Öz
Bu araştırmada bazı yerel ve ticari ıspanak genotiplerinden elde edilen 4 adet S6 ve 60 adet S7 ıslah kademesindeki 64 ıspanak genotipinin bazı morfolojik özelliklerini belirlemek ve bu materyallerden yerli hibrit F1 ıspanak çeşitlerinin geliştirilebilmesi için olası ebeveyn potansiyelin ortaya koymak amaçlanmıştır. Genotiplerin S6 ve S7 kademedeki bazı morfolojik verilerinin incelendiği bu çalışma 2022 yılı sonbahar ve 2023 yılı ilkbahar vejetasyon dönemlerinde Selçuk üniversitesi ziraat fakültesi bahçe bitkileri bölümü seralarında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada genotiplerde yaprakta antosiyanin varlığı, yaprak ayası yeşil renk yoğunluğu, yaprak ayası kabarcıklanma, yaprak ayasında dilimlenme, yaprak sapı durumu, yaprak sapı uzunluğu, yaprak ayası duruşu, yaprak ayası şekli, yaprak ayası apeks şekli, yaprak ayası boyuna kesit şekli, sapa kalkma eğilimi, yaprak parlaklığı ve yaprak sayısı gözlemleri alınmıştır. İlk dönem çalışmasında (S6-S7); 19 genotipin yaprak ayası şekli geniş oval iken 21 genotipte orta oval, 7 genotipte üçgen, 16 genotipte orta eliptik, 1 genotipte geniş eliptik olarak tanımlanmıştır. İkinci dönem (S7-S8) çalışmasında ise 10 genotipin yaprak ayası şekli geniş oval iken, 23 genotipte orta oval, 2 genotipte üçgen, 28 genotipte orta eliptik, 2 genotipte geniş eliptik olarak tanımlanmıştır. Çalışmada ilk dönem(S6-S7) ve ikinci dönem (S7-S8) vejetasyon döneminde alınan yaprak ayası yeşil renk yoğunluğu ise genotipler arasında açık yeşilden koyu yeşile doğru değiştiği ortaya konulmuştur. Gözlemlere dayalı olarak ıspanak genotiplerinde birden fazla özelliğin aynı anda incelenmesi amacıyla temel bileşen analizi (TBA) yöntemi ile de incelenmiştir. Bu analiz sonucunda altı bağımsız temel bileşen ekseni elde edilmiştir. Bu eksenler toplam varyasyonun %69,09'unu temsil etmiştir. TBA analizi sonucunda ilk bileşen (TB1) çalışmanın %16,72'sini açıklamış olup yaprakta antosiyanin varlığı, yaprak ayası kabarcıklanması, yaprak ayası loblanması, yaprak sapı durumu, yaprak ayası duruşu, çiçeklenme zamanı parametreleri ön plana çıkmıştır. Morfolojik gözlemler sonucunda genotipler arasında yüksek derecede çeşitlilik olduğu gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abolghasemi, R., Haghighi, M., & Etemadi, N. (2022). Morphological, biochemical, and nutritional value of prickly and smooth fruit spinach. Acta Agriculturae Slovenica, 118(2), 1-13.
- Abolghasemi, R., Haghighi, M., Etemadi, N., Soorni, A., & Jafari, P. (2019). Screening of some native and foreign accessions of spinach for spring culture in Isfahan. Iran Agricultural Research, 38(1), 87-99.
- Arif, M., Jatoi, S. A., Rafique, T., & Ghafoor, A. (2013). Genetic divergence in indigenous spinach genetic resources for agronomic performance and implication of multivariate analyses for future selection criteria. J Sci Technol Dev, 32(1), 7-15.
- Arshi, Y. (2000). Genetic improvement of vegetable crops. Mashhad Jihade-Daneshghahi. Avşar, B. (2011). Genetic diversity of Turkish spinach cultivars (Spinacia oleracea L.) Izmir Institute of Technology (Turkey)].
- Bajracharya, J., Steele, K., Jarvis, D., Sthapit, B., & Witcombe, J. (2006). Rice landrace diversity in Nepal: variability of agro-morphological traits and SSR markers in landraces from a high-altitude site. Field crops research, 95(2-3), 327-335.
- Bello, O. B., & Olawuyi OJ 2015. Gene action, heterosis, correlation and regression estimates in developing hybrid cultivars in maize. Tropical Agriculture, 92(2).
- Brown, J. S. (1991). Principal component and cluster analysis of cotton cultivar variability a cross the U.S. cotton belt, Crop Sci, 31, 915-922.
- Caparrotta, S., Masi, E., Atzori, G., Diamanti, I., Azzarello, E., Mancuso, S., & Pandolfi, C. (2019). Growing spinach (Spinacia oleracea) with different seawater concentrations: Effects on fresh, boiled and steamed leaves. Scientia Horticulturae, 256, 108540.
- Chitwood, J., Shi, A., Mou, B., Evans, M., Clark, J., Motes, D., Chen, P., & Hensley, D. (2016). Population structure and association analysis of bolting, plant height, and leaf erectness in spinach, HortScience, 51 (5), 481-486.
