Investigation of Some Factors Affecting Running Performance in Arabian Horses Using Decision Tree Methods CHAID, Exhaustive CHAID and CRT
Öz
This study was conducted to compare the performance of racehorses from different provinces in Türkiye using the regression tree method. The material of this study consisted of information from 11,366 races organized and published by the Jockey Club of Türkiye between 2020 and 2024. Considering factors such as coat color, gender, provinces where the racehorses were raced, and the characteristics of the ground where the race was held, the race performances and speeds of the racehorses were compared with decision tree methods, Chi-Squared Automatic Interaction Detector (CHAID), Exhaustive CHAID, and Classification and Regression Trees (CRT). Decision tree methods were evaluated with IBM SPSS Statistics 20.0 Package Program. The success comparison of these methods was made with the help of the “R” program. As a result of the evaluation, it was determined that the average racing speed of the horses were 13.862 m s⁻¹ and racing time were 116.57 s. The track type where the horses competed was the most effective on the speed. In the comparison of the methods, the highest R2 value was obtained in CRT. The fact that regression tree methods gave similar results in the evaluation of horse racing data showed that these methods can be used successfully in similar studies.
Anahtar Kelimeler
Arabian Horse Horse Don Cloor Running Performans Race Track Regresion Tree
Kaynakça
- Ali, M., Eyduran, E., Tariq, M. M., Tirink, C., Abbas, F., Bajwa, M.A., Baloch, M.H. & Jan, S. (2015). Comparison of artificial neural network and decision tree algorithms used for predicting live weight at post weaning period from some biometrical characteristics in harnai sheep. Pakistan Journal of Zoology, 47, 1579-1585.
- Anonim, (2011). Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanilan Hayvanlarin Refah ve Korunmasina Dair Yönetmelik. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111213-4.htm. (Alınma Tarihi: 15.12.2022).
- Anonim, (2025). TJK Hara ve Aşım İstasyonları. https://www.tjk.org/TR/Kurumsal/Static/Page/HaraVeAsim Istasyonlari
- Bakhtiari, J. & Kashan, N. E. J. (2009). Estimation of genetic parameters of racing performance in Iranian Thoroughbred horses. Livestock Science, 120, 151-157.
- Boztepe, S. & Aytekin, İ. (2013). At yetiştirme ( I. Baskı). Selçuk Üniversitesi Basıevi, Konya, 140 sy
- Breiman, L., Friedman, J., Olshen, R. A. & Stone, C. J. (1984). Classification and regression trees. Belmont, CA: Wadsworth International Group.
- Bugislaus, A. E., Röhe, R., Geyer, I. & Kalm, E. (2002). Estimation of genetic parameters for racing performances in German Trotters. Archiv für Tierzucht, 44, 579-587.
- Doğan, İ., Akcan, A. & Koç, M. (2002). Safkan erkek ve dişi Arap taylarda önemli beden ölçülerinin incelenmesi. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 26, 55-60.
- Ekiz, B. & Kocak, O. (2005). Phenotypic and genetic parameter estimates for racing traits of Arabian horses in Turkey. Journal of Animal Breeding and Genetics, 122, 349-356.
-
Eyduran E. (2020). ehaGoF: Calculates goodness of fit statistics. R package version 0.1.1, 2020.
- Eyduran, E., Karakuş, K., Karakuş, S. & Cengiz, F. (2009). Usage of factor scores for determining relationships among body weight and some body measurements. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 15(4), 373–378.
- Eyduran, E., Keskin, I., Dağ, B. & Yazgan, K. (2010). Comparison of CART and CHAID algorithms for estimating body weight in Mengali sheep. Journal of Animal and Veterinary Advances, 9(14), 1960–1964.
- Eyduran, E., Yılmaz, I., Tariq, M. M. & Kaygisiz, A. (2013). Estimation of 305-day milk yield using regression tree method in Brown Swiss and Holstein Friesian cattle. Journal of Animal and Plant Sciences, 23(3), 731–735.
- Eyduran, E., Zaborski, D., Waheed, A., Çelik, S., Karadaş, K. & Grzesiak, W. (2017). Comparison of predictive performance of several data mining algorithms for body weight prediction in Anatolian buffaloes. Journal of Animal and Plant Sciences, 27(2), 521–528.
- Gunduz, M. & Lutfi, H. M. A. (2021). Go/No-Go Decision Model for Owners Using Exhaustive CHAID and QUEST Decision Tree Algorithms. Sustainability, 13(2), 815. https://doi.org/10.3390/su13020815
- Kass, G. V. (1980). An exploratory technique for investigating large quantities of categorical data. Applied Statistics, 29(2), 119–127.
