Esmer Irkı İneklerin Tank Sütü Kompozisyonu, Fizikokimyasal Özellikleri ve Yağ:Protein Oranının Değerlendirilmesi

İsa Yılmaz; Ahmet Erhan Karahan; Bayram Yurt

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1387073

TR EN

Esmer Irkı İneklerin Tank Sütü Kompozisyonu, Fizikokimyasal Özellikleri ve Yağ:Protein Oranının Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma Esmer ırkı sığırlara ait sütlerin kompozisyonunu, fizikokimyasal özelliklerini ve yağ/protein oranını bazı besleme hastalıkları açısından incelemek için yapılmıştır. Bu amaçla Iğdır ili Merkez, Karakoyunlu, Aralık ve Tuzluca ilçelerinde Esmer ırkı sığır yetiştiren toplam 170 işletmeden elde edilen tank sütü örnekleri incelenmiştir. İlçeler bazında incelenen süt kompozisyonlarından kuru madde (p<0.01), donma noktası (p<0.01), protein (p<0.05) ve pH (p<0.05) değerleri istatistik olarak farklı bulunmuştur. Hayvan beslenme düzeyleri için yağ/protein oranın incelenmesiyle, sürülerin %25.7’sinin Asidoz, %62.4’ünün Normal ve %11.9’unun Ketozis’e maruz kaldıkları tespit edilmiştir. Sütlerin yağ/protein oranı baz alındığında ilçe ve mevsime göre ineklerin 1/3’i Asidoz+Ketozis’e maruz kalmaları rasyon içeriğinin dengesizliğine bağlanabilir. Yem değişikliğinde de bu durum önemli bir hal alır. Bu nedenle ineklerin kuru besleme döneminden sonra merada otlatılması veya mera döneminden sonra kuru besleme dönemine geçişte yağı/protein oranı kontrol edilmelidir. Süt üreten işletmelerde ineklerin süt yağ/protein oranının zamanla izlenmesi ketosis ve asidosis hastalıkları için bilgi verici olup, hayvanların dengeli beslenmesi için zamanla ölçülmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler

Evaluation of Tank Milk Composition, Physicochemical Properties, and Nutrition Level by Fat/Protein Ratio in Brown Swiss Breed Cattle

Abstract

This study was carried out to investigate the composition, physicochemical properties and fat/protein ratio of milk of Brown cattle in terms of some nutritional diseases. For this purpose, tank milk of 170 farms raising Brown breed cattle in Merkez, Karakoyunlu, Aralık and Tuzluca districts of Igdir province were examined. Statistical differences were found in solid matter (p<0.01), freezing point (p<0.01), protein (p<0.05), and pH (p<0.05) values among the milk compositions examined on a district and season basis. By examining the fat/protein ratio for animal nutrition levels, it was determined that the herds were exposed to 25.7% to Acidosis, 62.4% to Normal, and 11.9% to Ketosis. Based on the fat/protein ratio of the milk, 1/3 of the cows are exposed to Acidosis+Ketosis according to the district and season, which can be attributed to the imbalance of the ration content. This situation also becomes important in feed change. For this reason, the fat/protein ratio should be checked when the cows are grazed on pasture after the dry feeding period or when transitioning from the pasture period to the dry feeding period. Monitoring the milk fat/protein ratio of cows in milk producing enterprises over time is informative for ketosis and acidosis diseases and it is recommended to measure it over time for animals.

Keywords

Destekleyen Kurum

Iğdır üniversitesi BAP birimi

Proje Numarası

2012-FBE-B14

Etik Beyan

Bu çalışma deneysel olmayan tarımsal uygulamaları kapsamında değerlendirildiğinden “Etik Kurul belgesi” alınmasına gerek duyulmamıştır. Çalışmada kullanılan veriler alınırken, hayvanlarla fiziki ya da görsel bir temasa ihtiyaç olmamıştır.

