Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri

Hakan Usanmaz; Mahmut Murat Aslan

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1100028

EN TR

Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri

Öz

Bu çalışma; 2016-2017 yılları arasında Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman illerinde, Badem bahçelerinde önemli düzeyde verim kayıplarına neden olan badem iç kurdu Euytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ile parazitoitlerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın yapıldığı badem bahçelerinde ki E. amygdali’nin genel bulaşıklık oranının % 24.26-47.33 arasında olduğu belirlenmiştir. En fazla bulaşıklık oranı 2017 yılında %47.33 ile Şehitkamil ilçesinde saptanırken; en düşük bulaşıklık oranı ise 2016 yılında % 24.26 ile Oğuzeli ilçesinde tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma bölgesinde E. amygdali’nin parazitoiti olarak Adontomerus amygdali (Boucek, 1958) (Hymenoptera: Torymidae), Aprostocetus bucculentus (Kostjukov) (Hymenoptera: Eulophidae) ve Gugolzia bademia (Doganlar) (Hymenoptera: Pteromalidae) türleri belirlenmiş olup bu parazitoit türlerinin popülasyon yoğunluğunun zararlıyı kontrol edebilecek düzeyde olmadığı ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TAGEM

Proje Numarası

TAGEM-BS-14 / 10-02 / 01 – 17

Teşekkür

Bu makale birinci yazarın Doktora tez çalışmasının bir bölümü olup, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü tarafından desteklenmiştir.(Proje No: TAGEM-BS-14 / 10-02 / 01–17). Çalışmanın her aşamasında katkıda bulunan Zir. Yük. Müh. Serpil KARADAĞ’a ve parazitoitlerin tür teşhislerini yapan Prof. Dr. Miktat DOĞANLAR’a teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

Abdul, M.S., & Mohammed, S.M. (2017). First Record of Adontomerus amygdali (Boucek, 1958)(Hymenoptera, Torymidae) a Parasitoid of the Almond Fruit Wasp, Eurytoma amygdali Enderleın, 1907 (Hymenoptera, Eurytomidae) in Erbil Provence. Iraq. Bulletin of the Iraq Natural History Museum 14(4), 301-306.
Adaskaveg, J.E., Förster, H., Hartin, R. J., Teviotdale, B., Connell, J.H., & Duncan, R. (1998). Almond Anthracnose in California a New Pre and Postharvest Fungal Disease Outbreak. Acta Horticulture 470, 553-561.
Anonim (2020). Bitkisel Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK). http://www.biruni. tuik.gov.tr /bitkiselapp/bitkisel.zul. (Erişim Tarihi: 11.01.2022).
Anonymous (2020). Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). FAOSTAT, http:// www.fao.org/faostat/en/. (Erişim Tarihi: 30.01. 2022).
Barnet, H. L. (1965). Illustrated Genera of Imperfecti Fungi. Burgies Publ. Comp. Minepolis, 255 pp.
Barut, G. B. G. (2007). Kahramanmaraş koşullarında bademlerde zararlı badem içkurdu, Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’ nin bazı biyolojik özelliklerinin belirlenmesi üzerine çalışmalar (Tez no: 177100). [Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bitki Koruma Ana Bilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Baktır, İ., & Aker, A. (2015). Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetin’de organik badem yetiştirme olanaklarının araştırılması. Doğu Karadeniz II. Organik Tarım Kongresi, 06-09 Ekim 2015, ss,124. Rize, Türkiye,
Boucek, Z. (1958). Plastotorymus amygdali, N.Sp., Eine Neue Torymidae Au Mandelkernen Des Nahen Ostens. Acta Entomologica Musei Nationalis Pragae 32, 583-586.

Bolu, H., & Çınar, M. (2005). Elazığ, Diyarbakır ve Mardin İlleri Badem Ağaçlarında Zararlı Olan Lepidoptera Türleri, Doğal Düşmanları ve Önemlileri Üzerinde Gözlemler. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 9(2), 63-67.
Bolu, H., Özgen, İ., & M, Çınar. (2005). Dominancy of Insect Families and Species Recorded in Almond Orchards of Turkey. Acta Phytopathologica Et Entomologica Hungarica 40(1-2), 145-157.
Bolu, H., & Özgen, İ. (2007). Badem İçkurdu (Eurytoma amygdali Enderlein) (Hymenoptera: Eurytoma) Yayılış Alanları, Bulaşma Oranları ve Parazitoitleri. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 11(3), 59-65.
Bolu, H., & Özgen, İ. (2010). Diyarbakır, Elazığ ve Mardin İlleri Badem Ağaçlarında Zararlı Agrilus roscidus Kiesenwetter, 1857 (Coleoptera: Buprestidae)’un Ergin Popülasyon Değişiminin Belirlenmesi. Bitki Koruma Bülteni 50(1), 1-11.
Cakar, L. (1980). Eurytoma amygdali End. (Hym.: Chalcidoidea, Eurytomidae), a Pest of Almond in Macedonia. Zastita Bilija Belgrad 31(3), 263-272.
Doğanlar, M., & Bolu, H. (2004). A New Species of Gugolzia Delucchi and Steffan 1956 (Hymenoptera, Chalcidoidea, Pteromalidae) from Turkey, As a Parasite of Eurytoma amygdali Enderline 1907 (Hymenoptera, Eurytomidae). Zoology in the Middle East 32, 75-78.
Doğanlar, O., A, Yıldırım., & M, Doğanlar. (2006). Natural Enemy Complex of Eurytoma amygdali Enderlein, 1907 (Hymenoptera, Eurytomidae Walker, 1832) in Eastern Mediterranean Region of Turkey; Notes on Their Interaction and Effectiveness. Research Journal of Agriculture and Biological Science 2(6), 282-286.
Dicenta, F., Martinez, P., Pato, E., & Gradziel, T. M. (2003). Scree Ning for Aspergillus flavus Resistance in Almond. Hort Science 38(2), 266-268.
Ekici, V., & Günaydın, T. (1969). Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da (Eurytoma amygdali Enderlein) Üzerinde Araştırmalar. Bölge Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Bitki Koruma Bülteni 1, 1-28.
Haltrich, A., & Marko, V. (1998). Damage of Almond Seed Wasp, Eurytoma amygdali Enderlein (Eurytomidae, Hymenoptera) Near Budapest. Novenyvedelem (Hungary) 34(10), 545-549.
Ivanov, I., Stoeva, R., & Veselinov, D. (1962). Anthonomous amygdali Hust. (Curclionidae, Coleoptera) Now Nepriyatel Za Bulgaria. Gradinarska Lozarska Nauka 11(3), 56-62.
Küden, A. B., Küden, A., Bayazit, S., Çömlekçioğlu, Ç., İmrak, B., & Rehber, Y. (2014). Badem Yetiştiriciliği. Tagep Proje no: 5.2.3.1, 18 sy.
Küden, A. B., Küden, A., Bayazit, S., Çömlekçioğlu, S., İmrak, B., & Rehber, Y. (2000). Badem Yetiştiriciliği. Tübitak Tarp Yayınları, Ankara 18 sy.
Lotf Alizadeh, H., Avand Faghih, A., Roushandel, S., & Jafarı Nadoushan, A. (2008). Parasıtoids of the Almond Seed Wasp, Eurytoma amygdali Enderleın (Hym.: Eurytomidae) in Iran. Applied Entomology and Phytopathology 75(84), 41-42.
Lotf Alizadeh, H., Avand Faghih, A., Roushandel, S., & Jafarı Nadoushan, A. (2008). Parasıtoids of the Almond Seed Wasp, Eurytoma amygdali Enderleın (Hym.: Eurytomidae) in Iran. Applied Entomology and Phytopathology 75(84), 41-42.
Maçan, G. (1986). Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Bademlerde Zarar Yapan Böcek Türleri, Önemlilerinin Tanınmaları, Yayılışları ve Ekonomik Önemleri Üzerinde Araştırmalar. Tarım ve Orman Bakanlığı Araştırma Eserleri 5, 82s.
Maçan, G. (1986). Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Bademlerde Zarar Yapan Böcek Türleri, Önemlilerinin Tanınmaları, Yayılışları ve Ekonomik Önemleri Üzerinde Araştırmalar. Tarım ve Orman Bakanlığı Araştırma Eserleri 5, 82s.
Mamay, M., Yanık, E., & Doğramacı, M. (2014). Phenology and Damage of Anarsia Lineatella Zell.(Lepidoptera: Gelechiidae) in Peach, Apricot and Nectarine Orchards Under Semi Arid Conditions. Phytoparasitica, 42(5), 641-649.
Mamay, M., Ünlü, L., Yanık, E., Doğramacı, M., & İkinci, A., (2016). Efficacy of Mating Disruption Technique Against Carob Moth, Apomyelois Ceratoniae Zeller (Lepidoptera: Pyralidae) in Pomegranate Orchards in Southeast Turkey (Sanlıurfa). International Journal of Pest Management 62(4), 295–299.
Mamay, M., (2018). Important Parameters in Mechanical Management of Carob Moth [Apomyelois (= Ectomyelois) Ceratoniae Zeller (Lep.: Pyralidae)] in Pomegranate Orchards: Determination of Overwintering Population Density and Infestation Rate. Fresenius Environmental Bulletin 27(12 B), 9542–9548.
Mentjelos, J., & Atjemis, A. (1970). Studies on the Biology and Control of Eurytoma amygdali in Greece. Journal of Economic Entomology 63, 1934-1936.
Nizamlıoğlu, K. (1961). Türkiye meyve ağacı zararlıları ve mücadelesi. Koruma Tarım İlaçları AŞ Neşriyatı, 5, 134-146.
Puzanova Malysheva, E. W. (1936). Syntomaspis Eurytomae Nov. Sp., Eine Chalcide Mit Gemischter Ernährung İm Larvenstadium. Zeitschrift Für Angewandte Entomologie 22(4), 631-642.
Russo. A., Siscaro, G., Spampinato, R. G., & Barbera, G. (1993). Almond Pests in Sicily. First International Congress on Almond, Agrigento. Italy, May 17-19. Acta Horti Culture 373, 309-315.
Talhouk, A. S. (1977). Contributions to the Knowledge of Almond Pests in East Mediterranean Countries The Fruit Feeding İnsects, Eurytoma amygdali End., and Anarsia lineatella Z. Zeitschrift Fur Angewandte Entomologie 83(2), 145-154.
Tolga, M.F. (2018). Muğla ve Manisa illeri badem ağaçlarında böcek ve akar türleri, önemli zararlı türlerin popülasyon değişiminin ve mücadelesine yönelik bazı biyolojik özelliklerinin belirlenmesi (Tez no: 498543). [Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bitki Koruma Ana Bilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Vasileva, A. P. (1974). Vrediteli Selskohazyay- Stveniyh Kultur I Lesniyh Nasajdeniy Tom Ii. Vredniye Chlenistonogie (Prodoljenie). Pozvonchniye. Izadatelstvo “Urajay” Kiev, 605 pp .

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hakan Usanmaz ^*
0000-0001-8187-3169
Türkiye

Mahmut Murat Aslan
0000-0002-4586-1301
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

15 Mayıs 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

11 Nisan 2022

Kabul Tarihi

12 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 26 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1100028

IZ

https://izlik.org/JA76YN85DG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Usanmaz, H., & Aslan, M. M. (2023). Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 26(4), 788-794. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1100028

AMA

1.Usanmaz H, Aslan MM. Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. 2023;26(4):788-794. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1100028

Chicago

Usanmaz, Hakan, ve Mahmut Murat Aslan. 2023. “Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 26 (4): 788-94. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1100028.

EndNote

Usanmaz H, Aslan MM (01 Ağustos 2023) Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 26 4 788–794.

IEEE

[1]H. Usanmaz ve M. M. Aslan, “Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, c. 26, sy 4, ss. 788–794, Ağu. 2023, doi: 10.18016/ksutarimdoga.vi.1100028.

ISNAD

Usanmaz, Hakan - Aslan, Mahmut Murat. “Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 26/4 (01 Ağustos 2023): 788-794. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1100028.

JAMA

1.Usanmaz H, Aslan MM. Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. 2023;26:788–794.

MLA

Usanmaz, Hakan, ve Mahmut Murat Aslan. “Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, c. 26, sy 4, Ağustos 2023, ss. 788-94, doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1100028.

Vancouver

1.Hakan Usanmaz, Mahmut Murat Aslan. Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. 01 Ağustos 2023;26(4):788-94. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1100028

Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri

Infestation Rate and Parasitoids of Almond Seed Wasp Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae) in Gaziantep, Kahramanmaraş and Adıyaman Provinces.

Öz

Anahtar Kelimeler

Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman İllerinde Badem İçkurdu Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)’nin bulaşıklık oranı ve parazitoitleri

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

e-ISSN: 2619-9149