Influence of Breed, Season, Sex, and Parity on Mortality of Holstein Friesian and Brown Swiss Calves

Bu çalışmanın amacı, sütten kesim öncesi dönemde buzağı ölümleri üzerine mevsim, parite, ırk ve cinsiyetin etkilerini araştırmaktır. Çalışmada Erzurum'da Atatürk Üniversitesi Sığırcılık İşletmesinde doğan ve yetiştirilen 1890 Esmer ve Siyah Alaca ırkı buzağıya ait kayıtlar kullanılmıştır. Çalışmanın verileri SPSS istatistik programında bulunan Ki-Kare testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, mevsimin buzağı ölümleri üzerinde istatistiksel olarak önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir (p < 0.05). En yüksek ölüm oranının ilkbahar (%11,5) ve kış (%11,0) mevsimlerinde doğan buzağılarda gözlendiği, ölüm oranının yaz (%7,3) ve sonbahar (%6,3) mevsimlerinde doğan buzağılarda önemli ölçüde düşük olduğu belirlenmiştir. Buzağı cinsiyeti ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Benzer şekilde, sırasıyla primipar ve multipar analardan doğan buzağılar arasında da ölüm oranları açısından önemli bir fark gözlenmemiştir. Siyah Alaca buzağıların ölüm oranının Brown Swiss buzağılara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. İlkbaharda doğan buzağıların %87,5'i yaşamlarının ilk ayında ölürken, yazın doğan buzağıların yalnızca %51,9'u doğumdan sonraki ilk ayda öldüğü belirlenmiştir (p < 0,01). Dişi buzağıların ölüm oranının ilk bir aylık yaşta erkek buzağılardan önemli ölçüde düşük olduğu ancak ikinci ayda daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Paritenin buzağıların ölüm yaşı üzerinde önemli bir etkisi gözlenmemiştir. Benzer şekilde, Esmer ve Siyah Alaca ırkı buzağılar arasında ölüm yaşı bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı gözlenmiştir. Doğumdan sonraki bir aylık yaşa kadar, Siyah Alaca buzağıların ölüm oranının (%78,1) Esmer buzağılardan (%75,2) daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

Bu çalışmanın amacı, sütten kesim öncesi dönemde buzağı ölümleri üzerine mevsim, parite, ırk ve cinsiyetin etkilerini araştırmaktır. Çalışmada Erzurum'da Atatürk Üniversitesi Sığırcılık İşletmesinde doğan ve yetiştirilen 1890 Esmer ve Siyah Alaca ırkı buzağıya ait kayıtlar kullanılmıştır. Çalışmanın verileri SPSS istatistik programında bulunan Ki-Kare testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, mevsimin buzağı ölümleri üzerinde istatistiksel olarak önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir (p < 0.05). En yüksek ölüm oranının ilkbahar (%11,5) ve kış (%11,0) mevsimlerinde doğan buzağılarda gözlendiği, ölüm oranının yaz (%7,3) ve sonbahar (%6,3) mevsimlerinde doğan buzağılarda önemli ölçüde düşük olduğu belirlenmiştir. Buzağı cinsiyeti ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Benzer şekilde, sırasıyla primipar ve multipar analardan doğan buzağılar arasında da ölüm oranları açısından önemli bir fark gözlenmemiştir. Siyah Alaca buzağıların ölüm oranının Brown Swiss buzağılara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. İlkbaharda doğan buzağıların %87,5'i yaşamlarının ilk ayında ölürken, yazın doğan buzağıların yalnızca %51,9'u doğumdan sonraki ilk ayda öldüğü belirlenmiştir (p < 0,01). Dişi buzağıların ölüm oranının ilk bir aylık yaşta erkek buzağılardan önemli ölçüde düşük olduğu ancak ikinci ayda daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Paritenin buzağıların ölüm yaşı üzerinde önemli bir etkisi gözlenmemiştir. Benzer şekilde, Esmer ve Siyah Alaca ırkı buzağılar arasında ölüm yaşı bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı gözlenmiştir. Doğumdan sonraki bir aylık yaşa kadar, Siyah Alaca buzağıların ölüm oranının (%78,1) Esmer buzağılardan (%75,2) daha yüksek olduğu belirlenmiştir.