Adıyaman İli Ticari Badem Bahçelerinde Badem İçkurdu (Eurytoma amygdali End.)’nun Pupa Gelişiminin ve Ergin Çıkış Zamanın Belirlenmesi

In this study, the timing of adult emergence of almond seed wasp (Eurytoma amygdali End.) at Besni and Kahta district (Tuğlu and Hacıyusuf village) of Adıyaman province was determined. In order to observe pupa development and adult emergence of E. amygdali almond trees from different locations of each almond orchard were selected and chiffon branch cages were placed on twigs on different directions (north, south and south-west), in which infested fruits from previous year were inserted. As a result of the study, infested fruits from previous year placed in different directions (south-west, north and south) of the almond trees showed that the direction did not have significant effect on its pupal development and adult emergence. It was observed that there was no significant difference between the times of first white pupa formation, the first adult emergence and development time of pupa in the cages placed in three different locations in the almond trees. The first white pupa formation was observed in the first orchard (Tuğlu village), second orchard (Hacıyusuf village) of Kahta district and in the orchard of Besni district on February 26, 28 and 26 respectively, where the almond trees were in the pink flower bud period. The first adult emergence was observed in the 1st, 2nd orchard of Kahta district and in the orchard in Besni district on March 27, 27 and 24 respectively where almond trees were in unripe almond with the size of a lentil period. The adult emergence period lasted 15, 15 and 17 days in the 1st orchard, 2nd orchard of Kahta district and in the orchard in Besni district respectively. Development time of the pupa was determined as 34, 33 and 31 days in the 1st, 2nd orchard of Kahta district and the orchard in Besni district respectively.

Bu çalışmada; Adıyaman ilinde Besni (Merkez) ve Kahta (Tuğlu köyü ve Hacıyusuf köyü) ilçelerinde bulunan badem bahçesinde Badem İçkurdu (Eurytoma amygdali End.)’nun ergin çıkış zamanın belirlenmesi amaçlanmıştır. Badem İçkurdu’nun pupa gelişimini ve ergin çıkışlarını takip etmek amacıyla her bir badem bahçesinin farklı bölgelerinden badem ağaçları seçilmiş ve her bir ağacın güney, kuzey ve güney-batı yönlerinde bulunan dallara şifon dal kafesler yerleştirilerek içerine E. amygdali ile bulaşık mumyalaşmış badem meyveleri konulmuştur. Çalışma sonucunda, ağacın farklı yönlerine (güneybatı, kuzey ve güney) yerleştirilen E. amygdali ile bulaşık mumyalaşmış badem meyvelerinde diyapoz larva, pupa gelişimine ve ergin oluşuma önemli etkiye sahip olmadığını göstermiştir. Üç farklı lokasyondaki badem ağaçlarına yerleştirilen kafesler içerisinde bulanan E. amygdali ile bulaşık mumyalaşmış badem meyveleri içerisindeki diyapoz larvaların ilk beyaz pupa ve ilk ergin çıkış tarihleri ve pupa ile ergin çıkış süreleri arasında önemli farklığın olmadığı görülmüştür. İlk beyaz pupa oluşumu Kahta ilçesi 1. bahçede (Tuğlu köyü), Kahta 2. bahçede (Hacıyusuf köyü) ve Besni’deki bahçede sırasıyla 26, 28 ve 26 Şubat’ta gerçekleşirken badem ağacı pembe çiçek tomurcuğu döneminde olduğu görülmüştür. İlk ergin çıkışı Kahta ilçesi 1., 2. bahçede ve Besni’deki bahçede sırasıyla 27, 27 ve 24 Mart’ta gerçekleşirken badem ağaçları çağla mercimek iriliği döneminde olduğu görülmüştür. Ergin çıkış süresi Kahta ilçesi 1., 2. bahçede ve Besni’deki bahçede sırasıyla 15, 15 ve 17 gün sürmüştür. Pupa süresi Kahta ilçesi 1., 2. bahçede ve Besni’deki bahçede sırasıyla 34, 33 ve 31 gün olarak belirlenmiştir.