- Kılıç Topuz, B., Eyduran, E., Ertürk, Y. E. & Bozoğlu, M. (2022). CHAID Algoritması ile Üyelerin Tarımsal Örgütlerin Genel Kurul Toplantısına Katılımını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Iğdır İli Örneği. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 25(2): 380-391. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.915325
- Koç, Y. (2016). Hayvancılıkta elde edilen farklı verilere regresyon ağacı metodunun uygulanması (Tez no 434105). [Yüksek Lisans tezi, Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Ana Bilim Dalı]. Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Köseman, A. & Özbeyaz, C. (2009). Some phenotypic and genetic parameters of racing performance in Arabian horses. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 56, 219-224
- Köseman, A. & Şeker, İ. (2018). Atların yarış ve yarışma performansları üzerine etkili faktörler ve performansı artırma yolları. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 37(1), 61-68. https://doi.org/0.30782/ uluvfd.393535
- Kotsiantis, S. B. (2013). Decision trees: A recent overview. Artificial Intelligence Review, 39(4), 261–283.
- Krzywinski, M. & Altman, N. (2017). Classification and regression trees. Nature Methods, 14, 757-758. https://doi.org/10.1038/nmeth.4370
- Küçükönder, H., Üçkardeş, F. & Nariç, D. (2014). Hayvancılık Alanında bir Veri Madenciliği Uygulaması: Japon Bıldırcını Yumurtalarında Döllülüğe Etki Eden Bazı Faktörlerin Belirlenmesi. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 20 (6), 900-908.
- Magidson, J. (1994). The CHAID approach to segmentation modeling: CHAID, exhaustive CHAID, and CHAID-like algorithms. In R. P. Bagozzi (Ed.), Advanced Methods of Marketing Research, 117–135. Blackwell Business.
- Mendeş, M. & Akkartal, E. (2009). Regression tree analysis for predicting slaughter weight in broilers. Italian Journal of Animal Science, 8(4), 615-624.
- Mohammadi-Pirouz, Z., Hajian-Tilaki, K., Sadeghi Haddat-Zavareh, M. & Amoozadeh, A. (2024). Development of decision tree classification algorithms in predicting mortality of COVID-19 patients. International Journal of Emergency Medicine, 17, 126. https://doi.org/10.1186/s12245-024-00681-7
- Mota, M. D. S., Abrahão, A. R. & Oliveira, H. N. (2005). Genetic and environmental parameters for racing time at different distances in Brazilian Thoroughbreds. Journal of Animal Breeding and Genetics, 122, 393-399
- Oruçoğlu, O. (2011). Holstein ırkı ineklerin 305 günlük süt verimini etkileyen çevre faktörlerinin regresyon ağacı ile belirlenmesi (283772). [Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Ana Bilim Dalı]. Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Özdamar, K. (2003), SPSS İle Biyoistatistik, Kaan Kitabevi, Eskişehir. 506 sy
- Özmen, B. & Doğan, İ. (2023). Kısraklarda foliküler dinamik. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, 2(2), 68-75.
- Paksoy, Y., & Ünal, N. (2010). Atlarda yarış performansını etkileyen faktörler. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 50(2), 91-101.
- Pattath, P., Maynor, M. R. & Anson-Dwamena, R. (2024). Chi-Squared Automatic Interaction Detection Decision Tree Analysis of Social Determinants for Low Birth Weight in Virginia. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21(8), 1060. https://doi.org/10.3390/ijerph21081060
- Sabeva, I. (2000). Estimation of the breeding value of stallions from Arabian breed regarding the race abilities. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 6, 473-476.
- Schurink, A., Theunissen, M. C. J., Ducro, B. J., Bijma, P. & Van Grevenhof, E. M. (2009). Identification of environmental factors affecting the speed of purebred Arabian racehorses in the Netherlands. Livestock Science, 125, 97-100.
- Sobczyńska, M. (2011). Environmental factors affecting the speed of Thoroughbred horses competing in Poland. Animal Science Papers and Reports, 29, 303-312.
- SPSS (2013). IBM SPSS Statistics 22.0 for Windows. Armonk, N.Y.
- Tatlıyer, A. (2020). Kuzularda yetiştirme tipinin regresyon ağacı algoritmaları tahmin performansına etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(3), 772-780.
- TJK (2025). Türkiye Jokey Kulübü Derneği At Yetiştiriciliği ve Yarışları İktisadi İşletmesi. https://www.tjk.org/ (Alınma Tarihi: 05.01.2025).
- Yılmaz, I., Eyduran, E. & Tariq, M. M. (2011). Prediction of live body weight from some body measurements in Qureshi buffaloes using regression tree (RT) method. Journal of Animal and Plant Sciences, 21(2), 119–124.
- Yılmaz, O. & Ertugrul, M. (2012). Marking on Horses. Igdir Universitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(1), 83-90.
