The Effect of Salt Stress on Some Morphological and Physiological Parameters in Cockscomb (Celosia argentea var. cristata) Plants Grown in Soilless Media
Öz
In this study, the effects of different salt doses on the development of the cockscomb plant (Celosia argentea var. cristata) were evaluated, and for this purpose, some morphological and physiological parameters were examined to determine its salt tolerance threshold. This study was carried out in unheated glass greenhouse of Tokat Gaziosmanpaşa University in 2024. The study was conducted according to the randomized parcel factorial trial design, with 3 replications. Using ‘Bombay Orange’ cultivar, different salt doses (EC 0 (control), EC 30, 60, 90 and 150 mM NaCl) were applied to the growing medium. It was determined that salt treatments were significant at 1% level on morphological and physiological characteristics of the plant except number of branches and number of flowers. When the treatments were analysed in general, it was determined that the control treatments gave better results, but there were proportional decreases in other treatments in parallel with the increase in salt application doses. Compared to the control group, the application of 150 mM salt caused significant reductions of 38% in plant height and 44% in flower length. Cell membrane damage rate emerged as a sensitive indicator of salt stress, showing a significant increase even at moderate salinity levels. It was concluded that cockscomb cultivation should be carried out in environments with low or moderate salinity levels. It is concluded that cockscomb is moderately sensitive to salinity, and irrigation water EC should be kept below 30 mM NaCl (≈ 3 dS/m) to prevent significant losses in growth and ornamental quality.
Anahtar Kelimeler
Celosia argentea var. cristata Soilles agriculture Cell membran stability NaCl Ornamental quality
Kaynakça
- Agastian, P., Kingsley, S. J., & Vivekanandan, M. (2000). Effect of salinity on photosynthesis and biochemical characteristics in mulberry genotypes. Photosynthetica, (38), 287-290. https://doi.org/10.1023/A:1007266932623
- Akanbi, W. B., Olaniran, O. A., Olaniyi, J. O., Ojo, M. A., & Sanusi, O. O. (2007). Effect of cassava peel compost and nutritional quality of Celosia (Celosia argentea L.). Research Journal of Agronomy, 1 (3), 110-115.
- Akçal, A. & Kaynaş, K. (2021). Tuz stresinin siklamenin (Cyclamen hederifolium Aiton.) bitki gelişim performansı ve çiçeklenme özelliklerinin belirlenmesi. Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi, 2 (4), 109-116.
- Akkuş, H. & Vural, H. (2023). Mevsimlik çiçeklerin (Impatiens balsamina, Zinnia elegans) tuz ve su stresine karşı dayanıklılığının belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 10 (4), 933–943. https://doi.org/10.30910/turkjans.1358164
- