Year 2019, Volume 22 , Issue 5, Pages 678 - 684 2019-10-31

Hatay Koşullarında Farklı Aspir Çeşitlerinde Verim, Verim Unsurları ve Yağ İçeriğinin Belirlenmesi
Determination Of Yield, Yield Components And Oil Content Of Different Safflower Varieties Grown Under Hatay Conditions

Mühyedin ATAN [1] , Cenk Burak ŞAHİN [2] , Necmi İŞLER [3]


Bazı aspir çeşitlerinde verim, verim unsurları ve yağ içeriğinin tespit edilmesi amacıyla yapılan bu çalışma, 2017-2018 ekim sezonunda kışlık olarak Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi uygulama alanında yürütülmüştür. Araştırma, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 yinelemeli olarak kurulmuştur. Denemede materyal olarak 8 aspir çeşidi (Olas, Asol, Linas, Zirkon, Göktürk, Balcı, Dinçer, Olein) kullanılmıştır. Yapılan istatistiki analiz sonucunda incelenen özelliklerin farklı seviyelerde önemli olduğu; tohum verimi (262.78 kg da-1), ham yağ oranı (%38.49) ve ham yağ verimi (101.17 kg da-1) değerleri bakımından Asol çeşidinin, bitki başına tabla sayısı (16.20 adet) ve bin tane ağırlığı (45.56 g) bakımından Dinçer çeşidinin, ilk dal yüksekliği (115.90 cm) ve bitki boyu (163.67 cm) bakımından Linas çeşidinin üstün olduğu belirlenmiştir. Tablada tohum sayısı (23.70 adet) bakımından Göktürk üstün olurken, Balcı çeşidinde bitki başına dal sayısı (8.50 adet) fazla olduğu halde tohum ve ham yağ veriminin düşük olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları Hatay koşullarında Asol çeşidinin başarı ile yetiştirilebileceğini göstermiştir.

This study was conducted to determine yield and yield components and oil content of some safflower varieties during winter season of 2017-2018, in Hatay Mustafa Kemal University Research Field. The experimental design was a randomized block design with three replications. Eight safflower varieties (Olas, Asol, Linas, Zirkon, Göktürk, Balcı, Dincer, Olein) were used as plant material. The result of this study showed that the investigated plant parameters were significant among the tested safflower varieties. According to the results; seed yield (262.78 kg da-1), crude oil content (38.49%) and crude oil yield (101.17 kg da-1) were greater in Asol variety, number of heads per plant (16.20 pieces) and 1000 seed weight (45.56 g) were greater in Dinçer variety, first branch height (115.90 cm) and plant height (163.67 cm) were greater in Linas variety. Göktürk was a superior variety in terms of number of seeds provided per head (23.70 pieces). Although the number of branches per plant (8.50 pieces) was greater in Balci variety, seed and crude oil yield were lower in the same variety. The results indicated that safflower variety Asol can be successfully cultivated in Hatay conditions.

