Tuz Stresinin Topraksız Ortamda Yetiştirilen Horoz İbiği (Celosia argentea var. cristata) Bitkisinde Bazı Morfolojik ve Fizyolojik Parametreler Üzerine Etkisi

In this study, the effects of different salt doses on the development of the cockscomb plant (Celosia argentea var. cristata) were evaluated, and for this purpose, some morphological and physiological parameters were examined to determine its salt tolerance threshold. This study was carried out in unheated glass greenhouse of Tokat Gaziosmanpaşa University in 2024. The study was conducted according to the randomized parcel factorial trial design, with 3 replications. Using ‘Bombay Orange’ cultivar, different salt doses (EC 0 (control), EC 30, 60, 90 and 150 mM NaCl) were applied to the growing medium. It was determined that salt treatments were significant at 1% level on morphological and physiological characteristics of the plant except number of branches and number of flowers. When the treatments were analysed in general, it was determined that the control treatments gave better results, but there were proportional decreases in other treatments in parallel with the increase in salt application doses. Compared to the control group, the application of 150 mM salt caused significant reductions of 38% in plant height and 44% in flower length. Cell membrane damage rate emerged as a sensitive indicator of salt stress, showing a significant increase even at moderate salinity levels. It was concluded that cockscomb cultivation should be carried out in environments with low or moderate salinity levels. It is concluded that cockscomb is moderately sensitive to salinity, and irrigation water EC should be kept below 30 mM NaCl (≈ 3 dS/m) to prevent significant losses in growth and ornamental quality.

Bu çalışmada, horoz ibiği bitkisinin (Celosia argentea var. cristata) gelişimi üzerine farklı tuz dozlarının etkileri değerlendirilmiş ve bu amaçla bazı morfolojik ve fizyolojik parametreler incelenerek tuz tolerans eşiği belirlenmiştir. Bu çalışma 2024 yılında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesine ait ısıtmasız cam serada yapılmıştır. Çalışma tesadüf parselleri faktöriyel deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. ‘Bombay Orange’ çeşidi kullanılarak, yetiştirme ortamına farklı tuz dozları (EC 0 (kontrol), EC 30, 60, 90 ve 150 mM NaCl ) uygulanmıştır. Tuz uygulamalarının dal sayısı ve çiçek sayısı dışında bitkinin morfolojik ve fizyolojik özellikleri üzerinde %1 düzeyinde önemli olduğu belirlenmiştir. Uygulamalar genel olarak incelendiğinde kontrol uygulamalarının daha iyi sonuç verdiği ancak tuz dozlarındaki artışa paralel olarak diğer uygulamalarda da oransal düşüşler olduğu tespit edilmiştir. Kontrol grubuna kıyasla 150 mM tuz uygulaması, bitki boyunda %38, çiçek uzunluğunda ise %44 oranında önemli azalmalara neden olmuştur. Hücre zarı zarar oranı, orta tuzluluk seviyelerinde bile önemli bir artış göstererek, tuz stresinin hassas bir göstergesi olarak ortaya çıkmıştır. Horoz ibiği yetiştiriciliğinin, düşük veya orta tuzluluk seviyelerine sahip ortamlarda yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Horoz ibiğinin tuzluluğa orta derecede duyarlı olduğu ve büyüme ile süs bitkisi kalitesinde önemli kayıpların önlenmesi için sulama suyu EC'sinin 30 mM NaCl'nin (≈ 3 dS/m) altında tutulması gerektiği belirlenmiştir.