Çalışmada,
tıbbi ve aromatik bitkilerinin 2000’li yıllardan günümüze kadar üretimi, dünya
ticareti ve değişimi hakkında detaylı bilgiler vermek amaçlanmıştır. Araştırma
verileri FAO, ITC kayıtlarından tarama, süzme ve gruplandırma usulüyle elde
edilmiş ve çizelgelerde özetlenmiştir. Bulgulara göre muhtelif sayıda tıbbi ve
aromatik bitkinin yaklaşık 36 milyon hektar alanda tarımı yapılmakta, üretim
miktarı yönünden kahve, kakao, çay, kırmızı biber ilk sıralarda yer almaktadır.
Kakao, çay, nane üretim alanları 2016 yılına kadar yaklaşık %50 artmıştır. Buna
karşın keçiboynuzu, karabuğday, kenevir, şerbetçiotu üretim alanlarında
azalışlar meydana gelmiştir. Tıbbi ve aromatik bitkilerin dış ticaretinde
birçok bitki yer almaktadır. Dünya tıbbi ve aromatik bitkiler ticaretinin
büyüklüğü 2000 yılında 50 milyar dolarken 2016 yılında 180 milyar dolara
yükselmiştir. Kahve, kakao, çay ticaretin ilk sıralarında yer almaktadır.
Brezilya en önemli kahve ihracatçısı iken ABD ise en önemli ithalatçı
konumundadır. Uçucu yağlar ihracatında, Çin ilk sırada yer alırken ithalatta
ilk sırayı ABD almaktadır. Ticaret hacmi %300 artışla en fazla kahve, çay ve
mate grubunda gerçekleşmiştir. Türkiye ise dünya ticaretinde orta sıralarda yer
almaktadır. Araştırma bulgularına göre Türkiye’de yaklaşık 20 çeşit tıbbi ve
aromatik bitkinin 1,3 milyon dekar alanda tarımı yapılmaktadır. 2000’den 2015
yılına üretim alanları yaklaşık %40 artmıştır. Tıbbi ve aromatik bitkileri dış
ticareti, 2015 yılında, 280 milyon dolar ihracat ve 254 milyon dolar ithalat
şeklinde gerçekleşmiştir. İhracatta kekik %25’lik payla ilk sırada yer
almaktadır. İthalatın %61’ini kahve oluşturmaktadır. İhracatta en önemli uçucu
yağlar gül, kekik, stearopten, portakaldır. İthalatta önemli uçucu yağlar nane,
portakal, limon, diğer turunçgiller, lavantadır. Sonuç olarak, dünya tıbbi ve
aromatik bitkilerinin üretimi artmakla birlikte ticareti daha hızlı artmaktadır.
In this study, it was aimed to give information about
production, foreign trade and changes of medicinal and aromatic plants in
Turkey from 2000 to the present. Research data was obtained from FAO and ITC
records by screening, filtering and grouping and was subjected to descriptive
statistics. According to the findings, a total of 36 million hectares of
medicinal and aromatic plants are cultivated and coffee, cocoa, tea and red
pepper were at the top of the list. Cocoa, tea and mint production areas increased
about 50% by 2016. On the other hand, decreases have been observed in the
production areas of carob, buckwheat, hemp and hops. Dozens of medicinal and
aromatic plants were sujected to the Foreign trade . While the size of world
medicinal and aromatic plants trade was 50 billion dollars in 2000, it
increased to 180 billion dollars in 2016. Coffee, cocoa and tea are at the top
of the trade. While Brazil is the most important coffee exporter, the USA is
the most important importer. In the export of essential oils, China is in the
first place, while the USA is the first in importation. Trade volume increased
by 300% mostly in coffee, tea and mate groups. Turkey is ranked in the middle
in world trade. In the study, all medicinal and aromatic plants were examined
for secondary benefits. According to findings, about 20 million medicinal and
aromatic plants are cultivated in about 1.3 million decares of land. From 2000 to 2015, production areas increased
by about 40%. Foreign trade of medicinal and aromatic plants were realized in
2015 with export of 280 million dollars and import of 254 million dollars.
Thyme is in the first place with 25% share in exports. Coffee constitutes 61%
of the import. The most important essential oils in export were rose, thyme,
stearopten and orange. Import essential essential oils were mint, orange,
lemon, other citrus fruits, lavender. As a result, the production of medicinal
and aromatic plants in the world is increasing but the trade is increasing even
faster.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Journal Section | REVIEW ARTICLE |
Authors | |
Publication Date | December 31, 2018 |
Submission Date | October 21, 2018 |
Acceptance Date | January 2, 2019 |
Published in Issue | Year 2018Volume: 21 |
International Peer Reviewed Journal
Free submission and publication
Published 6 times a year
KSU Journal of Agriculture and Nature
e-ISSN: 2619-9149