  • Abel GH 1975. Growth and Yield of Safflower in Three Temperature Regimes. Agronomy Journal, 67:639-642.
  • Adalı M, Öztürk Ö 2016. Konya Koşullarında Bazı Aspir Çeşitlerinin Verim ve Verim Unsurlarının Belirlenmesi. Selçuk Tar Bil Der, 3(2): 233-237.
  • Aydın O 2012. Aspirde (Carthamus tinctorius L.) farklı ekim sıklıklarının verim ve kalite üzerine etkisi. SÜ Fen Bil. Ens., Tarla Bitkileri ABD, Yüksek Lisans Tezi, 41 s.
  • Anonymous 2019. FAOSTAT. http://www.fao.org/ faostat/en (Erişim tarihi: 05.03.2019).
  • Baydar H, Kara N 2010. Aspir (Carthamus tinctorius L.)’in Büyüme ve Gelişme Dönemlerinde Vejetatif ve Genaratif Organlarda Kuru Madde Birikimi. Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 14(2): 148-155.
  • Coşkun Y 2014. Aspir (Carthamus tinctorius L.)’in Kışlık ve Yazlık Ekim Olanakları. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 1(4): 462-468.
  • Çamaş N, Ayan AK, Çırak C 2005. Relationships Between Seed Yield and Some Characters of Safflower (Carthamus tinctorius L.) Cultivars Grown in the Middle Black Sea Conditions. VIth International Safflower Conference, 6-10 June, İstanbul.
  • Dalgıç H 2011. Farklı bitki sıklığı ve yabancı ot mücadelesi uygulamalarının aspirde verim ve kaliteye etkisi. SÜ Fen Bil. Ens., Tarla Bitkileri ABD, Yüksek Lisans Tezi, 50 s.
  • Engels, J 1996. Safflower (Carthamus tinctorius L.). International Plant Genetic Resources Institute. ISBN 92-9043-297-7
  • Francois LE, Bernstein L 1964. Salt Tolerance of Safflower. Agron. J., 56(1): 38-40.
  • Hatipoğlu H, Arslan H, Karakuş M, Köse A 2012. Şanlıurfa Koşullarında Farklı Aspir Çeşitlerinin (Carthamus tinctorius L.) Uygun Ekim Zamanlarının Belirlenmesi. U. Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 26(1): 1-16.
  • Karabaş H 2013. Ülkemiz Islahçı Çeşitlerinden Remzibey- 05 Aspir (Carthamus tinctorius L.) Tohumlarından Üretilen Biyodizelin Yakıt Özelliklerinin İncelenmesi. UÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 27(1): 9-17.
  • Karaca K 2017. Kurak koşullarda farklı azot ve fosfor dozlarının aspirde (Carthamus tinctorius L. ) verim ve verim öğelerine etkisi. Kırşehir Üniv. Fen Bil. Ens. Tarla Bit. ABD, Yüksek Lisans Tezi, 104 s.
  • Keleş R, Öztürk Ö 2012. Farklı Ekim Zamanlarının Bazı Aspir Çeşitlerinde Verim ve Kalite Üzerine Etkileri. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 5(1): 112-117.
  • Kızıl S, Şakar D 1997. Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Aspir (Carthamus tinctorius L.)’de Uygun Ekim Zamanının Saptanması Üzerine Bir Çalışma. Türkiye II. Tarla Bitkileri Kongresi: 634-636, Samsun.
  • Kızıl S 2002. Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Aspir (Carthamus tinctorius L.)’de Uygun Ekim Zamanının Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma. Anadolu, J. of AARI, 12(1):37-50.
  • Koç H, Keleş R, Ülker R, Gümüşçü G, Ercan B, Göçmen Akçacık A, Güneş A, Özdemir F, Özer E, Uludağ E 2010. Bazı aspir (Carthamus tinctorius L.) hatlarının verim, verim öğeleri ve kalite özellikleri ile bu özellikler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi. Bitkisel Araştırma Dergisi 2: 1–7
  • Moghaddasi MS, Omidi AH 2009. Aspirin Yerel ve Dışarıdan Gelen Varyetelerin Genotipleri, Sınırlı Sulama’da, Verim ve Verim Öğelerinin Araştırılması. Türkiye VIII. Tarla Bitkileri Kongresi, 129-131, Hatay.
  • Nagaraj G, Devi GN, Srinivas CVS 2001. Safflower Petals and Their Chemical Composition. Proc. V. International Safflower Conference, 23-27 July, USA.
  • Onat B, Arıoğlu H, Güllüoğlu L, Kurt C, Bakal H 2017. Dünya ve Türkiye’de Yağlı Tohum ve Ham Yağ Üretimine Bir Bakış. KSÜ Doğa Bil. Derg., 20(Özel Sayı):149-153.
  • Öztürk Ö 1994. Konya Ekolojik şartlarında Bazı Aspir (Carthamus tinctorius L.) Çeşitlerinde verim ve verim unsurlarının tespiti. SÜ Fen Bil. Ens., Tarla Bitkileri ABD, Yüksek Lisans Tezi, 69 s.
  • Öztürk Ö, Ada R, Akınerdem F 2009. Bazı Aspir Çeşitlerinin Sulu Ve Kuru Koşullarda Verim Ve Verim Unsurlarının Belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi, Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi. 23(50):16-27.
  • Paşa C 2008. Kışlık ve Yazlık Ekimin Aspir (Carthamus tinctorius) Bitkisinin Verimi ve Bitkisel Özeliklerine Etkisi. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri ABD, Yüksek Lisans Tezi, 76 s.
  • Uysal N, Baydar H, Erbaş S 2006. Isparta Popülasyonundan Geliştirilen Aspir (Carthamus tinctorius L.) Hatlarının Tarımsal ve Teknolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 1(1):52-63.
  • Weiss EA 2000. Safflower. In: Oilseed Crops, Blackwell Sci. Ltd., Victoria, Australia, 93-129 pp.
  • Yıldırım B, Tunçtürk M, Dede Ö, Okut N 2005. Aspir (Carthamus tinctorius L.)’de Farklı Azot ve Fosfor Dozlarının Verim ve Kalite Üzerine Etkileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi, 15(2):113-117.
Primary Language tr
Subjects Agriculture
Journal Section RESEARCH ARTICLE
Authors

Orcid: 0000-0003-2810-4955
Author: Mühyedin ATAN
Institution: HATAY MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Orcid: 0000-0001-6270-8184
Author: Cenk Burak ŞAHİN
Institution: ZİRAAT FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-5877-7830
Author: Necmi İŞLER (Primary Author)
Institution: ZİRAAT FAKÜLTESİ

Supporting Institution HMKÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü
Project Number Proje No: 17.YL.001
Thanks Yazarlar, çeşitlerin temininde yardımlarını esirgemeyen Dr. Metin BABAOĞLU’na, araştırmamızı maddi olarak destekleyen HMKÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü’ne (Proje No: 17.YL.001) teşekkürü bir borç bilirler. Bu çalışma, Mühyedin ATAN’ın yüksek lisans tezinin bir bölümünden türetilmiştir.
Dates

Publication Date : October 31, 2019

APA ATAN, M , ŞAHİN, C , İŞLER, N . (2019). Hatay Koşullarında Farklı Aspir Çeşitlerinde Verim, Verim Unsurları ve Yağ İçeriğinin Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi , 22 (5) , 678-684 . DOI: 10.18016/ksutarimdoga.vi.537252