Research Article

Yaşam Süresi ve Üreme Arasındaki Dengede Fitokimyasal Modülasyon: Cistus creticus Örneği

Volume: 28 Number: 5 September 11, 2025
TR EN

Yaşam Süresi ve Üreme Arasındaki Dengede Fitokimyasal Modülasyon: Cistus creticus Örneği

Öz

Bu çalışma, Cistus creticus L. bitkisi ekstraktının Drosophila melanogaster Meigen’de yaşam süresi ve yumurta verimine etkilerini incelemiştir. Polifenol ve terpenoid açısından zengin ekstraktın, maksimum/ortalama ömür, yumurta verimi, antioksidan enzim aktiviteleri süperoksit dismutaz (SOD) katalaz (CAT), glutatyon (GSH) ve foxo gen ekspresyonu üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Oregon-R suşu, kontrollü koşullarda yetiştirilmiş; standart besine 0, 1, 10, 50, 100 mg/mL oranlarında C. creticus ekstraktı eklenmiştir. Her grupta 50 erkek ve 50 dişi sinek kullanılmış; yaşam süresi Kaplan-Meier ve Log-rank testiyle, diğer veriler tek yönlü ANOVA ile analiz edilmiştir. Kontrol grubunda ortalama ömür erkeklerde 62,5±3,1, dişilerde 58,2±2,9 gün; maksimum ömür 67 ve 63 gün olarak ölçülmüştür. 1 mg/mL dozda ortalama ömür erkeklerde %12 (70,0±3,4 gün), dişilerde %10 (64,0±3,0 gün) artmış; maksimum ömür 75 ve 69 güne çıkmış; yumurta verimi 48,5±3,0’dan 55,8±3,3’e yükselmiş; SOD, CAT, GSH ve foxo ekspresyonu erkeklerde 1,8±0,2, dişilerde 1,6±0,2 kat artmıştır (p<0,01). 100 mg/mL dozda ise ortalama ömür erkeklerde %28 (45,0±2,2 gün), dişilerde %33 (39,0±2,0 gün) azalmış; maksimum ömür 49 ve 43 güne düşmüş; yumurta verimi %38 gerileyerek 30,0±2,3 olmuş; antioksidan aktiviteler ve foxo ekspresyonu baskılanmıştır (p<0,001). Yaşam süresi ve yumurta verimi arasında negatif korelasyon (r=-0,58, p<0,05) bulunmuş, bu da üreme-ömür dengesi hipotezini desteklemiştir. Düşük dozlar ömür ve üremeyi artırmış, yüksek dozlar ise toksisiteyle her ikisini baskılamıştır. Gelecek çalışmalarda, C. creticus'un yaşlanma süreçlerini etkileyen aktif bileşenlerinin izolasyonu ve foxo sinyal yolağı üzerindeki etki mekanizmalarının aydınlatılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Arsenijević, J., Sisto, F., Drobac, M., Šoštarić, I., Maksimović, Z., & Kovačević, N. (2024). In vitro anti-Helicobacter pylori activity of extracts and essential oil of Thymus pannonicus All.(Lamiaceae)(conference paper). International Congress on Natural Products Research held in Krakow in 2024. https://hdl.handle.net/2434/1099548.
  2. Attaguile, G., Russo, A., Campisi, A., Savoca, F., Acquaviva, R., & Vanella, A. (2000). Antioxidant activity and protective effect on DNA cleavage of extracts from Cistus species. Cell Biology and Toxicology, 16(2), 83-90. https://doi.org/10.1023/A:1007649011338.
  3. Barrajón-Catalán, E., Fernández-Arroyo, S., Saura, D., Guillén, E., Fernández-Gutiérrez, A., Segura-Carretero, A., & Micol, V. (2010). Cistaceae aqueous extracts containing ellagitannins show antioxidant and antimicrobial capacity, and cytotoxic activity against human cancer cells. Food and Chemical Toxicology, 48(8-9), 2273-2282. https://doi.org/10.1016/j.fct.2010.05.060.
  4. Barardo, D., Thornton, D., Thoppil, H., Walsh, M., Sharifi, S., Ferreira, S.,Anžič, A., Fernandes, M., Monteiro, P., Grum, T., Cordeiro, R., De-Souza, E. A., Budovsky, A., Araujo, N., Gruber, J., Petrascheck, M.,Fraifeld, V. E., Zhavoronkov, A., Moskalev, A., & de Magalhães, J. P.(2017). The DrugAge database of aging-related drugs. Aging Cell, 16(3), 594-597. https://doi.org/10.1111/acel.12585.
  5. Birnbaum, A., Wu, X., Tatar, M., Liu, N., & Bai, H. (2019). Age-dependent changes in transcription factor FOXO targeting in female Drosophila. Frontiers in genetics, 10, 312. https://doi.org/10.3389/fgene.2019.00312 Bradford, S. C. (1976). Classic paper: Sources of information on specific subjects. Collection Management, 1(3-4), 95-104. https://doi.org/10.1300/J105v01n03_06.
  6. Borchardt, L. A., Olufs, Z. P., Morgan, P. G., Wassarman, D. A., & Perouansky, M. (2024). Expansion of Electron Transport Chain Mutants That Cause Anesthetic-Induced Toxicity in Drosophila melanogaster. Oxygen, 4(1), 108-116. https://doi.org/10.3390/oxygen4010006.
  7. Catanzaro, D., Rancan, S., Orso, G., Dall'Acqua, S., Brun, P., Giron, M. C., Carrara, M., Castagliuolo, I., Ragazzi, E., Caparrotta, L., & Montopoli, M. (2015). Beneficial effects of Cistus incanus L. extract on gut microbiota and metabolic parameters in metabolic syndrome. Frontiers in Pharmacology, 6, 323. https://doi.org/10.3389/ fphar.2015.00323.
  8. Chen, J., Liu, Y., & Zhang, X. (2021). Antioxidant enzymes and their role in reproductive fitness of Drosophila melanogaster. Insect Biochemistry and Molecular Biology, 138, 103645. https://doi.org/10.1016/ j.ibmb.2021.103645.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Botany (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 25, 2025

Publication Date

September 11, 2025

Submission Date

March 26, 2025

Acceptance Date

June 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 28 Number: 5

APA
Fidan, M. (2025). Yaşam Süresi ve Üreme Arasındaki Dengede Fitokimyasal Modülasyon: Cistus creticus Örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım Ve Doğa Dergisi, 28(5), 1214-1228. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1666340


International Peer Reviewed Journal
Free submission and publication
Published 6 times a year



88x31.png


KSU Journal of Agriculture and Nature

e-ISSN: 2619-9149