Research Article

Kayısı ve Elma Anaç Adaylarının In Vitro Köklenmesi Üzerine Altkültür Sayısının Etkisi

Volume: 29 Number: 3 February 8, 2026
EN TR

Kayısı ve Elma Anaç Adaylarının In Vitro Köklenmesi Üzerine Altkültür Sayısının Etkisi

Öz

Bu çalışmada anaç adayları olan ‘42-25’ kayısı genotipi ile ‘Hatay’ elma genotipinin mikroçoğaltımında altkültür sayısının in vitro köklenme üzerine etkisi incelenmiştir. Ayrıca kayısının mikroçoğaltımında yoğun şekilde görülen sürgün ucu nekrozu üzerine altkültür sayısının etkisini belirlemek için kayısıda nekroz oranları da incelenmiştir. Bu açıdan çalışma, kayısı ve elma anaç adaylarında altkültür sayısının köklenme ve sürgün ucu nekrozu üzerindeki etkilerini sistematik olarak inceleyen ilk çalışmalardan biridir. Çalışmada köklenme için 2 mg l⁻¹ IBA ilaveli ½MS besi ortamı ile standartlaştırılmış bir mikroçoğaltım protokolü kullanılmıştır. Her iki genotipin altkültürlere tepkisi farklı olmuştur. Kayısıda 2. alt kültürden itibaren tüm altkültürlerde %100 köklenme gerçekleşirken; elmada 6. altkültürde köklenme %100’e ulaşmıştır. Hem kayısı hem elmada, köklenme aşamasının başlangıç kültürü ve ilk altkültüründe, köklenme yüzdesi daha düşük olmuştur. Altkültür sayısının artmasıyla birlikte genel olarak köklenme oranında artış gözlenmiştir. Kayısıda köklenme 10. günde başlarken elmada bu süre daha uzun olup köklenme yaklaşık 20. günde başlamıştır. Kayısı genotipinde karşılaşılan sürgün ucu nekrozu genel olarak tüm altkültürlerde meydana gelse de bazı altkültürlerde oran daha düşük olmuştur. Bu yüzden kayısının in vitro köklenmesinde, köklenme oranı kadar düşük nekroz gösteren altkültür sayısını dikkate almak büyük önem taşımaktadır. Elde edilen sonuçlara göre hem düşük nekroz oranına sahip hem de tüm köklenme parametrelerinde iyi sonuçlar veren 6. altkültür, kayısının in vitro köklenme aşamasına geçilebilmesi için en uygun altkültür sayısı olarak değerlendirilmiştir. 'Hatay' anaç adayının mikroçoğaltımında in vitro köklenme aşamasına geçebilmek için en uygun altkültür sayısı 3 olarak belirlenmiştir. Kayısılarda eksplantların köklenme için ortamda 30 gün bekletilmesi yeterli iken, elmalarda bu sürenin 45 güne uzatılması sonuçları iyileştirebilir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Project Number

22401040

Thanks

Bu çalışma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) koordinatörlüğü tarafından 22401040 proje numarasıyla desteklenmiştir.

References

  1. Abul-Soad, A.A. & Jatoi, M.A. (2014). Factors affecting in vitro rooting of date palm (Phoenix dactylifera L.). Pak. J. Agri. Sci, 51 (2), 467-474.
  2. Amo-Marco, J. & Lledo M. (1996). In vitro propagation of Salix tarraconensis Pau ex Font Quer, an endemic and threatened plant. In Vitro–Plant, 32 (1), 42-46. https://doi.org/10.1007/BF02823012
  3. Bairu, M. W., Stirk, W. A. & Van Staden, J. (2009). Factors contributing to in vitro shoot-tip necrosis and their physiological interactions. Plant Cell, Tissue and Organ Culture (PCTOC), 98 (3), 239-248. https://doi.org/10.1007/s11240-009-9560-8
  4. Barghchi, M. & Alderson, P. (1996). The control of shoot tip necrosis in Pistacia vera L. in vitro. Plant growth regulation, 20 (1), 31-35.
  5. De Block, M. (1990). Factors influencing the tissue culture and the Agrobacterium tumefaciens-mediated transformation of hybrid aspen and poplar clones. Plant Physiology, 93 (3), 1110-1116. https://doi.org/10.1104/pp.93.3.1110
  6. Demirkök, Ş.G. (2006). In vitro clonal micropropagation of GF-677, AK-1 and AK-2 almond X peach hybrid rootstocks by shoot tip method. Master's Thesis, Çukurova University, Adana, 47.
  7. Dutcher, R.D. & Powell, L.E. (1972). Culture of apple shoots from buds in vitro. Journal of the American Society for Horticultural Science, 97 (4), 511-514.
  8. Gaspar, T., Kevers, C., Penel, C., Greppin, H., Reid, D.M. & Thorpe, T.A. (1996). Plant hormones and plant growth regulators in plant tissue culture. In Vitro Cellular & Developmental Biology-Plant, 32, 272-289. https://doi.org/10.1007/BF02822700

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Plant Biotechnology

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

February 8, 2026

Publication Date

February 8, 2026

Submission Date

April 22, 2025

Acceptance Date

September 5, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 29 Number: 3

APA
Nas, Z., Eşitken, A., & Pırlak, L. (2026). Kayısı ve Elma Anaç Adaylarının In Vitro Köklenmesi Üzerine Altkültür Sayısının Etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım Ve Doğa Dergisi, 29(3), 563-572. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1681866


International Peer Reviewed Journal
Free submission and publication
Published 6 times a year



88x31.png


KSU Journal of Agriculture and Nature

e-ISSN: 2619-9149