Kahramanmaraş Dulkadiroğlu İlçesinde Yetişen Üzüm Çeşitlerinin Belirlenmesi ve Ampelografik Özelliklerin Araştırılması

Üzüm üreticilerinin kendi bölgelerinde tercih edilen üzüm çeşitlerinin tanımlanması ve koruma altına alınması genetik kaynakların gelecek nesillere aktarılabilmesi için önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Kahramanmaraş Dulkadiroğlu’nda yetiştiriciliği yapılan üzüm çeşitlerinden 32 adet genotip incelenmiştir. Bu çeşitler; Horuzyüreği (Sinonim= İman Üzümü), Kırmızılı Mahrabaşı, Kararan Mahrabaşı, Ağ Mahrabaşı, Ağ Üzüm, Hatun Parmağı, Kıbrıs Üzümü, Red Globe, Kokulu Üzüm, Kirkit Üzümü, Şeker Üzümü, Yediveren, Bandırma, Pafi, Azezi, Künefi, Kırmızı Gaziantep Künefisi, Sarı Sergilik, Honi Kabarcık (Sinonim= Tosbağa Kabarcığı, Kuzucak Kabarcığı), Tüylü Kabarcık, Cırt Kabarcık, İzmir Kabarcığı, Kızaran Kabarcık, Sararan Kabarcık, Siyah Kabarcık, Kilis Kara Sergilik, Orak Karası, Kara Sergilik, Deve Gözü (Sinonim= Öküzgözü), Sultani Çekirdeksiz, Dökülgen ve Perpil olarak sıralanmıştır. Çalışmadaki asma genotipleri uluslararası anlamda kabul görmüş ve araştırmacılar tarafından yoğun bir şekilde kullanılan OIV (The International Organisation of Vine and Wine, Uluslararası Bağ ve Şarap Örgütü) kriterlerine (sürgün özellikleri, genç yaprak özellikleri, olgun yaprak özellikleri, tane özellikleri, fenolojik ve pomolojik özellikler) göre tanımlanmıştır. Bu çalışma ile bölgedeki asma genotiplerinin literatüre kazandırılması ve mevcut gen kaynaklarının korunması amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda, Kahramanmaraş Dulkadiroğlu ilçesinin zengin bir asma genetik kaynağına sahip olduğu anlaşılmıştır. Yapılan çiftçi ziyaretleri sonucunda, Kabarcık en fazla üretimi yapılan çeşit olarak tespit edilmiştir. Perpil çeşitinin V. labrusca L. türüne ait olduğu düşünülürken diğer çeşitlerin tamamının Vitis vinifera L. türüne ait olduğu tespit edilmiştir. Tespit edilen çeşitlerin benzerlik ilişkilerini belirlemek için moleküler bazlı analizlerin yapılması gerekmektedir.

Identification and protection of grape varieties preferred by grape producers in their regions are important to transfer genetic resources to future generations. In this study, 32 genotypes of grape varieties grown in Kahramanmaraş Dulkadiroğlu were examined. These varieties; Horuzyüreği (Synonym= Imam üzümü), Kırmızılı Mahrabaşı, Kararan Mahrabaşı, Ağ Mahrabaşı, Ağ Üzümü, Hatun Parmağı, Kıbrıs Üzümü, Red Globe, Kokulu Üzüm, Kirkit Üzümü, Şeker Üzümü, Yediveren, Bandırma, Pafi Üzümü, Azezi, Künefi, Kırmızı Gaziantep Künefisi, Sarı sergilik, Honi Kabarcık (Synonym = Tosbağa Kabarcığı, Kuzucak Kabarcığı), Kara Sergilik, Cırt Kabarcık, İzmir Kabarcığı, Kırmızılı Kabarcık, Sararan Kabarcık, Siyah Kabarcık, Kilis Kara Sergilik, Orak Karası, Kara Sergilik, Deve Gözü (Synonym= Öküzgözü), Sultani Çekirdeksiz, Dökülgen and Perpil. Grapevine genotypes were compared according to OIV (The International Organisation of Vine and Wine) criteria (shoot characteristics, young leaf characteristics, mature leaf characteristics, berry characteristics, phenological and pomological characteristics), which are internationally accepted and used extensively by researchers. With this study, it was aimed to introduce the grapevine genotypes in the region to the literature and to protect the existing genetic resources. As a result of our study, it was understood that Kahramanmaraş Dulkadiroğlu district has a rich grapevine genetic resource. As a result of the grower’s visits, Kabarcık was determined to be the most produced variety. While the Perpil variety was thought to belong to the V. labrusca L. species, all other varieties were determined to belong to the Vitis vinifera L. cultivar. It is recommended to perform molecular-based analyzes to determine the similarity relationships of the detected varieties.