OECD Ülkelerinin Sürdürülebilir Tarımsal Etkinliğinin SBM ve S-SBM Modelleri ile Değerlendirilmesi

Küresel düzeyde artan nüfus, tarımsal üretimde kapasite artışını zorunlu kılarak yoğun tarım uygulamalarını ön plana çıkarmıştır. Ancak, yoğun üretimde kullanılan kimyasal girdiler ve buna bağlı yüksek sera gazı emisyonları, çevresel sürdürülebilirliği tehdit eden önemli sorunlara yol açmaktadır. Bu durum, üretim miktarının yanı sıra doğal kaynakların korunmasını ve insan sağlığını gözeten sürdürülebilir tarım yaklaşımlarının önemini artırmıştır. Çalışmanın amacı, 32 OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) ülkesinin 2018–2021 dönemindeki sürdürülebilir tarımsal etkinliklerini değerlendirmektir. Analizde girdi olarak enerji, gübre, pestisit ve tarım alanı; çıktı olarak tarımsal üretim değeri; istenmeyen çıktı olarak ise sera gazı emisyonu dikkate alınmıştır. Sürdürülebilir tarım etkinliği, Veri Zarflama Analizi (VZA) çerçevesinde istenmeyen çıktıları modele doğrudan entegre edebilen Gevşeklik Tabanlı Ölçü (Slack-Based Measure – SBM) ve Süper Gevşeklik Tabanlı Ölçü (Super-SBM) modelleri kullanılarak ölçülmüştür. Bu modeller, gevşek değişkenleri amaç fonksiyonuna dahil ederek radyal modellerin dezavantajlarını ortadan kaldırmakta ve etkinlik ölçümünü daha hassas hale getirmektedir. 2018–2021 yıllarını kapsayan panel veri analizi sonuçları, Letonya (4.47), İsrail (4.44), Kosta Rika (2.65) ve Avustralya (1.92) gibi ülkelerin yüksek sürdürülebilir tarımsal etkinliğe sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık; Polonya (0.25), Şili (0.30), Birleşik Krallık (0.32), Almanya (0.32), İrlanda (0.33) ve Portekiz (0.38) düşük etkinlik skorlar ile dikkat çekmekte, bu durum üretim süreçlerinde kaynak kullanımı ve istenmeyen çıktılara bağlı etkinlik kayıplarına işaret etmektedir.

The rapid increase in the global population has necessitated a rise in agricultural production capacity, bringing intensive farming practices to the forefront. However, the extensive use of chemical inputs and the resulting high levels of greenhouse gas emissions in intensive production have created significant challenges that threaten environmental sustainability. Consequently, sustainable agricultural approaches that aim not only to increase production but also to protect natural resources and human health have become increasingly important. The aim of this study is to evaluate the sustainable agricultural efficiency of 32 OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) countries for the period 2018–2021. In the analysis, energy, fertilizers, pesticides, and agricultural land were considered as inputs; agricultural production value as the desirable output; and greenhouse gas emissions as the undesirable output. Sustainable agricultural efficiency was measured within the framework of Data Envelopment Analysis (DEA) using the Slack-Based Measure (SBM) and Super-Slack-Based Measure (Super-SBM) models, which are capable of directly integrating undesirable outputs into the model. These models overcome the disadvantages of radial models by incorporating slack variables into the objective function, thereby providing a more precise assessment of efficiency. The panel data analysis covering the years 2018–2021 reveals that countries such as Latvia (4.47), Israel (4.44), Costa Rica (2.65) and Australia (1.92) exhibit high levels of sustainable agricultural efficiency. In contrast, Poland (0.25), Chile (0.30), the United Kingdom (0.32), Germany (0.32) and Ireland (0.33) show relatively low efficiency scores, indicating productivity losses arising from imbalanced resource utilization and undesirable outputs in agricultural production processes.