- Dutta, D., Chaudhuri, U. R., & Chakraborty, R. (2005). Structure, health benefits, antioxidant property and processing and storage of carotenoids. African Journal of Biotechnology, 4(13).
- Ekinci, M., Ors, S., Sahin, U., Yildirim, E., & Dursun, A. (2015). Responses to the irrigation water amount of spinach supplemented with organic amendment in greenhouse conditions. Communications in soil science and plant analysis, 46(3), 327-342.
- FAO, (2023). Food and Agriculture Organization of the United Nations, https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL. Erişim tarihi 2.09.2025
- Fereidoonfar, H., Salehi-Arjmand, H., Khadivi, A., & Akramian, M. (2018). Morphological variability of sumac (Rhus coriaria L.) germplasm using multivariate analysis. Industrial Crops and Products, 120, 162-170.
- Ferrante, A., Incrocci, L., Maggini, R., Serra, G., & Tognoni, F. (2004). Colour changes of fresh-cut leafy vegetables during storage. J. Food Agric. Environ, 2(3&4), 40-44.
- Göktay, M. (2015). Characterization of world spinach genetic collection by using molecular markers. Izmir Institute of Technology (Turkey)].
- Jahan, N. (2022). Assessment of genetic diversity in spinach (Spinacia oleracea L.) using some morphological traits. International Journal of Agriculture and Environmental Research, 8 (6), 710-722.
- Karaağaç, O. and Balkaya, A. (2010). Bafra Kırmızı Biber Populasyonları (Capsicum annuum L. var. conoides (Mill.) Irish) Tanımlanması Ve Mevcut Varyasyonun Değerlendirilmesi, Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 25 (1), 10-20.
- Kayak, N. (2024). The effect on morpho-physiological and biochemical characteristics of cauliflower and cabbage harvested at different times under flooding stress conditions. Journal of Crop Health, 76(1), 145-159.
- Kenneth, O. (2016). Agro-morphological and nutritional characterization of tomato landraces (Lycopersicon species) in Africa University of Nairobi].
- Köse, E. (2018). Bazı ıspanak aksesyonlarının morfolojik özelliklerinin belirlenmesi [Yüksek lisans tezi, Namık Kemal Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Lorenz, O. (1978). Potential levels in edible plant parts. DR Nilsen et al, 210-220.
- Ma, J., Shi, A., Mou, B., Evans, M., Clark, J. R., Motes, D., Correll, J. C., Xiong, H., Qin, J., & Chitwood, J. (2016). Association mapping of leaf traits in spinach (Spinacia oleracea L.). Plant Breeding, 135(3), 399-404.
- Mohammadi, S. A., & Prasanna, B. M. (2003). Analysis of Genetic Diversity in Crop Plants—Salient Statistical Tools and Considerations. Crop Sci, 43, 1235-1248.
- Mavromatis, A., Arvanitoyannis, S., Korkovelos, A., Giakountis, A., Chatzitheodorou, V. ve Goulas, C. (2010). Genetic diversity among common bean (Phaseolus vulgaris L.) Greek landraces and commercial cultivars: nutritional components, RAPD and morphological markers, Spanish Journal of Agricultural Research (4), 986-994.
- Mozafari, A., Ghaderi, N., Havas, F., & Dedejani, S. (2019). Comparative investigation of structural relationships among morpho-physiological and biochemical properties of strawberry (Fragaria× ananassa Duch.) under drought and salinity stresses: A study based on in vitro culture. Scientia Horticulturae, 256, 108601.
- Pachauri, A. K., Sarawgi, A., Bhandarkar, S., & Ojha, G. (2017). Agro-morphological characterization and morphological based genetic diversity analysis of Rice (Oryza sativa L.) germplasm. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry, 6(6), 75-80.
- Rafiei, F., Niknam, N., Shiran, B., Kohpayegani, J., & Jafari, P. (2021). Insight into morphological and molecular variations across Iranian spinach landraces. Molecular Biology Reports, 48(2), 1567-1578.
- Rashid, M., Yousaf, Z., Ullah, M. N., Munawar, M., Riaz, N., Younas, A., Aftab, A., & Shamsheer, B. (2020). Genetic variability assessment of worldwide spinach accessions by agro-morphological traits. Journal of Taibah University for Science, 14(1), 1637-1650.
- Sabaghnıa, N., Asadi-Gharneh, H., & Janmohammadı, M. (2014). Genetic diversity of spinach (Spinacia oleracea L.) landraces collected in Iran using some morphological traits. Acta Agriculturae Slovenica, 103(1), 101-111.
- Seymen, M. (2021). How does the flooding stress occurring in different harvest times affect the morpho-physiological and biochemical characteristics of spinach?. Scientia Horticulturae, 275, 109713.
- Shen, G., Girdthai, T., Liu, Z. Y., Fu, Y. H., Meng, Q. Y., & Liu, F. Z. (2019). Principal component and morphological diversity analysis of Job’s-tears (Coix lacryma-jobi L.). Chilean journal of agricultural research, 79(1), 131-143.