Arap Atlarında Koşu Performansını Etkileyen Bazı Faktörlerin Karar Ağacı Yöntemlerinden CHAID, Exhaustive CHAID ve CRT ile İncelenmesi
Öz
Bu çalışma, Türkiye'deki Arap yarış atlarının koşu performansını (hız) etkileyen başlıca faktörleri (pist tipi, yaş, mesafe, şehir vb.) belirlemek ve bu amaçla kullanılan CHAID, Exhaustive CHAID ve CRT karar ağacı algoritmalarının performanslarını karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmanın materyalini Türkiye Jokey Kulübü tarafından düzenlenen ve bilgileri yayınlanan koşu atlarının 2020-2024 yılları arasındaki 11.366 yarışa ait bilgileri oluşturmuştur. Yarış atlarının don rengi, cinsiyet, yarıştırıldıkları iller ve koşunun yapıldığı zemin özellikleri gibi faktörler dikkate alınarak, koşu performansları ve hızlarının karar ağacı yöntemlerinden Otomatik Ki-Kare Etkileşim Belirleme Analizi (CHAID), Exhaustive CHAID ve Sınıflandırma ve Regresyon Ağacı (CRT) ile karşılaştırılmıştır. Karar ağacı yöntemleri IBMM SPSS İstatistik 20.0 Paket Programı ile değerlendirilmiştir. Bu yöntemlerin başarı karşılaştırılması ise “R” programı yardımıyla yapılmıştır. Değerlendirmeler sonucunda atların ortalama koşu hızı 13.862 m sn-1, koşu süresinin ise 116.57 sn olarak belirlenmiştir. Koşu hızı üzerinde en belirleyici faktörün pist tipi olduğu tespit edilmiş olup, çim pistlerde en yüksek hız değerlerine (Ort. 14.519 m sn-1) ulaşıldığı görülmüştür. Yöntem karşılaştırmasında ise en yüksek R² değeri (0.496) CRT algoritmasından elde edilmiştir. Koşu hızını en çok etkileyen atların yarıştığı pist tipi olmuştur. Yöntemlerin karşılaştırılmasında en yüksek R2 değeri CRT’de elde edilmiştir. Regresyon ağacı yöntemlerinin at yarışlarıyla ilgili verilerin değerlendirilmesinde bir birlerine yakın sonuçlar vermesi, bu metotların benzer çalışmalarda başarıyla kullanılabileceğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Arap Atı At Don rengi Koşu Performansı Yarış Pisti Karar Ağacı
Kaynakça
- Ali, M., Eyduran, E., Tariq, M. M., Tirink, C., Abbas, F., Bajwa, M.A., Baloch, M.H. & Jan, S. (2015). Comparison of artificial neural network and decision tree algorithms used for predicting live weight at post weaning period from some biometrical characteristics in harnai sheep. Pakistan Journal of Zoology, 47, 1579-1585.
- Anonim, (2011). Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanilan Hayvanlarin Refah ve Korunmasina Dair Yönetmelik. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111213-4.htm. (Alınma Tarihi: 15.12.2022).
- Anonim, (2025). TJK Hara ve Aşım İstasyonları. https://www.tjk.org/TR/Kurumsal/Static/Page/HaraVeAsim Istasyonlari
- Bakhtiari, J. & Kashan, N. E. J. (2009). Estimation of genetic parameters of racing performance in Iranian Thoroughbred horses. Livestock Science, 120, 151-157.
- Boztepe, S. & Aytekin, İ. (2013). At yetiştirme ( I. Baskı). Selçuk Üniversitesi Basıevi, Konya, 140 sy
- Breiman, L., Friedman, J., Olshen, R. A. & Stone, C. J. (1984). Classification and regression trees. Belmont, CA: Wadsworth International Group.
- Bugislaus, A. E., Röhe, R., Geyer, I. & Kalm, E. (2002). Estimation of genetic parameters for racing performances in German Trotters. Archiv für Tierzucht, 44, 579-587.
- Doğan, İ., Akcan, A. & Koç, M. (2002). Safkan erkek ve dişi Arap taylarda önemli beden ölçülerinin incelenmesi. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 26, 55-60.
- Ekiz, B. & Kocak, O. (2005). Phenotypic and genetic parameter estimates for racing traits of Arabian horses in Turkey. Journal of Animal Breeding and Genetics, 122, 349-356.
-
Eyduran E. (2020). ehaGoF: Calculates goodness of fit statistics. R package version 0.1.1, 2020.
- Eyduran, E., Karakuş, K., Karakuş, S. & Cengiz, F. (2009). Usage of factor scores for determining relationships among body weight and some body measurements. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 15(4), 373–378.
- Eyduran, E., Keskin, I., Dağ, B. & Yazgan, K. (2010). Comparison of CART and CHAID algorithms for estimating body weight in Mengali sheep. Journal of Animal and Veterinary Advances, 9(14), 1960–1964.
- Eyduran, E., Yılmaz, I., Tariq, M. M. & Kaygisiz, A. (2013). Estimation of 305-day milk yield using regression tree method in Brown Swiss and Holstein Friesian cattle. Journal of Animal and Plant Sciences, 23(3), 731–735.