Teşekkür

Bu çalışma Iğdır üniversitesi BAP birimi tarafından 2012-FBE-B14 numaralı proje ile desteklenmiştir. Bu nedenle Iğdır Üniversitesi BAP birimi ile bu projede görev alan ve vefat eden Prof. Dr. Ecevit EYDURAN’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

Aishwarya, M. N. L., & Badrud Duza, M. (2017). A Review on Adulteration of Milk. Indo-American Journal of Pharmaceutical Research, 7(08), 630-637. https://doi.org/10.25258/IAJPR.7.8.10
Akın, M. S, Yapık, Ö., & Akın M. B. (2016). Adıyaman ilinde süt üretim çiftliklerinden ve toplayıcılardan sağlanan sütlerin bazı özellikleri. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 20(4), 253‐265.
Anonim, (2011). Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanilan Hayvanlarin Refah ve Korunmasina Dair Yönetmelik. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111213-4.htm. (Erişim tarihi: 15.12.2022).
Anonim, (2017). Tarım ve Köyişleri Bakanlığı. Çiğ sütün arzına dair tebliğ (tebliğ no: 2017/20). Resmi Gazete. Retrieved from https://www.resmigazete. gov.tr/ eskiler/2017/04/20170427-2.htm (Alınma Tarihi: 15.02.2023).
Anonim, (2023). Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü istatistik verileri. Retrieved from https://www.mgm.gov.tr/ veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?k=H&m=IGDIR (Alınma Tarihi: 06.11.2023).
BOBS, (2018). Botswana Bureau of Standards. Raw cow's milk-Specification Final Draft Standard. Retrieved from https://bobstandards.bw/ (Alınma Tarihi: 22.02.2023).
Çağlayan, A., & Şehu, A. (2016). Süt ineklerinde 2-Hydroxy-4-(methylthio) butanoik asit izopropil esteri'nin süt verimi ve kompozisyonu üzerine etkileri. Ankara Üniv Vet Fak Derg, 63, 311-315.
Çetiner, Ş. (2017). Süt Teknolojisi 1. ADU Çine Meslek Yüksekokulu. Aydın.

Dağ, B., & Zülkadir, U. (2024). Ankara Etimesgut’daki Kimi Süt Sığırı İşletmelerindeki İneklerin Süt Komponentleri ve Bunlara Etkili Faktörlerin Belirlenmesi. KSÜ Tarım ve Doğa Derg 27 (2), 478-488. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga. vi1295074
Demirci, M., Öksüz, Ö., Şimşek, O., Kurultay, Ş., Kıvanç, M., & Gündüz, H. H. (2010). Süt ve Süt Ürünlerinin Kalite Kontrolü. Anadolu Üniversitesi Yayın No: 2064, p.254.
Deniz, A. (2022). Bursa bölgesindeki süt sığırcılığı işletmelerinde yem ve süt kalite özelliklerinin belirlenmesi (Tez no 752744). [Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen bilimleri Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Dobranić, V., Njari, B., Samardžija, M., Mioković, B., & Resanović, R. (2008). The influence of the season on the chemical composition and the somatic cell count of bulk tank cow’s milk. Veterinarski Arhiv, 78(3), 235-242.
Düz, M., Doğan, Y. N., Doğan, İ. (2021). İnek Sütlerinde Somatik Hücre Sayısı ile Süt Amiloid A, Elektriksel İletkenlik ve pH Arasındaki İlişkiler. KSÜ Tarım ve Doğa Derg 24 (2): 457-463. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi. 748069
Eastridge, M. L. (2012). Variation in Milk Fat of Fresh Cows. Tri-State Dairy Nutrition Conference Proceedings, 59-65.
Eattsh, A. M., Fawzy, M. M., Ali, H. A., & El Araby, I. E. (2016). Some Performance Genes in Dairy Cattle about Milk Composition. Alexandria Journal for Veterinary Sciences, 51(1), 31–36. https://doi.org/ 10.5455/ajvs.236817
El-Tarabany, M. S., El-Tarabany, A. A., & Emara, S. S. (2018). Impact of crossbreeding Holstein and Brown Swiss cows on milk yield, composition, and fatty acid profiles in subtropics. Trop Anim Health Prod., 50, 845–850. https://doi.org/10.1007/s11250-017-1506-2
Ergül, Ş., Ergül, A., & Göncü, S. (2019). Süt siğirlarinda besleme stratejilerinin süt verimi ve süt kompozisyonu üzerine etkileri. International Journal of Eastern Mediterranean Agricultural Research, 2(2), 145-165.
FAO, (2024). Food and Agriculture Organization of the United Nations. Gateway to dairy production and products. Retrieved from https://www.fao.org/dairy-production-products/products/milk-composition/en/ (Alınma Tarihi: 16.02.2024).
Foroutan, A., Guo, A. C., Vazquez-Fresno, R., Lipfert, M., Zhang, L., Zheng, J., & Wishart, D. S. (2019). Chemical composition of commercial cow’s milk. Journal of agricultural and food chemistry, 67(17), 4897-4914. https://doi.org/10.1021/acs.jafc.9b01516
Franzoi, M., Manuelian, C. L., Penasa, M., & De Marchi, M. (2020). Effects of somatic cell score on milk yield and mid-infrared predicted composition and technological traits of Brown Swiss, Holstein Friesian, and Simmental cattle breeds. Journal of Dairy Science, 103(1), 791-804.
Givens, D. I. (2020). MILK Symposium review: The importance of milk and dairy foods in the diets of infants, adolescents, pregnant women, adults, and the elderly. Journal of Dairy Science, 103(11), 9681-9699. https://doi.org/10.3168/jds.2020-18296
ICAR, (2019). The Global Standard for Livestock Data. Guidelines. Retrieved from https://www.icar.org/ index.php/icar-recording-guidelines/ (Alınma Tarihi: 21.02.2023).
IDFA. (2023). International Dairy Foods Association. Definitions. Retrieved from https://www.idfa.org/ definition (Alınma tarihi 21.02.2023).
Kaygısız, A., & Şahin, O. (2023). Bazı sütçü sığır ırklarında somatik hücre sayısı (SHS) ve süt üre nitrojen (MUN) seviyesinin süt verimi ve bileşimine etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 28 (2), 290-307. https://doi.org/ 10.37908/mkutbd.1220523
Kurt, M., & Kaygısız, A. (2024). Siyah Alaca, Kırmızı Alaca ve Simental sığır sütlerinde somatik hücre sayısı ile süt amiloid A, elektriksel iletkenlik ve pH arasındaki ilişkiler. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 29 (1), 120-132. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1340860
Macciotta, N. P. P., Cecchinato, A., Mele, M., & Bittante, G. (2012). Use of multivariate factor analysis to define new indicator variables for milk composition and coagulation properties in Brown Swiss cows. Journal of Dairy Science, 95(12), 7346-7354. http://dx.doi.org/10.3168/jds.2012-5546
Mehta, B. M. (2015). Chemical composition of milk and milk products. In Handbook of food chemistry. Springer, Berlin, Heidelberg, pp. 511-553.
Moore, D. S., Notz, W. I., & Fligner, M. A. (2013). The basic practice of statistics (6th ed.). New York, NY: W. H. Freeman and Company.
Murphy, J. J., & O'Mara, F. (1993). Nutritional manipulation of milk protein concentration and its impact on the dairy industry. Livestock Production Science, 35(1-2), 117-134.
Noro, G., González, F. H. D., Campos, R., & Dürr, J. W. (2006). Effects of environmental factors on milk yield and composition of dairy herds assisted by cooperatives in Rio Grande do Sul, Brazil. Revista Brasileira de Zootecnia, 35(3), 1129-1135.
Ozrenk, E., & Inci, S. S. (2008). The effect of seasonal variation on the composition of cow milk in Van province. Pakistan Journal of Nutrition, 7(1), 161-164. https://doi.org/10.3923/pjn.2008.161.164
Önoğlu, R. K., Çimen, M., Memkeze, S., Turan, Z., & Çalpucu, T. (2015). Mersin İli Tarsus İlçesinden Elde Edilen Sütlerin Protein/Yağ Oranının Türk Standartlarına Uygunluğu. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 7(27), 3136.