- Smith, S., Al‐Doss, A., & Warburton, M. (1991). Morphological and agronomic variation in North African and Arabian alfalfas. Crop Science, 31(5), 1159-1163.
- Tahtalı, Y. (2005).Gen dizilerinde temel bileşenler analizinin uygulanması, Çukurova Üniversitesi, Zootekni Anabilim Dalı.
- Taş, K., & Balkaya, A. (2021). Capsicum chinense genetik kaynaklarının morfolojik varyasyonunun ana bileşen analizi ile belirlenmesi ve karakterizasyonu. Ekin Bitki Islahı ve Genetiği Dergisi , 7 (2), 86-105.
- Wang, M., Xu, J., Ding, Z., & Xie, J. (2023). Prolong the postharvest shelf life of spinach through the antioxidative ability of melatonin. Food Chemistry: X, 19, 100769.
- Xu, C., & Leskopresent, D. I. (2015). Effects of A. nodosum seaweed extracts on spinach growth, physiology and nutrition value under drought stress. Scientia Horticulturae, 183, 39-47.
- Yan, W., & Kang, M. S. (2002). GGE biplot analysis: A graphical tool for breeders, geneticists, and agronomists. CRC press.
Öz
The aim of this study was to determine some morphological characteristics of 64 spinach genotypes, 4 S6 and 60 S7 generation obtained from some local and commercial spinach genotypes, and to reveal the possible parental potential for the development of local hybrid F1 spinach varieties from these materials. This study, which examined some morphological data of genotypes in S6 and S7 level, was carried out in Selçuk University Faculty of Agriculture Department of Horticulture greenhouses in the autumn of 2022 and spring of 2023 vegetation periods. In the study, observations were taken on the intensity of green color in the leaf blade, blistering in the leaf blade, lobing in the leaf blade, petiole attitude, petiole length, leaf blade attitude, leaf blade shape (except basal lobes), leaf anthocyanin coloration, shape of the apex in the leaf blade, leaf brightness, longitudinal section shape of the leaf blade, leaf number, leaf brittleness, time of start of bolting in genotypes. In the first period study (S6-S7); leaf blade shape of 19 genotypes was broad oval, 21 genotypes were medium oval, 7 genotypes were triangular, 16 genotypes were medium elliptical, and 1 genotype was broad elliptical. In the second period study (S7-S8), leaf blade shape of 10 genotypes was broad oval, 23 genotypes were medium oval, 2 genotypes were triangular, 28 genotypes were medium elliptical, and 2 genotypes were broad elliptical. In the study, it was revealed that the green color density of the leaf blade taken in the first (S6-S7) and second (S7-S8) vegetation periods changed from light green to dark green among the genotypes. Based on the observations, it was also examined with the principal component analysis (PCA) method in order to examine more than one trait at the same time in spinach genotypes. As a result of this analysis, six independent principal component axes were obtained. These axes represented 69.09% of the total variation. As a result of the PCA analysis, the first component (PC1) explained 16.72% of the study and the parameters of anthocyanin presence in the leaf, leaf blade blistering, leaf blade lobing, petiole attitude, leaf blade attitude, bolting time came to the fore. As a result of morphological observations, it was observed that there was a high degree of diversity among the genotypes.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abolghasemi, R., Haghighi, M., & Etemadi, N. (2022). Morphological, biochemical, and nutritional value of prickly and smooth fruit spinach. Acta Agriculturae Slovenica, 118(2), 1-13.
- Abolghasemi, R., Haghighi, M., Etemadi, N., Soorni, A., & Jafari, P. (2019). Screening of some native and foreign accessions of spinach for spring culture in Isfahan. Iran Agricultural Research, 38(1), 87-99.
- Arif, M., Jatoi, S. A., Rafique, T., & Ghafoor, A. (2013). Genetic divergence in indigenous spinach genetic resources for agronomic performance and implication of multivariate analyses for future selection criteria. J Sci Technol Dev, 32(1), 7-15.
- Arshi, Y. (2000). Genetic improvement of vegetable crops. Mashhad Jihade-Daneshghahi. Avşar, B. (2011). Genetic diversity of Turkish spinach cultivars (Spinacia oleracea L.) Izmir Institute of Technology (Turkey)].
- Bajracharya, J., Steele, K., Jarvis, D., Sthapit, B., & Witcombe, J. (2006). Rice landrace diversity in Nepal: variability of agro-morphological traits and SSR markers in landraces from a high-altitude site. Field crops research, 95(2-3), 327-335.
- Bello, O. B., & Olawuyi OJ 2015. Gene action, heterosis, correlation and regression estimates in developing hybrid cultivars in maize. Tropical Agriculture, 92(2).
- Brown, J. S. (1991). Principal component and cluster analysis of cotton cultivar variability a cross the U.S. cotton belt, Crop Sci, 31, 915-922.
- Caparrotta, S., Masi, E., Atzori, G., Diamanti, I., Azzarello, E., Mancuso, S., & Pandolfi, C. (2019). Growing spinach (Spinacia oleracea) with different seawater concentrations: Effects on fresh, boiled and steamed leaves. Scientia Horticulturae, 256, 108540.
- Chitwood, J., Shi, A., Mou, B., Evans, M., Clark, J., Motes, D., Chen, P., & Hensley, D. (2016). Population structure and association analysis of bolting, plant height, and leaf erectness in spinach, HortScience, 51 (5), 481-486.
- Dutta, D., Chaudhuri, U. R., & Chakraborty, R. (2005). Structure, health benefits, antioxidant property and processing and storage of carotenoids. African Journal of Biotechnology, 4(13).
- Ekinci, M., Ors, S., Sahin, U., Yildirim, E., & Dursun, A. (2015). Responses to the irrigation water amount of spinach supplemented with organic amendment in greenhouse conditions. Communications in soil science and plant analysis, 46(3), 327-342.
- FAO, (2023). Food and Agriculture Organization of the United Nations, https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL. Erişim tarihi 2.09.2025
- Fereidoonfar, H., Salehi-Arjmand, H., Khadivi, A., & Akramian, M. (2018). Morphological variability of sumac (Rhus coriaria L.) germplasm using multivariate analysis. Industrial Crops and Products, 120, 162-170.
- Ferrante, A., Incrocci, L., Maggini, R., Serra, G., & Tognoni, F. (2004). Colour changes of fresh-cut leafy vegetables during storage. J. Food Agric. Environ, 2(3&4), 40-44.
- Göktay, M. (2015). Characterization of world spinach genetic collection by using molecular markers. Izmir Institute of Technology (Turkey)].
- Jahan, N. (2022). Assessment of genetic diversity in spinach (Spinacia oleracea L.) using some morphological traits. International Journal of Agriculture and Environmental Research, 8 (6), 710-722.
- Karaağaç, O. and Balkaya, A. (2010). Bafra Kırmızı Biber Populasyonları (Capsicum annuum L. var. conoides (Mill.) Irish) Tanımlanması Ve Mevcut Varyasyonun Değerlendirilmesi, Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 25 (1), 10-20.
- Kayak, N. (2024). The effect on morpho-physiological and biochemical characteristics of cauliflower and cabbage harvested at different times under flooding stress conditions. Journal of Crop Health, 76(1), 145-159.
- Kenneth, O. (2016). Agro-morphological and nutritional characterization of tomato landraces (Lycopersicon species) in Africa University of Nairobi].
- Köse, E. (2018). Bazı ıspanak aksesyonlarının morfolojik özelliklerinin belirlenmesi [Yüksek lisans tezi, Namık Kemal Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Lorenz, O. (1978). Potential levels in edible plant parts. DR Nilsen et al, 210-220.
- Ma, J., Shi, A., Mou, B., Evans, M., Clark, J. R., Motes, D., Correll, J. C., Xiong, H., Qin, J., & Chitwood, J. (2016). Association mapping of leaf traits in spinach (Spinacia oleracea L.). Plant Breeding, 135(3), 399-404.
- Mohammadi, S. A., & Prasanna, B. M. (2003). Analysis of Genetic Diversity in Crop Plants—Salient Statistical Tools and Considerations. Crop Sci, 43, 1235-1248.
- Mavromatis, A., Arvanitoyannis, S., Korkovelos, A., Giakountis, A., Chatzitheodorou, V. ve Goulas, C. (2010). Genetic diversity among common bean (Phaseolus vulgaris L.) Greek landraces and commercial cultivars: nutritional components, RAPD and morphological markers, Spanish Journal of Agricultural Research (4), 986-994.
- Mozafari, A., Ghaderi, N., Havas, F., & Dedejani, S. (2019). Comparative investigation of structural relationships among morpho-physiological and biochemical properties of strawberry (Fragaria× ananassa Duch.) under drought and salinity stresses: A study based on in vitro culture. Scientia Horticulturae, 256, 108601.
- Pachauri, A. K., Sarawgi, A., Bhandarkar, S., & Ojha, G. (2017). Agro-morphological characterization and morphological based genetic diversity analysis of Rice (Oryza sativa L.) germplasm. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry, 6(6), 75-80.
- Rafiei, F., Niknam, N., Shiran, B., Kohpayegani, J., & Jafari, P. (2021). Insight into morphological and molecular variations across Iranian spinach landraces. Molecular Biology Reports, 48(2), 1567-1578.
- Rashid, M., Yousaf, Z., Ullah, M. N., Munawar, M., Riaz, N., Younas, A., Aftab, A., & Shamsheer, B. (2020). Genetic variability assessment of worldwide spinach accessions by agro-morphological traits. Journal of Taibah University for Science, 14(1), 1637-1650.
- Sabaghnıa, N., Asadi-Gharneh, H., & Janmohammadı, M. (2014). Genetic diversity of spinach (Spinacia oleracea L.) landraces collected in Iran using some morphological traits. Acta Agriculturae Slovenica, 103(1), 101-111.
- Seymen, M. (2021). How does the flooding stress occurring in different harvest times affect the morpho-physiological and biochemical characteristics of spinach?. Scientia Horticulturae, 275, 109713.
- Shen, G., Girdthai, T., Liu, Z. Y., Fu, Y. H., Meng, Q. Y., & Liu, F. Z. (2019). Principal component and morphological diversity analysis of Job’s-tears (Coix lacryma-jobi L.). Chilean journal of agricultural research, 79(1), 131-143.
- Smith, S., Al‐Doss, A., & Warburton, M. (1991). Morphological and agronomic variation in North African and Arabian alfalfas. Crop Science, 31(5), 1159-1163.
- Tahtalı, Y. (2005).Gen dizilerinde temel bileşenler analizinin uygulanması, Çukurova Üniversitesi, Zootekni Anabilim Dalı.
- Taş, K., & Balkaya, A. (2021). Capsicum chinense genetik kaynaklarının morfolojik varyasyonunun ana bileşen analizi ile belirlenmesi ve karakterizasyonu. Ekin Bitki Islahı ve Genetiği Dergisi , 7 (2), 86-105.
- Wang, M., Xu, J., Ding, Z., & Xie, J. (2023). Prolong the postharvest shelf life of spinach through the antioxidative ability of melatonin. Food Chemistry: X, 19, 100769.
- Xu, C., & Leskopresent, D. I. (2015). Effects of A. nodosum seaweed extracts on spinach growth, physiology and nutrition value under drought stress. Scientia Horticulturae, 183, 39-47.
- Yan, W., & Kang, M. S. (2002). GGE biplot analysis: A graphical tool for breeders, geneticists, and agronomists. CRC press.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Sebze Yetiştirme ve Islahı |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 26 Mart 2025 |
| Kabul Tarihi | 9 Ocak 2026 |
| Erken Görünüm Tarihi | 9 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 9 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1665306 |
| IZ | https://izlik.org/JA93YF62FW |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Amaç ve Kapsam
2024-JIF = 0.500, 2024-JCI = 0.140, Category Quartile = Q4, ICV-2022: 71.05
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), uluslararası hakemli bir dergidir.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi 1997 yılında yayın hayatına başlamış olup, 1999 yılı hariç bugüne kadar aralıksız yılda 2 sayı halinde hakemli ve danışma kurullu olarak yayın hayatına devam etmiştir.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 2009 yılından itibaren format, vizyon ve misyonunda köklü değişikliğe giderek, çağın ve uluslararası bilim dünyasının gereklerini yerine getirme görevi içinde yeniden yapılanmıştır. Bu amaçla 2009 yılından itibaren "Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi" ve "Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi" olmak üzere iki ayrı elektronik dergi olarak yılda 2 sayı çıkarılmıştır.
Dergimiz yoğun ilgiden dolayı 2011 yılından itibaren yılda 4 sayı olarak yayınlanmıştır. 2018 yılından itibaren ise dergimizin adı “KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi” olarak değiştirilmiş ve yılda 6 sayı olarak yayınlanmaya başlanmıştır.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), Açık Dergi Sistemi (Open Journal System;OJS) ile araştırma makalelerin on-line olarak kabul etmekte tüm sayılarındaki makalenin sınırsız erişim kolaylıkları ile paydaşların hizmetine sunmaktadır. Bilindiği gibi Açık Dergi Sistemleri abonelik ile dağılım sistemlerine göre ulusal ve uluslar arası ölçekte tüm okuyuculara daha nitelikli izleme olanakları sunarak makalelerin etki düzeyini de arttırmaktadır. OJS sistemleri ayrıca indeksleme, tekrar erişim, serbest erişim, çoğaltma gibi hususlar bakımından araştırmacılara kolaylıkla sunmaktadır.
Ulusal ve uluslararası düzeyde makale kabul eden dergimiz uluslararası kabule sahip SCI- Expanded vb. gibi indekslerde taranmak için gerekli şartları yerine getirmeye çalışmaktadır. Dergimiz 2017 yılından itibaren, Web of Science ve Emerging Sources Citation Index tarafından taranmaya başlanmıştır. Bundan sonraki yayın hayatında, bilimsellik ve etik kuralları çerçevesinde yoluna devam edecek olan dergimiz, siz değerli bilim adamı ve okuyucularının Türkçe ve İngilizce olarak yazılmış bilimsel araştırmalarını; makale, editöre not ve araştırma notu şeklinde yayınlamaya devam edecektir.
Dergimizde basılan makalelere araştırmacıların yapacağı atıflar, dergilerimizin ulusal ve uluslararası indekslerce taranması ve kabul görmesi açısından çok önemlidir.
Açık Erişim Politikası
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, tamamen ücretsiz, uluslararası hakemli ve açık erişimli bir dergidir. Makale işlem ücreti (değerlendirme ücreti veya basım ücreti) ve makalelere erişim için abonelik ücreti talep etmez.Editöryal Süreç
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
İntihal Denetimi
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, yayın etiği gereği "Kör Hakemlik Değerlendirme Süreci"nden geçmiş her çalışmanın bütünlüğünü korumak adına intihal denetiminden geçirilmesini zorunlu kılar. Bu kapsamda her çalışmanın Türkçe ve İngilizce nüshaları intihal denetiminden geçirilir. Denetim kapsamında oluşan maddi sorumlulular yazar(lar)a aittir.Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, editör ve bölüm editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde etik görev ve sorumluluklara sahip olduklarını taahhüt ederler.