- Eyduran, E., Zaborski, D., Waheed, A., Çelik, S., Karadaş, K. & Grzesiak, W. (2017). Comparison of predictive performance of several data mining algorithms for body weight prediction in Anatolian buffaloes. Journal of Animal and Plant Sciences, 27(2), 521–528.
- Gunduz, M. & Lutfi, H. M. A. (2021). Go/No-Go Decision Model for Owners Using Exhaustive CHAID and QUEST Decision Tree Algorithms. Sustainability, 13(2), 815. https://doi.org/10.3390/su13020815
- Kass, G. V. (1980). An exploratory technique for investigating large quantities of categorical data. Applied Statistics, 29(2), 119–127.
- Kılıç Topuz, B., Eyduran, E., Ertürk, Y. E. & Bozoğlu, M. (2022). CHAID Algoritması ile Üyelerin Tarımsal Örgütlerin Genel Kurul Toplantısına Katılımını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Iğdır İli Örneği. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 25(2): 380-391. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.915325
- Koç, Y. (2016). Hayvancılıkta elde edilen farklı verilere regresyon ağacı metodunun uygulanması (Tez no 434105). [Yüksek Lisans tezi, Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Ana Bilim Dalı]. Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Köseman, A. & Özbeyaz, C. (2009). Some phenotypic and genetic parameters of racing performance in Arabian horses. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 56, 219-224
- Köseman, A. & Şeker, İ. (2018). Atların yarış ve yarışma performansları üzerine etkili faktörler ve performansı artırma yolları. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 37(1), 61-68. https://doi.org/0.30782/ uluvfd.393535
- Kotsiantis, S. B. (2013). Decision trees: A recent overview. Artificial Intelligence Review, 39(4), 261–283.
- Krzywinski, M. & Altman, N. (2017). Classification and regression trees. Nature Methods, 14, 757-758. https://doi.org/10.1038/nmeth.4370
- Küçükönder, H., Üçkardeş, F. & Nariç, D. (2014). Hayvancılık Alanında bir Veri Madenciliği Uygulaması: Japon Bıldırcını Yumurtalarında Döllülüğe Etki Eden Bazı Faktörlerin Belirlenmesi. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 20 (6), 900-908.
- Magidson, J. (1994). The CHAID approach to segmentation modeling: CHAID, exhaustive CHAID, and CHAID-like algorithms. In R. P. Bagozzi (Ed.), Advanced Methods of Marketing Research, 117–135. Blackwell Business.
- Mendeş, M. & Akkartal, E. (2009). Regression tree analysis for predicting slaughter weight in broilers. Italian Journal of Animal Science, 8(4), 615-624.
- Mohammadi-Pirouz, Z., Hajian-Tilaki, K., Sadeghi Haddat-Zavareh, M. & Amoozadeh, A. (2024). Development of decision tree classification algorithms in predicting mortality of COVID-19 patients. International Journal of Emergency Medicine, 17, 126. https://doi.org/10.1186/s12245-024-00681-7
- Mota, M. D. S., Abrahão, A. R. & Oliveira, H. N. (2005). Genetic and environmental parameters for racing time at different distances in Brazilian Thoroughbreds. Journal of Animal Breeding and Genetics, 122, 393-399
- Oruçoğlu, O. (2011). Holstein ırkı ineklerin 305 günlük süt verimini etkileyen çevre faktörlerinin regresyon ağacı ile belirlenmesi (283772). [Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Ana Bilim Dalı]. Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Özdamar, K. (2003), SPSS İle Biyoistatistik, Kaan Kitabevi, Eskişehir. 506 sy
- Özmen, B. & Doğan, İ. (2023). Kısraklarda foliküler dinamik. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, 2(2), 68-75.
- Paksoy, Y., & Ünal, N. (2010). Atlarda yarış performansını etkileyen faktörler. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 50(2), 91-101.
- Pattath, P., Maynor, M. R. & Anson-Dwamena, R. (2024). Chi-Squared Automatic Interaction Detection Decision Tree Analysis of Social Determinants for Low Birth Weight in Virginia. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21(8), 1060. https://doi.org/10.3390/ijerph21081060
- Sabeva, I. (2000). Estimation of the breeding value of stallions from Arabian breed regarding the race abilities. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 6, 473-476.
- Schurink, A., Theunissen, M. C. J., Ducro, B. J., Bijma, P. & Van Grevenhof, E. M. (2009). Identification of environmental factors affecting the speed of purebred Arabian racehorses in the Netherlands. Livestock Science, 125, 97-100.
- Sobczyńska, M. (2011). Environmental factors affecting the speed of Thoroughbred horses competing in Poland. Animal Science Papers and Reports, 29, 303-312.
- SPSS (2013). IBM SPSS Statistics 22.0 for Windows. Armonk, N.Y.