Özdemir, D., & Tahmas Kahyaoğlu, D. (2020). Identification of microbiological, physical, and chemical quality of milk from milk collection centers in Kastamonu Province. Turkish Journal of Veterinary & Animal Sciences, 44(1), 118-130. https://doi.org/10.3906/vet-1908-86
Özlem, O., & Kul, E. (2020). Effects of some environmental factors on somatic cell count and milk chemical composition in cow bulk tank milk. Akademik Ziraat Dergisi, 9(1), 163-170. http://dx.doi.org/10.29278/azd.725884
Parlar, T. (2019). Toplam Rasyon Karışımı Kullanılan Bir Süt Sığırı İşletmesinin Besleme Açısından Değerlendirilmesi (Tez no 575788). [Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Parmar, P., Lopez-Villalobos, N., Tobin, J. T., Murphy, E., McDonagh, A., Crowley, S. V., ... & Shalloo, L. (2020). The effect of compositional changes due to seasonal variation on milk density and the determination of season-based density conversion factors for use in the dairy industry. Foods, 9(8), 1004. https://doi.org/10.3390/foods9081004
Pavel, E. R., & Gavan, C. (2011). Seasonal and milking-to-milking variations in cow milk fat, protein, and somatic cell counts. Notulae Scientia Biologicae, 3(2), 20-23. https://doi.org/10.15835/ nsb325715
Poonia, A., Jha, A., Sharma, R., Singh, H. B., Rai, A. K., & Sharma, N. (2017). Detection of adulteration in milk: A review. International journal of dairy technology, 70(1), 23-42. https://doi.org/10.1111/ 1471-0307.12274
Roma Júnior, L. C., Montoya, J. F. G., Martins, T. T., Cassoli, L. D., & Machado, P. F. (2009). Seasonability of protein and other milk components related to the quality payment program. Arquivo Brasileiro de Medicina Veterinária e Zootecnia, 61(6), 1411-1418.
Santos, P. M., Pereira-Filho, E. R., & Rodriguez-Saona, L. E. (2013). Application of hand-held and portable infrared spectrometers in bovine milk analysis. Journal of agricultural and food chemistry, 61(6), 1205-1211.
Santos, P. M., Wentzell, P. D., & Pereira-Filho, E. R. (2012). Scanner digital images combined with color parameters: a case study to detect adulterations in liquid cow’s milk. Food Analytical Methods, 5, 89-95.
Sarıalioğlu, M. F., & Laçin, E. (2021). Süt Kalitesi Üzerine İşletme Yapı ve Yönetimlerinin Etkileri. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(1), 807818. https://doi.org/10.21597/jist.793731
SPSS, (2013). IBM SPSS Statistics 21.0 for Windows. Armonk, NY.
Syridion, D., Layek, S. S., Behera, K., Mohanty, T. K., Kumaresan, A., Manimaran, A., Dang, A. K., & Prasad, S. (2012). Effects of parity, season, stage of lactation, and milk yield on milk somatic cell count, pH, and electrical conductivity in crossbred cows reared under subtropical climatic conditions. Milchwissenschaft, 67(4), 362-365.
Şahin, A., & Kaşıkcı, M. (2014). Sivas ili Yıldızeli ilçesinde halk elinde yetiştirilen esmer sığırların çiğ süt kompozisyonunu belirlenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 11(2), 44-50.
Tuncay, R. M., İşleyici, Ö., Sancak, Y. C., & Çakmak, T. (2021). Van’da tüketime sunulan çiğ sütlerin fizikokimyasal özellikleri. Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 10(2), 8793. https://doi.org/10.31196/huvfd.764709
Visentin, G., Penasa, M., Niero, G., Cassandro, M., & De Marchi, M. (2018). Phenotypic characterization of major mineral composition predicted by mid-infrared spectroscopy in cow milk. Ital. J. Anim. Sci., 17, 549556. https://doi.org/10.1080/ 1828051x.2017.1398055
Walstra, P., Geurts, T. J., Noomen, A., & Jellema, A. (2006). Dairy Technology: Principles of Milk Properties and Processes. CRC Press, USA.
Wangdi, J., Zangmo, T., Karma, M., & Bhujel, P. (2016). Compositional quality of cow’s milk and its seasonal variations in Bhutan. Livestock Research for Rural Development, 28(1), 14-26.
Yaylak, E., Alçiçek, A., Konca, Y., & Uysal, H. (2007). İzmir ilçelerinde mandıralarca kış aylarında toplanan sütlerde bazı besin madde ve fiziksel özelliklere ait değişimlerin saptanması. Hayvansal Üretim Dergisi, 48(1), 2632.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zootekni, Genetik ve Biyoistatistik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İsa Yılmaz ^*
0000-0001-6796-577X
Türkiye

Ahmet Erhan Karahan
0000-0001-6252-0640
Türkiye

Bayram Yurt
0000-0001-5447-1586
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

2 Temmuz 2024

Yayımlanma Tarihi

17 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

6 Kasım 2023

Kabul Tarihi

14 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 27 Sayı: 5

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1387073

IZ

https://izlik.org/JA84TF49GJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, İ., Karahan, A. E., & Yurt, B. (2024). Esmer Irkı İneklerin Tank Sütü Kompozisyonu, Fizikokimyasal Özellikleri ve Yağ:Protein Oranının Değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 27(5), 1226-1235. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1387073

Esmer Irkı İneklerin Tank Sütü Kompozisyonu, Fizikokimyasal Özellikleri ve Yağ:Protein Oranının Değerlendirilmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Evaluation of Tank Milk Composition, Physicochemical Properties, and Nutrition Level by Fat/Protein Ratio in Brown Swiss Breed Cattle

Abstract

Keywords

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Etik Beyan

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

e-ISSN: 2619-9149