The Impact of the Transformation of Agricultural Lands into Urbanized Areas on Micro-Scale Air Pollutants: The Case of Yalıncak, Trabzon

Soil is a vital non-renewable resource and the main basis of agriculture. However, urbanization and growing non-agricultural demands are steadily reducing agricultural lands. This situation brings with it many environmental problems, especially in cities, and leads to deterioration of air quality at micro and macro scales. One of the important functions of agricultural soils is to store large amounts of carbon through organic matter accumulation. Agricultural areas help improve air quality by limiting wind-borne dust and particulates. The study area was agricultural land prior to 2009. However, half of the study area was opened to construction and currently provides mass housing services. Within the scope of the research, pollutant (PM2.5, PM10, CO, CO2) measurements were made in both study areas, and the obtained data were compared, and the effect of agricultural areas on micro air quality was examined. According to the obtained results, it was observed that carbon monoxide (CO) and carbon dioxide (CO₂) levels in agricultural areas were lower compared to constructed areas. CO levels were measured between 1.09 µg/m³ and 2.87 µg/m³ in agricultural areas and between 2.09 µg/m³ and 2.98 µg/m³ in built-up areas. Similarly, thanks to agricultural vegetation, CO₂ levels remained between 251.47 µg/m³ and 429.97 µg/m³ in agricultural areas and between 411.75 µg/m³ and 520.59 µg/m³ in built-up areas. These findings indicate that agricultural lands enhance carbon absorption, reduce particulate matter, and are vital for sustainable urbanization.

Yenilenemeyen kaynaklar arasında yer alan toprak, yaşamın vazgeçilmez bir parçası olup, tarımın en önemli hammaddesidir. Ancak, kentleşme ve tarım dışı kullanımlar için cazibe merkezi haline gelmesi, tarım arazilerinin giderek azalmasına neden olmaktadır. Bu durum, özellikle kentlerde çevresel birçok sorunu beraberinde getirmekte, mikro ve makro ölçeklerde hava kalitesinin bozulmasına yol açmaktadır. Tarım topraklarının önemli işlevlerinden biri, organik madde birikimi yoluyla büyük miktarda karbon depolamaktır. Ayrıca, tarım alanları rüzgarla taşınan toz ve partikül madde miktarını azaltarak hava kalitesine olumlu katkıda bulunmaktadır. Bu çalışma kapsamında seçilen arazi, 2009 ve öncesinde tarım alanı olarak kullanılmıştır. Ancak, çalışma alanının yarısı, yapılaşmaya açılarak günümüzde toplu konut hizmeti vermektedir. Araştırma kapsamında her iki çalışma alanında da kirletici madde (PM2.5, PM10, CO, CO2) ölçümleri yapılmış ve elde edilen veriler karşılaştırılarak tarım alanlarının mikro hava kalitesine etkisi incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara, göre tarımsal alanlarda karbon monoksit (CO) ve karbon dioksit (CO₂) seviyelerinin, yapılaşmış alanlara kıyasla daha düşük olduğu görülmüştür. CO seviyeleri tarım alanlarında 1,09 µg m-³ ile 2,87 µg m-³ arasında, yapılaşmış alanlarda ise 2,09 µg m-³ ile 2,98 µg m-³ arasında ölçülmüştür. Benzer şekilde, tarımsal bitki örtüsü sayesinde CO₂ seviyeleri tarım alanlarında 251,47 µg m-³ ile 429,97 µg m-³ arasında kalırken, yapılaşmış alanlarda 411,75 µg m-³ ile 520,59 µg m-³ arasında ölçülmüştür. Bu sonuçlar, tarım arazilerinin karbon emilimini artırarak ve partikül madde konsantrasyonlarını azaltarak çevresel fayda sağladığını ve sürdürülebilir şehirleşme için kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.