Ekim Zamanlarının Şeker Mısır (Zea Mays Sacchararata Sturt.) Çeşitlerinde Bazı Verim ve Kalite Özelliklerine Etkisi

Sevda Kılınç; Şehmus Atakul; Şerif Kahraman; Hüsnü Aktaş; İrfan Erdemci; İsmail Gül

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1049530

EN TR

The Effect of Sowing Times on Some Yield and Quality Characteristics of Sweet Corn (Zea Mays Sacchararata Sturt.) Varieties

Abstract

This study was carried out to determine the effect of different sowing times on grain yield and quality characteristics of sweet corn (Zea mays saccharata sturt) cultivars in Diyarbakır between the years of 2010-2012. The experiement laid out in a randomized complete block design of split-plot restriction with three replications. The planting dates, (April 1- April 15 – May 1- May 15- June 1- June 15 - July 1-July 15) were designed in the main plots and sweet corn cultivars (Merit, Jübile, Lumina, Vega and Sakarya Composite) were included in subplots.According to the three year results, the highest fresh grain yield (963.9kg da-1) was obtained from April 15 and May 1 sowing of Vega variety. When evaluated in terms of water-soluble dry matter, it was determined that the sugar content of Vega variety is high, while the Sakarya Composite variety is low. The variety with the highest *b (yellowness) value, which is an important parameter in terms of consumer demands, is Lumina. Considering the fresh grain production and some quality criteria in Diyarbakır conditions, it was determined that the most suitable planting time for sugar corn cultivation was April 15 May 01, and the most suitable variety was Vega variety

Keywords

Ekim Zamanlarının Şeker Mısır (Zea Mays Sacchararata Sturt.) Çeşitlerinde Bazı Verim ve Kalite Özelliklerine Etkisi

Öz

Bu çalışma, farklı ekim zamanının şeker mısırı (Zea mays saccharata sturt) çeşitlerinde tane verimi ve kalite özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla, 2010-2012 yılları arasında Diyarbakır’da yürütülmüştür. Denemeler tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemelerde, ana parselleri ekim zamanı, alt parselleri ise çeşitler oluşturmuştur. Çalışma 8 farklı ekim zamanı (1 Nisan, 15 Nisan,1 Mayıs, 15 Mayıs, 1 Haziran, 15 Haziran, 1 Temmuz, 15 Temmuz) ve 5 şeker mısırı çeşidi (Merit, Jübile, Lumina, Vega ve Sakarya Kompozit) kullanılarak yürütülmüştür. Üç yıllık sonuçlara göre en yüksek taze tane verimi (963.9kg da-1) Vega çeşidinin 15 Nisan ve 1 Mayıs ekimlerinden elde edilmiştir. Suda çözünür kuru madde yönünden değerlendirildiğinde Vega çeşidinin şeker oranı yüksek, Sakarya Kompozit çeşidinin ise düşük olduğu belirlenmiştir. Tüketici talepleri bakımından önemli bir parametre olan *b(sarılık) değerinin en yüksek olduğu çeşit Lumina'dır. Diyarbakır koşullarında taze tane üretimi ve bazı kalite kriterleri dikkate alındığında şeker mısırı yetiştiriciliği için en uygun ekim zamanın 15 Nisan-01 Mayıs en uygun çeşidin ise Vega çeşidi olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TAGEM

Proje Numarası

TAGEM/TA/10/07/03/001

Teşekkür

Bu proje TAGEM tarafından desteklenmiştir. Desteklerinden dolayı TAGEM’ e teşekkür ederiz

Kaynakça

Ağaçkesen, M.N., & Öktem, A. (2020). Farklı Zamanlarda Yapılan Hasadın Merit Tatlı Mısır Çeşidinde (Zea mays L. Saccharata Sturt) Taze Koçan Verimi ve Bazı Verim Unsurlarına Etkisi. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi 23 (1), 69-76.
Akgün, İ., Burcu, Y., Karaman, R., & Kaya, M. (2017). Isparta Koşullarında Farklı Ekim Zamanı ve Bitki Sıklığının Şeker Mısırında (Zea mays saccharata Sturt.) Taze Koçan Ağırlığı ve Bazı Tarımsal Özelliklere Etkisi Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 (Özel Sayı), 23−30
Alan, Ö., Sönmez, K., Budak, Z., Kutlu, İ., & Ayter, N.G. (2011). Eskişehir Ekolojik Koşullarında Ekim Zamanının Şeker Mısırın (Zea Mays Saccharata Sturt.) Verim ve Tarımsal Özellikleri Üzerine Etkisi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 25 (4), 34-41.
Anıl, H., & Sezer, I. (2003). A Study on the effects different sowing time and transplanting on the yield, yield components and some quality characteristics in sweet corn at Çarşamba Plain. O.M.U. Ziraat Fak. Dergisi 18 (2), 17-23.
Anonim, (2010). Diyarbakır 2010 yılı Meteoroloji Bülteni. Meteoroloji Müdürlüğü, Diyarbakır.
Anonim, (2011). Diyarbakır 2011 yılı Meteoroloji Bülteni. Meteoroloji Müdürlüğü, Diyarbakır.
Anonim, (2012). Diyarbakır 2012 yılı Meteoroloji Bülteni. Meteoroloji Müdürlüğü, Diyarbakır
Anonymous, (1991). Descriptors for Maize. International Maize and Wheat Improvement Center, Mexico City (CIMMYT)/International Board for Plant Genetic Resources, Rome (IBPGR)