Kapsam
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), uluslar arası hakemli bir dergi olup, Tarım ve Biyoloji ile ilgili tüm alanlarında özgün, yeni ve bilimsel değere sahip orijinal araştırma makaleleri yayımlamaktadır.
Yazım Kuralları
01.08.2022 tarihinden itibaren yazım kuralları güncellenmiştir.
Gönderilecek makaleler aşağıdaki yazım kılavuzuna göre hazırlanmış olmalıdır.
DERGİ YAYIN İLKELERİ ve YAZIM KURALLARINI PDF FORMATINDA İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
YAYIN POLİTİKASI
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, COPE tarafından hazırlanan Dergi Editörleri için Yönerge (The COPE Code of Conduct for Journal Editors) hükümlerine uymayı kabul ve taahhüt etmiştir.
Açık Erişim Politikası: Tarım ve Doğa Dergisi tamamen ücretsiz, uluslararası hakemli ve açık erişimli bir dergidir.
Makale işlem ücreti (değerlendirme ücreti veya basım ücreti) ve makalelere erişim için abonelik ücreti talep etmez.
Gizlilik Beyanı: Tarım ve Doğa Dergisi yönetim sistemine girilen isim ve elektronik posta adresleri gibi kişisel bilgiler, yalnızca bu derginin bilimsel amaçları doğrultusunda kullanılacaktır. Bu bilgiler başka bir amaç veya bölüm için kullanılmayacak olup, üçüncü taraflarla paylaşılmayacaktır.
Etik ilkeler: Derginin editöryal ve yayın süreçleri International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), World Association of Medical Editors (WAME), Council of Science Editors (CSE), Committee on Publication Ethics (COPE), European Association of Science Editors (EASE) ve National Information Standards Organization (NISO) kılavuzlarına uygun olarak biçimlendirilmiştir. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisinin editöryal ve yayın süreçleri, Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama (doaj.org/bestpractice) ilkelerine uygun olarak yürütülmektedir.
Arşivleme: Tarım ve Doğa Dergisi’nde yayınlan tüm makaleler TÜBİTAK ULAKBİM Yaşam Bilimleri Veritabanı aracılığıyla pdf formatında ULAKBİM sunucularında saklanmakta ve sunulmaktadır.
Sponsorluk ve Reklam: Tarım ve Doğa Dergisi yayın politikaları kapmasında sponsorluk ve reklam kabul etmemektedir.
Telif Hakkı Devri: Yayınlanmak üzere Tarım ve Doğa Dergisi'ne gönderilen çalışmalar, daha önce herhangi bir şekilde tam metin olarak yayınlanmamış veya herhangi bir yere yayınlanmak üzere gönderilmemiş özgün çalışma niteliği taşımalıdır. Yazarlar çalışmalarının telif hakkından feragat etmeyi kabul ederek, değerlendirme için gönderimle birlikte çalışmalarının telif hakkını Tarım ve Doğa Dergisi'ne devretmek zorundadır. Tarım ve Doğa Dergisi Yayın Kurulu makalenin yayımlanması konusunda yetkili kılınır. Tarım ve Doğa Dergisi 'ne çalışma gönderecek yazarlar, "Telif Hakkı Devir Formu" belgesini doldurmalıdır. Yazar(lar) doldurdukları formu ıslak imza ile imzalamalıdır. İmzalanan form taranarak sistem üzerinden çalışma gönderim adımlarının 4.’sünde ek dosya yükleme seçeneği ile yüklenmelidir. Telif Hakkı Devir Formunu iletmeyen yazarların çalışmaları yayınlanmaz.
Yazarlar makale sonunda “Araştırmacıların katkı oranı beyanı” ve “yazar çatışma beyanı” konusunda bilgi vermek zorundadır.
Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci: Kör hakemlik, bilimsel yayınların en yüksek kalite ile yayınlanması için uygulanan bir yöntemdir. Bu yöntem, bilimsel çalışmaların nesnel (objektif) bir şekilde değerlendirilme sürecinin temelini oluşturmaktadır ve birçok bilimsel dergi tarafından tercih edilmektedir. Hakem görüşleri, Tarım ve Doğa Dergisi’nin yayın kalitesinde belirleyici bir yere sahiptir. Tarım ve Doğa Dergisi'ne gönderilen tüm çalışmalar aşağıda belirtilen aşamalara göre körleme yoluyla değerlendirilmektedir.
Körleme Hakemlik Türü: Tarım ve Doğa Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.
İlk Değerlendirme Süreci: Tarım ve Doğa Dergisi'e gönderilen çalışmalar ilk olarak editörler tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe ve İngilizce olarak dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç iki hafta içerisinde bilgilendirilir. Uygun bulunan çalışmalar ise ön değerlendirme için çalışmanın ilgili olduğu alana yönelik bir Bölüm editörüne gönderilir.
