Şanlıurfa-Siverek’te Yaygın Toprak Gruplarının Besin Elementi Durumları ve Bunların Bazı Toprak Özellikleri ile İlişkileri

In the study, it was aimed to determine the contents of some macro and micro nutrients of the soil of the widespread Soil Groups of Siverek county, the relations with some properties of soil and the productivity conditions.

For this purpose, a total of 76 soil samples were taken from two different depths (0-20 and 20-40 cm) and 38 different locations to represent the widespread soil groups of the Siverek district.

According to the results of the research, the nitrogen contents of the soil was determined to be within 0.01-0.25, available phosphorus 0.32-29.98 ppm; exchangeable potassium 390-3784 ppm; calcium 12113-28515 ppm; magnesium within 734-8103 ppm. It was also found that available copper was within 0.54-3.61 ppm; iron 3.65-86.67 ppm; manganese 3.16-50.86 ppm and zinc 0.09-4.22 ppm. There were deficiencies in the content of nitrogen (57.90%), phosphorus (65.78%) and zinc (63.16%) in more than half of the study site soils whereas no deficiencies in terms of potassium, calcium, magnesium, copper, iron and manganese content were found.

Positive significant relationships were determined between soils’ total nitrogen, salt, silt, lime and organic matter; available phosphorus with organic matter; salt with changeable potassium, silt, organic matter and CEC; pH with calcium, salt, silt and CEC; magnesium and available iron with clay; available iron with salt, silt, organic matter and CEC; available manganese and salt, clay, silt and organic matter and available zinc and organic matter. Negative significant relationships were found among the soil's total nitrogen, variable potassium, calcium, copper, manganese and zinc and sand contents; between magnesium, soluble copper and iron and pH values; between calcium and clay contents, and magnesium and lime contents.

Çalışmada Şanlıurfa ili Siverek ilçesi yaygın toprak gurupları topraklarının bazı makro ve mikro besin elementlerinin içeriklerinin belirlenmesi ve toprağın bazı özelikleri ile ilişkilerinin saptanarak, verimlilik durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Bu amaçla Siverek ilçesi yaygın toprak guruplarının topraklarını temsil edecek şekilde iki farklı derinlikten (0-20 ve 20-40 cm) ve 38 ayrı noktadan olmak üzere toplamda 76 toprak örneği alınmıştır.

Araştırma sonuçlarına gore; toprakların % azot içerikleri 0.01-0.25 ile alınabilir fosfor 0.32-29.98 ppm; değişebilir potasyum 390-3784 ppm; kalsiyum 12113-28515 ppm; magnezyum 734-8103 ppm arasında belirlenmiştir. Ayrıca alınabilir bakır 0.54-3.61 ppm; demir 3.65-86.67 ppm; mangan 3.16-50.86 ppm ve çinko 0.09-4.22 ppm aralarında bulunmştur. Çalışma alanı topraklarının yarıdan fazlasında azot (% 57.90), fosfor (% 65.78) ve çinko (% 63.16) içerikleri yönünden noksanlıklar belirlenirken, potasyum, kalsiyum, magnezyum, bakır, demir ve mangan içerikleri bakımından ise yeterli düzeyde olduğu belirlenmiştir.

Toprakların toplam azot ile tuz, silt, kireç ve organik madde; yarayışlı fosfor ile organik madde; değişebilir potasyum ile tuz, silt, organik madde ve KDK; kalsiyum ile pH, tuz, silt ve KDK; magnezyum ve alınabilir demir ile kil; alınabilir demir ile tuz, silt, organik madde ve KDK;  alınabilir mangan ile tuz, kil, silt ve organik madde ve alınabilir çinko ile organik madde arasında ise pozitif önemli ilişkiler belirlenmiştir. Toprakların toplam azot, değişebilir potasyum, kalsiyum, bakır, mangan ve çinko ile kum içerikleri; magnezyum, alınabilir bakır ve demir ile pH değerleri; kalsiyum ile kil içerikleri ve magnezyum ile kireç içerikleri arasında negatif önemli ilişkiler bulunmuştur.