Anonim, (2009). Tarımsal Değerleri Ölçme Denemeleri Teknik Talimatı (Mısır-Zea mays L.). T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü., Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü., Ankara
Atakul, Ş. (2011). Diyarbakır Koşullarında Farklı Ekim Zamanlarının Beş Şeker Mısırı (Zea mays L. Saccharata Sturt.) Çeşidinde Taze Koçan ve Tane Verimi ile Bazı Tarımsal Özelliklere Etkisi (Tez no 285227), [Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Beckingham, C. (2007). Commodity growing guides- Sweet corn.
Bozokalfa, M.K., Eşiyok, D., & Uğur, A. (2004). Ege Bölgesi Koşullarında Ana ve İkinci Ürün Bazı Hibrit Şeker Mısır (Zea mays L. var. saccharata) Çeşitlerinin Verim Kalite ve Bitki Özelliklerinin Belirlenmesi Ege Üniversitesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 41 (1), 11-19
Cesurer, L., & Ülger, A.C. (1997). Farklı ekim zamanlarının bazı şeker mısır çeşitleri üzerindeki etkisi. II. Tarla Bitkileri Kongresi, 25-29 Eylül 1997, s:134-138, Samsun.
Çetinkol, M (1989). Tatlı Mısır Üretimi. Hasat Aylık Tarım Dergisi. İstanbul.
Eser, C., & Soylu, S (2020). Orta Anadolu Koşullarında Şeker Mısır Çeşitlerinin Taze Koçan Verimi ile Bazı Agronomik Özelliklerinin Belirlenmesi, Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi 9 (2), 147-157,
Eşıyok, D., Bozokalfa, M.K., & Uğur, A. (2004). Farklı Lokasyonlarda Yetiştirilen Şeker Mısır (Zea mays L. var. saccharata) Çeşitlerinin Verim Kalite ve Teknolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. Ege Üniversitesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 41 (1), 1-9.
Eşıyok, D., & Bozokalfa, M.K. (2005). Ekim ve Dikim Zamanlarının Tatlı Mısırda (Zea mays L.var. saccharata) Verim ve Koçanın Bazı Agronomik Karakterleri Üzerine Etkisi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 42(1), 35-46
Flora, L.F., & Wiley, R.C. (1974). Sweet Corn Aroma, Chemical Components and Relative Importance in the Overall Flavor Response. Journal of Food Science 39, 770-773.
Franco, A.A.N., Filho, P.S.Vl., Scapim, C.A., Okumura, R.S. Numoto, A.Y., & Marques, O.J. (2018). Sowing Time of Sweet Corn in Summer Season in Northwestern Paraná, Brazil. Journal of Agricultural Science 10 (11), 138-148.
Fujino, M.(1980). The classification and ekolojikal characters of commercial cultivars of swet corn. Bulletin of the Chugoku National Agricultural Experiment Station,27, 49-58.
İdikut, L., Cesur, C., & Tosun, S. (2005). Şeker Mısırda Ekim Zamanı ve Yetiştirme Tekniğinin Hasıl Verim ve Bazı Özelliklere Etkisi. KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi 8(1), 91-100.
Jordanov, G. (2008). Influence of the Sowing Date over New Bulgarian Corn Hybrids Productive Potential. Plant Science. 45 (5), 403-406.
Kara, B. (2011). Fresh Ear Yield and Growing Degree-Days of Sweet Corn in Different Sowing Dates in Southwestern Anatolia Region. Turkish Journal of Field Crops, 16(2), 166-171.
Khan, Z.H., Khalıl, S.K., Farhatullah, M.Y., Israr, M., & Abdulbasır, A. (2011). Selectıng Optımum Plantıng Date for Sweet Corn ın Peshawar, Pakıstan Sarhad Journal Agric. 27(3), 341-347.
Khanduri, A., Hossain, F., Lakhera, P.C., & Prasanna, B.M. (2011). Effect of harvest time on kernel sugar concentration in sweet corn. Indian Journal Genet., 71, 231-234.
Kılınç, S., Atakul, Ş., Kahraman, Ş., Aktaş, H., Erdemci, İ., & Gül, İ.(2021). The effect of dıfferent sowıng tımes on fresh ear yıeld and yıeld components ın sweet corn (Zea mays L. saccharata sturt.) varıetıes. Journal of Applied Life Sciences and Environment 2(186), 183-199.
Kleinhenz, M.D. (2001). Sweet Corn Quality What is it? Excerpts from the Proceedings of the Ohio Fruit and Vegetable Growers Congress, February 7-9 2001, Toledo, OH. http://www.oardc.ohio-state.edu/kleinhenz
Kula, N., & Karadoğan, T. (2017). Örtü Altı KoşullarındaYetiştirilen Şeker Mısırı (Zea mays saccharata Sturt) Çeşitlerinde Uygun Dikim Zamanlarının Belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 12 (1), 39-48.