- Tatlıyer, A. (2020). Kuzularda yetiştirme tipinin regresyon ağacı algoritmaları tahmin performansına etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(3), 772-780.
- TJK (2025). Türkiye Jokey Kulübü Derneği At Yetiştiriciliği ve Yarışları İktisadi İşletmesi. https://www.tjk.org/ (Alınma Tarihi: 05.01.2025).
- Yılmaz, I., Eyduran, E. & Tariq, M. M. (2011). Prediction of live body weight from some body measurements in Qureshi buffaloes using regression tree (RT) method. Journal of Animal and Plant Sciences, 21(2), 119–124.
- Yılmaz, O. & Ertugrul, M. (2012). Marking on Horses. Igdir Universitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(1), 83-90.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Hayvan Yetiştirme |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 6 Şubat 2025 |
| Kabul Tarihi | 23 Kasım 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 27 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 27 Şubat 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1634951 |
| IZ | https://izlik.org/JA26KZ38KS |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
2024-JIF = 0.500, 2024-JCI = 0.140, Category Quartile = Q4, ICV-2022: 71.05
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), uluslararası hakemli bir dergidir.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi 1997 yılında yayın hayatına başlamış olup, 1999 yılı hariç bugüne kadar aralıksız yılda 2 sayı halinde hakemli ve danışma kurullu olarak yayın hayatına devam etmiştir.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 2009 yılından itibaren format, vizyon ve misyonunda köklü değişikliğe giderek, çağın ve uluslararası bilim dünyasının gereklerini yerine getirme görevi içinde yeniden yapılanmıştır. Bu amaçla 2009 yılından itibaren "Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi" ve "Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi" olmak üzere iki ayrı elektronik dergi olarak yılda 2 sayı çıkarılmıştır.
Dergimiz yoğun ilgiden dolayı 2011 yılından itibaren yılda 4 sayı olarak yayınlanmıştır. 2018 yılından itibaren ise dergimizin adı “KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi” olarak değiştirilmiş ve yılda 6 sayı olarak yayınlanmaya başlanmıştır.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), Açık Dergi Sistemi (Open Journal System;OJS) ile araştırma makalelerin on-line olarak kabul etmekte tüm sayılarındaki makalenin sınırsız erişim kolaylıkları ile paydaşların hizmetine sunmaktadır. Bilindiği gibi Açık Dergi Sistemleri abonelik ile dağılım sistemlerine göre ulusal ve uluslar arası ölçekte tüm okuyuculara daha nitelikli izleme olanakları sunarak makalelerin etki düzeyini de arttırmaktadır. OJS sistemleri ayrıca indeksleme, tekrar erişim, serbest erişim, çoğaltma gibi hususlar bakımından araştırmacılara kolaylıkla sunmaktadır.
Ulusal ve uluslararası düzeyde makale kabul eden dergimiz uluslararası kabule sahip SCI- Expanded vb. gibi indekslerde taranmak için gerekli şartları yerine getirmeye çalışmaktadır. Dergimiz 2017 yılından itibaren, Web of Science ve Emerging Sources Citation Index tarafından taranmaya başlanmıştır. Bundan sonraki yayın hayatında, bilimsellik ve etik kuralları çerçevesinde yoluna devam edecek olan dergimiz, siz değerli bilim adamı ve okuyucularının Türkçe ve İngilizce olarak yazılmış bilimsel araştırmalarını; makale, editöre not ve araştırma notu şeklinde yayınlamaya devam edecektir.
Dergimizde basılan makalelere araştırmacıların yapacağı atıflar, dergilerimizin ulusal ve uluslararası indekslerce taranması ve kabul görmesi açısından çok önemlidir.
Açık Erişim Politikası
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, tamamen ücretsiz, uluslararası hakemli ve açık erişimli bir dergidir. Makale işlem ücreti (değerlendirme ücreti veya basım ücreti) ve makalelere erişim için abonelik ücreti talep etmez.Editöryal Süreç
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
İntihal Denetimi
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, yayın etiği gereği "Kör Hakemlik Değerlendirme Süreci"nden geçmiş her çalışmanın bütünlüğünü korumak adına intihal denetiminden geçirilmesini zorunlu kılar. Bu kapsamda her çalışmanın Türkçe ve İngilizce nüshaları intihal denetiminden geçirilir. Denetim kapsamında oluşan maddi sorumlulular yazar(lar)a aittir.Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, editör ve bölüm editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde etik görev ve sorumluluklara sahip olduklarını taahhüt ederler.
Kapsam
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), uluslar arası hakemli bir dergi olup, Tarım ve Biyoloji ile ilgili tüm alanlarında özgün, yeni ve bilimsel değere sahip orijinal araştırma makaleleri yayımlamaktadır.
Yazım Kuralları
01.08.2022 tarihinden itibaren yazım kuralları güncellenmiştir.
Gönderilecek makaleler aşağıdaki yazım kılavuzuna göre hazırlanmış olmalıdır.
