Şavak Akkaraman Koyunlarının Süt Verimi, Meme Özellikleri ve Meme Ölçüm Değerleri Arası İlişkiler

In this research, milk yield characteristics and udder characteristics and the relationships between them were examined in Şavak Akkaraman ewes raised under extensive conditions. The animal material of the research consisted of ewes (n=172) raised in three different farms within the scope of the Şavak Akkaraman sheep Public Breeding Project in Erzincan province. The average lactation duration, milking duration, and suckling duration were 205.8±2.0, 144, and 61.8 days, respectively. Lactation (milked) milk yield and daily average milk yield calculated by Trapez II (ICAR: International Committee for Animal Recording) were respectively; It was determined as 88.8±3.5 kg, 616.5±2.5 g. The effects of age (p<.05), type of birth, and farm (p<.01) on average lactation duration and suckling time, and effects of type of birth and farm (p<.01) on lactation milk yield and average daily milk yield were found to be significant. Udder measurements taken at 3 different times of the milking period were measured as udder depth (UD) 15.8±0.2, udder width (UW) 13.3±0.2, udder circumference (UC) 40.3±0.5, right/left udder length R/LUL) 2.9±0.6, 2.8±0.1, right/left udder diameter ( R/LUD) 2.1±0.1, 2.0±0.0, teat distance (TD) 15.7±0.2, teat height(TH) 28.0±0.4, udder bottom height (UBH) 27.9±0.4 cm. It was observed that udder measurements changed significantly (p<.05; p<.01) in different periods of lactation. All of the relationships between udder measurements and their Daily Milk Yield (DMY) were found to be significant (p<.01) and their correlation coefficients were high. This situation and correlations with measurement time; It can be considered a sign that the udder structure is symmetrical, that it grows proportionally and moves closer to the ground when milk yield is high, and that it shrinks proportionally as milk yield decreases. As a result, according to the findings; it can be said that the amount of milk produced from Şavak Akkaraman ewes is satisfactory, and the detected variation has a good potential for selection.

Bu araştırmada, ekstansif şartlarda yetiştirilen Şavak Akkaraman koyunlarında süt verimi özellikleri ile meme özellikleri ve bunlar arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın hayvan materyalini, Erzincan ili Şavak Akkaraman koyunu Halk Elinde Islahı Projesi kapsamında üç farklı işletmede yetiştirilen koyunlar (n=172) oluşturmuştur. Ortalama laktasyon süresi, sağımda kalınan süre ve emiştirme süresi sırasıyla 205.8±2.0, 144 ve 61.8 gün; Trapez II (ICAR: International Committee for Animal Recording) ile hesaplanan laktasyon (sağılan) süt verimi ve günlük ortalama süt verimi sırasıyla; 88.8±3.5 kg, 616.5±2.5 g olarak belirlenmiştir. Ortalama laktasyon süresi ve emiştirme süresine, yaş (p<.05), doğum tipi ve işletmenin (p<.01), laktasyon süt verimi ve ortalama günlük süt verimine ise doğum tipi ve işletmenin (p<.01) etkileri önemli bulunmuştur. Sağım döneminin 3 farklı zamanında, alınan meme ölçülerinden; meme derinliği (MD) 15.8±0.2, meme genişliği (MG) 13.3±0.2, meme çevresi (MÇ) 40.3±0.5, sağ/sol meme başı uzunluğu Sağ/SolMBU) 2.9±0.6, 2.8±0.1, sağ/sol meme çapı (Sağ/SolMBÇ) 2.1±0.1, 2.0±0.0, meme başları arası mesafe (MBAM) 15.7±0.2, meme başı yüksekliği (MBY) 28.0±0.4, meme alt yüksekliği (MAY) 27.9±0.4 cm’dir. Meme ölçülerinin laktasyonun farklı dönemlerinde önemli (p<.05; p<.01) derecede değiştiği görülmüştür. Meme ölçüleri arası ve bunların günlük süt verimi (GSV) ile ilişkilerinin tamamı önemli (p<.01) ve korelasyon katsayıları genel olarak yüksek bulunmuştur. Bu durum ve ölçüm zamanı ile olan korelasyonlar; meme yapısının simetrik olduğunun, süt veriminin yüksekliği ile orantılı şekilde büyüdüğünün ve yere yaklaştığının, süt verimi azaldıkça yine orantılı olarak küçüldüğünün işareti sayılabilir. Sonuç olarak, elde edilen bulgulara göre; Şavak Akkaraman koyunlarından sağılan süt miktarının tatmin edici olduğu ve tespit edilen varyasyonun seleksiyon için iyi bir potansiyel barındırdığı söylenebilir.