Ön Değerlendirme Süreci: Ön değerlendirme sürecinde bölüm editörleri çalışmaların, giriş, materyal ve metod, bulgular, sonuç, değerlendirme ve tartışma bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından ayrıntılı bir şekilde inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunmayan çalışmalar en geç dört hafta içerisinde bölüm editörü değerlendirme raporu ile birlikte iade edilir.
Hakemlendirme Süreci: Çalışmalar içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakemlere gönderilir. Çalışmayı inceleyen bölüm editörü, Tarım ve Doğa Dergisi hakem havuzundan uzmanlık alanlarına göre en az iki hakem önerisinde bulunur veya çalışmanın alanına uygun yeni hakem önerebilir. Makale hakemlerinin her birinin farklı kurumlardan olmasına ve hakemlerle aynı kurumdan olmamasına özen gösterilir. Bölüm editöründen gelen hakem önerileri editörler tarafından değerlendirilir ve çalışmalar hakemlere iletilir. Hakemler değerlendirdikleri çalışmalar hakkındaki hiçbir süreci ve belgeyi paylaşmayacakları hakkında garanti vermek zorundadır.
Hakem Değerlendirme Süreci: Hakem değerlendirme süreci için hakemlere verilen süre 4 haftadır. Hakemlerden veya editörlerden gelen düzeltme önerilerinin yazarlar tarafından 1 ay içerisinde tamamlanması zorunludur. Hakemler bir çalışmanın düzeltmelerini inceleyerek uygunluğuna karar verebilecekleri gibi gerekliyse birden çok defa düzeltme talep edebilir. Değerlendirme Sonucu Hakemlerden gelen görüşler, Bölüm editörü tarafından en geç 2 hafta içerisinde incelenir. Bu inceleme sonucunda Bölüm editörü çalışmaya ilişkin nihai kararını editörlere iletir.
Yayın Kurulu Kararı: Editörler, Bölüm editörü ve hakem görüşlerine dayanarak çalışma ile ilgili yayın kurulu görüşlerini hazırlar. Hazırlanan görüşler editör tarafından Bölüm editörü ve hakem önerileri ile birlikte en geç 1 hafta içerisinde yazar(lar)a iletilir. Bu süreçte olumsuz görüş verilen çalışmalar intihal denetimi talep edilmeksizin iade edilir.
Makale Gönderme: Tarım ve Doğa Dergisi'de değerlendirilmek üzere çalışma gönderecek yazar(lar) https://dergipark.org.tr/ksudobil adresinde yer alan dergi yönetim sistemine üye olarak gönderim gerçekleştirebilir.
Yazarlar: Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, geri çekme işlemlerinde dergi editörüyle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Makalelerin Geri Çekilmesi: Değerlendirme aşamasındaki çalışmasını geri çekme talebinde bulunmak isteyen yazar(lar), makale geri çekme talebini içeren dilekçeyi her bir yazarın ıslak imzası ile imzalanmış ve taratılmış halini dogabilimleri@ksu.edu.tr adresi üzerinden e-posta aracılığıyla yayın kuruluna iletmekle yükümlüdür. Yayın Kurulu geri çekme bildirimini inceleyerek en geç bir hafta içerisinde dönüş sağlar. Yayın kurulu tarafından telif hakları Tarım ve Doğa Dergisi gönderim aşamasında devredilmiş çalışmaların geri çekme isteği onaylanmadıkça yazarlar çalışmasını başka bir dergiye değerlendirme için gönderemezler.
Editörler: Tarım ve Doğa Dergisi yayın kurulu; yayınlanmış, basım aşamasındaki veya değerlendirme aşamasındaki bir çalışmaya ilişkin telif hakkı ve intihal şüphesi oluşması durumunda çalışmayı ilişkin bir soruşturma başlatma yükümlülüğü taşır. Yayın kurulu yapılan soruşturma sonucunda değerlendirme aşamasındaki çalışmada telif hakkı ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda çalışmayı değerlendirmeden geri çeker ve tespit edilen durumları detaylı bir şekilde kaynak göstererek yazarlara iade eder. Yayın kurulu, yayınlanmış veya baskı halindeki bir çalışmada telif hakkı ihlali ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda, en geç bir hafta içerisinde aşağıdaki geri çekme ve bildiri işlemlerini gerçekleştirir.
Ücret Politikası
Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır (Free submission and publication).
Dizinler
Dergi Kurulları
Dergi Editörler Kurulu
Prof. Dr. Selami SELVİ, Çanakkale Onsekizmart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümünden 2002 yılında mezun olmuştur. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Bölümü Botanik ABD’de 2003-2005 yılları arasında yüksek lisansını, aynı enstitüde 2005-2011 yılları arasında doktorasını tamamlamıştır. Halen Balıkesir Üniversitesi Altınoluk Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümünde Öğretim üyesi olarak akademik hayatına devam etmektedir. Bitki Morfolojisi ve Anatomisi, Bitki Sistematiği, Bitki Ekolojisi Etnobotanik, Etnofarmakoloji ve Bitki Biyokimyası üzerine çalışmalar yapmaktadır.