DERGİ YAYIN İLKELERİ ve YAZIM KURALLARINI PDF FORMATINDA İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
YAYIN POLİTİKASI
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, COPE tarafından hazırlanan Dergi Editörleri için Yönerge (The COPE Code of Conduct for Journal Editors) hükümlerine uymayı kabul ve taahhüt etmiştir.
Açık Erişim Politikası: Tarım ve Doğa Dergisi tamamen ücretsiz, uluslararası hakemli ve açık erişimli bir dergidir.
Makale işlem ücreti (değerlendirme ücreti veya basım ücreti) ve makalelere erişim için abonelik ücreti talep etmez.
Gizlilik Beyanı: Tarım ve Doğa Dergisi yönetim sistemine girilen isim ve elektronik posta adresleri gibi kişisel bilgiler, yalnızca bu derginin bilimsel amaçları doğrultusunda kullanılacaktır. Bu bilgiler başka bir amaç veya bölüm için kullanılmayacak olup, üçüncü taraflarla paylaşılmayacaktır.
Etik ilkeler: Derginin editöryal ve yayın süreçleri International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), World Association of Medical Editors (WAME), Council of Science Editors (CSE), Committee on Publication Ethics (COPE), European Association of Science Editors (EASE) ve National Information Standards Organization (NISO) kılavuzlarına uygun olarak biçimlendirilmiştir. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisinin editöryal ve yayın süreçleri, Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama (doaj.org/bestpractice) ilkelerine uygun olarak yürütülmektedir.
Arşivleme: Tarım ve Doğa Dergisi’nde yayınlan tüm makaleler TÜBİTAK ULAKBİM Yaşam Bilimleri Veritabanı aracılığıyla pdf formatında ULAKBİM sunucularında saklanmakta ve sunulmaktadır.
Sponsorluk ve Reklam: Tarım ve Doğa Dergisi yayın politikaları kapmasında sponsorluk ve reklam kabul etmemektedir.
Telif Hakkı Devri: Yayınlanmak üzere Tarım ve Doğa Dergisi'ne gönderilen çalışmalar, daha önce herhangi bir şekilde tam metin olarak yayınlanmamış veya herhangi bir yere yayınlanmak üzere gönderilmemiş özgün çalışma niteliği taşımalıdır. Yazarlar çalışmalarının telif hakkından feragat etmeyi kabul ederek, değerlendirme için gönderimle birlikte çalışmalarının telif hakkını Tarım ve Doğa Dergisi'ne devretmek zorundadır. Tarım ve Doğa Dergisi Yayın Kurulu makalenin yayımlanması konusunda yetkili kılınır. Tarım ve Doğa Dergisi 'ne çalışma gönderecek yazarlar, "Telif Hakkı Devir Formu" belgesini doldurmalıdır. Yazar(lar) doldurdukları formu ıslak imza ile imzalamalıdır. İmzalanan form taranarak sistem üzerinden çalışma gönderim adımlarının 4.’sünde ek dosya yükleme seçeneği ile yüklenmelidir. Telif Hakkı Devir Formunu iletmeyen yazarların çalışmaları yayınlanmaz.
Yazarlar makale sonunda “Araştırmacıların katkı oranı beyanı” ve “yazar çatışma beyanı” konusunda bilgi vermek zorundadır.
Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci: Kör hakemlik, bilimsel yayınların en yüksek kalite ile yayınlanması için uygulanan bir yöntemdir. Bu yöntem, bilimsel çalışmaların nesnel (objektif) bir şekilde değerlendirilme sürecinin temelini oluşturmaktadır ve birçok bilimsel dergi tarafından tercih edilmektedir. Hakem görüşleri, Tarım ve Doğa Dergisi’nin yayın kalitesinde belirleyici bir yere sahiptir. Tarım ve Doğa Dergisi'ne gönderilen tüm çalışmalar aşağıda belirtilen aşamalara göre körleme yoluyla değerlendirilmektedir.
Körleme Hakemlik Türü: Tarım ve Doğa Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.
İlk Değerlendirme Süreci: Tarım ve Doğa Dergisi'e gönderilen çalışmalar ilk olarak editörler tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe ve İngilizce olarak dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç iki hafta içerisinde bilgilendirilir. Uygun bulunan çalışmalar ise ön değerlendirme için çalışmanın ilgili olduğu alana yönelik bir Bölüm editörüne gönderilir.
Ön Değerlendirme Süreci: Ön değerlendirme sürecinde bölüm editörleri çalışmaların, giriş, materyal ve metod, bulgular, sonuç, değerlendirme ve tartışma bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından ayrıntılı bir şekilde inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunmayan çalışmalar en geç dört hafta içerisinde bölüm editörü değerlendirme raporu ile birlikte iade edilir.