Küçükyağcı, Ş. (2010). Bazı yeni şeker mısır tiplerinin Tokat-Kazova koşullarında bazı verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi, (Tez no 251205) [Yüksek Lisans Tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı], Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi
Letrat, K., & Pulam, T. (2007). Breeding for increased sweetness in sweet corn. Inter. Journal Plant Breeding 1, 27- 30.
Lerner, BR., & Dana, MN. (2007). Growing Sweet Corn. HO-98.pdf. Purdue University Cooperative Extension Service. http://www.ces.purdue.edu/ extmedia/hort.htm#9
Mehta, B.K., Hossain, F., Muthusamy, V., Zunjare, R.U., Sekhar, J.C., & Gupta Hari, S. (2017). Analyzing the role of sowing and harvest time as factors for selecting super sweet (sh2sh2) corn hybrids. Indian Journal Genet., 77(3), 348-356.
Okumura, R.S., Vidigal Filho, P.S., Scapim, C.A., Marques, O.J., Franco, A.A.N., Souza, R.S., & Reche, D.L. (2014). Effects of nitrogen rates and timing of nitrogen topdressing applications on the nutritional and agronomic traits of sweet corn. International Journal of Food, Agriculture and Environment, 12, 391-398.
Orzolek, M.D., Greaser, G.L., & Harper,,J.K. (2000). Agricultural Alternatives: Sweet corn production.. Penn State College of Agricultural Sciences Agricultural Research and Cooperative Extension. http://pubs.cas.psu.edu/PubDept.asp?varDept=2& Submit2=Go&offset=45
Öktem, A. & Öktem, A.G. (2006). Bazı Şeker Mısır (Zea mays saccharata Sturt) Genotiplerinin Harran Ovası Koşullarında Verim Karakteristik-lerinin Belirlenmesi, Uludağ Üniversitesi Ziraat. Fakültesi Dergisi 20 (1), 33-46.
Sari N. & Abak, K. (1997) Effects of the Low Tunnel and Sowing Dates on the Yield, Plant Growth and Some Agronomic Characteristics of Sweet Corn (Zea mays L. var. saccharata). Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 21, 207-211.
Sencar, Ö., Gökmen, S., Sakın, M.A., & Ocakdan, M. (1999). Şeker mısırında (Zea mays saccharata Sturt.) koltuk almanın verim ve bazı özellik Türkiye 3. Tarla Bitkileri Kongresi, 15-18 Kasım 1999, 1: 456-461, Adana.
Soare, R., Dınu, M., Hoza, G., Bonea, D., Babeanu, C., & Soare, M. (2019). The influence of the hybrid and the sowing period on the production of sweet corn. Scientific Papers. Series B, Horticulture. LXIII (1), 2285-5653.
Souza, R.S., Vidigal Filho, P.S., Scapim, C.A., Marques, O.J., Queiroz, D.C., Okumura, R. S., & Cortinove, V.B. (2013). Yield and quality of sweet corn at different plant populations. Semina: Ciências Agrárias, 34, 995-1010.
Tezel, M., Gönülal, E., Arıcı, R.Ç., & Özcan, G. (2021). Konya Ekolojik Koşullarında Farklı Şeker Mısır (Zea mays saccharata Sturt) Genotiplerinin Verim ve Verim Komponentlerinin Belirlenmesi. Ziraat Mühendisliği 372, 34-43.
Waligora, H. (1997). The influence of sowing terms on vegetation period and morphological characters of sweet corn. Prace Zakresu Nauk Rolniczych.83, 135-140.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sevda Kılınç ^*
0000-0003-2450-3190
Türkiye

Şehmus Atakul
0000-0003-0364-4234
Türkiye

Şerif Kahraman
0000-0003-1160-0792
Türkiye

Hüsnü Aktaş
0000-0001-6943-2109
Türkiye

İrfan Erdemci
Türkiye

İsmail Gül
0000-0003-0558-9240
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

28 Aralık 2021

Kabul Tarihi

14 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 26 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1049530

IZ

https://izlik.org/JA95LJ28ED

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kılınç, S., Atakul, Ş., Kahraman, Ş., Aktaş, H., Erdemci, İ., & Gül, İ. (2023). Ekim Zamanlarının Şeker Mısır (Zea Mays Sacchararata Sturt.) Çeşitlerinde Bazı Verim ve Kalite Özelliklerine Etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 26(2), 282-292. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1049530