AK
Kültür bitkilerinde sorun olan fungal ve bakteriyel hastalık etmenlerin irdelendiği Bitki Patolojisi alanında araştırma deneyimine sahip olup, birçok yüksek lisans ve doktora tezine ve çalışmasına danışmanlık yapmıştır.
Bitki patojeni bakteri ve fungal hastalık etmenlerinin moleküler ve morfolojik tanılanmaları, bitki uçucu yağ ve özütler gibi doğal antimikrobiyal maddelerin antimikrobiyal etkinliği, fungal ve bakteriyel bitki hastalık etmenlerine karşı teşvik edilmiş dayanıklılık, faydalı antagonist fungal ve bakteriyel etmenler ile fungal ve bakteriyel patojenlerin biyolojik kontrolü, bitki büyümesini teşvik eden endofitik ve epifitik bakteri izolatları (PGPB) ve bitki patojeni ile bitki savunma mekanizmaları arasındaki moleküler, biyokimyasal ve morfolojik etkileşimlerin karakterizasyonu konularında saygın dergilerde yayınlanmış çok sayıda araştırma makalesi, kitap bölümü ve konferans bildirileri bulunmaktadır. Çeşitli konularda yayınlanmış araştırma makaleleri dünya genelinde kapsamlı bir şekilde atıf almış ve Tarım Bilimleri alanında ilgili dergi kategorisinde "En Çok Atıf Alan Makaleler" arasında yer almıştır.
Özellikle, çeşitli bitkilerdeki sorun tohum, toprak ve hava kökenli fungal ve bakteriyel hastalıklar, külleme, mildiyö, pas gibi obligat hastalık etmenlerinin morfolojik ve moleküler tanımlanmasında uzmandır. Soylu’nun Türkiye için farklı konukçu bitkilerde sorun olan fungal ve bakteriyel hastalık etmenlerinin ilk kez patojen olduğu konusunda bildirimleri bulunmaktadır.
AB, TÜBİTAK, Üniversite, TAGEM, Kalkınma Bakanlığı gibi kuruluşlar tarafından destekli birçok projede yürütücü, yardımcı araştırıcı ve danışman olarak görev yapmış/yapmaktadır.
Türkiye'de ilk kez doğrudan çiftçiye hastalık, zararlı ve yabancı otlarla ilgili sorunlarına çözüm hizmeti sunan "Bitki Sağlığı Kliniği'nin kuruluşunda yer almıştır.
Alanında saygın ve prestijli birçok dergide Baş Editör, Yayın Kurulu Üyesi ve Hakem olarak görev yapmaktadır.
Dergi Sahibi
Baş Editör
dergi
AK
Editörler
Alan Editörleri
Uygulamalı istatistik, Varyans Unsurları, Regresyon ve korelasyon, Varyans Analizi -F testi, Parametrik ve parametrik olmayan testler, Biyoistatistik
1969 yılında Konya'nın Ilgın ilçesinde doğdu. 1988 yılında başladığı Anadolu Üniversitesi Fen-Edb. Fakültesi İstatistik bölümünden 1992 yılında mezun oldu. 1991-1992 öğretim yılında aynı üniversitede Eğitim Fakültesi'nde Öğretmenlik Sertifikası Programı (Pedagojik Formasyon) eğitimi aldı. 1993-1994 yıllarında yedek subay olarak askerlik hizmetini yerine getirdi. 1997 Haziran-2014 Ocak döneminde devlet memurluğu görevini yürüttü.
Devlet memurluğu esnasında; 1997-1998 yıllarında Ankara Türkiye İstatistik Kurumu'nda Hizmetiçi İstatistik eğitimi aldı ve bu eğitimi 1. olarak bitirdi. 2003 yılında Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTU) 'nde Uygulamalı İstatistik eğitimi aldı.
2001-2003 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstatistik Anabilim Dalında Tezsiz Yüksek Lisans, 2004-2006 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstatistik Anabilim Dalında Tezli Yüksek Lisans eğitimini tamamladı.
2008-2013 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı Biyometri ve Genetik Dalında Doktora eğitimini tamamladı. 2013 yılında Dr. ünvanını aldı. "Zaman Serileri Analizi ve Trafik Kazası Verilerine Uygulanması" isimli doktora tezi en yüksek yayın puanı alan tez ilan edildi ve ödüle layık görüldü.
2014 yılı Ocak ayında Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü'ne Yrd. Doç. Dr. olarak atandı. 2020 yılında Zootekni bilim dalı Biyometri ve Genetik Anabilim dalında Doçent ünvanını aldı.
2023 ve 2024 yıllarında ABD Stanford Üniversitesi'nin yaptığı araştırma sonucuna göre "Dünyanın en etkili bilim insanları” sıralamasına girdi ve bu listenin yüzde 2’lik dilim içerisinde yer aldı.
Danışmanlar Kurulu
2024-JIF = 0.500
2024-JCI = 0.14
Uluslararası Hakemli Dergi (International
Peer Reviewed Journal)
Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır. (Free submission and publication)
Yılda 6 sayı yayınlanır. (Published 6 times a year)
Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.