Hakemlendirme Süreci: Çalışmalar içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakemlere gönderilir. Çalışmayı inceleyen bölüm editörü, Tarım ve Doğa Dergisi hakem havuzundan uzmanlık alanlarına göre en az iki hakem önerisinde bulunur veya çalışmanın alanına uygun yeni hakem önerebilir. Makale hakemlerinin her birinin farklı kurumlardan olmasına ve hakemlerle aynı kurumdan olmamasına özen gösterilir. Bölüm editöründen gelen hakem önerileri editörler tarafından değerlendirilir ve çalışmalar hakemlere iletilir. Hakemler değerlendirdikleri çalışmalar hakkındaki hiçbir süreci ve belgeyi paylaşmayacakları hakkında garanti vermek zorundadır.
Hakem Değerlendirme Süreci: Hakem değerlendirme süreci için hakemlere verilen süre 4 haftadır. Hakemlerden veya editörlerden gelen düzeltme önerilerinin yazarlar tarafından 1 ay içerisinde tamamlanması zorunludur. Hakemler bir çalışmanın düzeltmelerini inceleyerek uygunluğuna karar verebilecekleri gibi gerekliyse birden çok defa düzeltme talep edebilir. Değerlendirme Sonucu Hakemlerden gelen görüşler, Bölüm editörü tarafından en geç 2 hafta içerisinde incelenir. Bu inceleme sonucunda Bölüm editörü çalışmaya ilişkin nihai kararını editörlere iletir.
Yayın Kurulu Kararı: Editörler, Bölüm editörü ve hakem görüşlerine dayanarak çalışma ile ilgili yayın kurulu görüşlerini hazırlar. Hazırlanan görüşler editör tarafından Bölüm editörü ve hakem önerileri ile birlikte en geç 1 hafta içerisinde yazar(lar)a iletilir. Bu süreçte olumsuz görüş verilen çalışmalar intihal denetimi talep edilmeksizin iade edilir.
Makale Gönderme: Tarım ve Doğa Dergisi'de değerlendirilmek üzere çalışma gönderecek yazar(lar) https://dergipark.org.tr/ksudobil adresinde yer alan dergi yönetim sistemine üye olarak gönderim gerçekleştirebilir.
Yazarlar: Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, geri çekme işlemlerinde dergi editörüyle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Makalelerin Geri Çekilmesi: Değerlendirme aşamasındaki çalışmasını geri çekme talebinde bulunmak isteyen yazar(lar), makale geri çekme talebini içeren dilekçeyi her bir yazarın ıslak imzası ile imzalanmış ve taratılmış halini dogabilimleri@ksu.edu.tr adresi üzerinden e-posta aracılığıyla yayın kuruluna iletmekle yükümlüdür. Yayın Kurulu geri çekme bildirimini inceleyerek en geç bir hafta içerisinde dönüş sağlar. Yayın kurulu tarafından telif hakları Tarım ve Doğa Dergisi gönderim aşamasında devredilmiş çalışmaların geri çekme isteği onaylanmadıkça yazarlar çalışmasını başka bir dergiye değerlendirme için gönderemezler.
Editörler: Tarım ve Doğa Dergisi yayın kurulu; yayınlanmış, basım aşamasındaki veya değerlendirme aşamasındaki bir çalışmaya ilişkin telif hakkı ve intihal şüphesi oluşması durumunda çalışmayı ilişkin bir soruşturma başlatma yükümlülüğü taşır. Yayın kurulu yapılan soruşturma sonucunda değerlendirme aşamasındaki çalışmada telif hakkı ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda çalışmayı değerlendirmeden geri çeker ve tespit edilen durumları detaylı bir şekilde kaynak göstererek yazarlara iade eder. Yayın kurulu, yayınlanmış veya baskı halindeki bir çalışmada telif hakkı ihlali ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda, en geç bir hafta içerisinde aşağıdaki geri çekme ve bildiri işlemlerini gerçekleştirir.
Ücret Politikası
Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır (Free submission and publication).
Dizinler
Dergi Kurulları
Dergi Editörler Kurulu
Prof. Dr. Selami SELVİ, Çanakkale Onsekizmart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümünden 2002 yılında mezun olmuştur. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Bölümü Botanik ABD’de 2003-2005 yılları arasında yüksek lisansını, aynı enstitüde 2005-2011 yılları arasında doktorasını tamamlamıştır. Halen Balıkesir Üniversitesi Altınoluk Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümünde Öğretim üyesi olarak akademik hayatına devam etmektedir. Bitki Morfolojisi ve Anatomisi, Bitki Sistematiği, Bitki Ekolojisi Etnobotanik, Etnofarmakoloji ve Bitki Biyokimyası üzerine çalışmalar yapmaktadır.
AK
Kültür bitkilerinde sorun olan fungal ve bakteriyel hastalık etmenlerin irdelendiği Bitki Patolojisi alanında araştırma deneyimine sahip olup, birçok yüksek lisans ve doktora tezine ve çalışmasına danışmanlık yapmıştır.
