 - 586}, doi = {10.18016/ksudobil.391087}, title = {Türkiye Buğday Sektörünün Eşanlı Model Yöntemiyle Tahmini}, key = {cite}, author = {DÖRTOK, Ali and AKSOY, Adem} }
APA DÖRTOK, A , AKSOY, A . (2018). Türkiye Buğday Sektörünün Eşanlı Model Yöntemiyle Tahmini. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 21 (4), 580-586. DOI: 10.18016/ksudobil.391087
MLA DÖRTOK, A , AKSOY, A . "Türkiye Buğday Sektörünün Eşanlı Model Yöntemiyle Tahmini". Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 21 (2018): 580-586 <http://dogadergi.ksu.edu.tr/issue/37499/433628>
Chicago DÖRTOK, A , AKSOY, A . "Türkiye Buğday Sektörünün Eşanlı Model Yöntemiyle Tahmini". Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 21 (2018): 580-586
RIS TY - JOUR T1 - Türkiye Buğday Sektörünün Eşanlı Model Yöntemiyle Tahmini AU - Ali DÖRTOK , Adem AKSOY Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.18016/ksudobil.391087 DO - 10.18016/ksudobil.391087 T2 - Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 580 EP - 586 VL - 21 IS - 4 SN - -2619-9149 M3 - doi: 10.18016/ksudobil.391087 UR - http://dx.doi.org/10.18016/ksudobil.391087 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi Türkiye Buğday Sektörünün Eşanlı Model Yöntemiyle Tahmini %A Ali DÖRTOK , Adem AKSOY %T Türkiye Buğday Sektörünün Eşanlı Model Yöntemiyle Tahmini %D 2018 %J Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi %P -2619-9149 %V 21 %N 4 %R doi: 10.18016/ksudobil.391087 %U 10.18016/ksudobil.391087
ISNAD DÖRTOK, Ali , AKSOY, Adem . "Türkiye Buğday Sektörünün Eşanlı Model Yöntemiyle Tahmini". Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 21 / 4 (Ağustos 2018): 580-586. http://dx.doi.org/10.18016/ksudobil.391087