Bitki patojeni bakteri ve fungal hastalık etmenlerinin moleküler ve morfolojik tanılanmaları, bitki uçucu yağ ve özütler gibi doğal antimikrobiyal maddelerin antimikrobiyal etkinliği, fungal ve bakteriyel bitki hastalık etmenlerine karşı teşvik edilmiş dayanıklılık, faydalı antagonist fungal ve bakteriyel etmenler ile fungal ve bakteriyel patojenlerin biyolojik kontrolü, bitki büyümesini teşvik eden endofitik ve epifitik bakteri izolatları (PGPB) ve bitki patojeni ile bitki savunma mekanizmaları arasındaki moleküler, biyokimyasal ve morfolojik etkileşimlerin karakterizasyonu konularında saygın dergilerde yayınlanmış çok sayıda araştırma makalesi, kitap bölümü ve konferans bildirileri bulunmaktadır. Çeşitli konularda yayınlanmış araştırma makaleleri dünya genelinde kapsamlı bir şekilde atıf almış ve Tarım Bilimleri alanında ilgili dergi kategorisinde "En Çok Atıf Alan Makaleler" arasında yer almıştır.
Özellikle, çeşitli bitkilerdeki sorun tohum, toprak ve hava kökenli fungal ve bakteriyel hastalıklar, külleme, mildiyö, pas gibi obligat hastalık etmenlerinin morfolojik ve moleküler tanımlanmasında uzmandır. Soylu’nun Türkiye için farklı konukçu bitkilerde sorun olan fungal ve bakteriyel hastalık etmenlerinin ilk kez patojen olduğu konusunda bildirimleri bulunmaktadır.
AB, TÜBİTAK, Üniversite, TAGEM, Kalkınma Bakanlığı gibi kuruluşlar tarafından destekli birçok projede yürütücü, yardımcı araştırıcı ve danışman olarak görev yapmış/yapmaktadır.
Türkiye'de ilk kez doğrudan çiftçiye hastalık, zararlı ve yabancı otlarla ilgili sorunlarına çözüm hizmeti sunan "Bitki Sağlığı Kliniği'nin kuruluşunda yer almıştır.
Alanında saygın ve prestijli birçok dergide Baş Editör, Yayın Kurulu Üyesi ve Hakem olarak görev yapmaktadır.
Dergi Sahibi
Baş Editör
dergi
AK
Editörler
Alan Editörleri
Uygulamalı istatistik, Varyans Unsurları, Regresyon ve korelasyon, Varyans Analizi -F testi, Parametrik ve parametrik olmayan testler, Biyoistatistik
1969 yılında Konya'nın Ilgın ilçesinde doğdu. 1988 yılında başladığı Anadolu Üniversitesi Fen-Edb. Fakültesi İstatistik bölümünden 1992 yılında mezun oldu. 1991-1992 öğretim yılında aynı üniversitede Eğitim Fakültesi'nde Öğretmenlik Sertifikası Programı (Pedagojik Formasyon) eğitimi aldı. 1993-1994 yıllarında yedek subay olarak askerlik hizmetini yerine getirdi. 1997 Haziran-2014 Ocak döneminde devlet memurluğu görevini yürüttü.
Devlet memurluğu esnasında; 1997-1998 yıllarında Ankara Türkiye İstatistik Kurumu'nda Hizmetiçi İstatistik eğitimi aldı ve bu eğitimi 1. olarak bitirdi. 2003 yılında Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTU) 'nde Uygulamalı İstatistik eğitimi aldı.
2001-2003 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstatistik Anabilim Dalında Tezsiz Yüksek Lisans, 2004-2006 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstatistik Anabilim Dalında Tezli Yüksek Lisans eğitimini tamamladı.
2008-2013 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı Biyometri ve Genetik Dalında Doktora eğitimini tamamladı. 2013 yılında Dr. ünvanını aldı. "Zaman Serileri Analizi ve Trafik Kazası Verilerine Uygulanması" isimli doktora tezi en yüksek yayın puanı alan tez ilan edildi ve ödüle layık görüldü.
2014 yılı Ocak ayında Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü'ne Yrd. Doç. Dr. olarak atandı. 2020 yılında Zootekni bilim dalı Biyometri ve Genetik Anabilim dalında Doçent ünvanını aldı.
2023 ve 2024 yıllarında ABD Stanford Üniversitesi'nin yaptığı araştırma sonucuna göre "Dünyanın en etkili bilim insanları” sıralamasına girdi ve bu listenin yüzde 2’lik dilim içerisinde yer aldı.
Danışmanlar Kurulu
2024-JIF = 0.500
2024-JCI = 0.14
Uluslararası Hakemli Dergi (International
Peer Reviewed Journal)
Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır. (Free submission and publication)
Yılda 6 sayı yayınlanır. (Published 6 times a year)
Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.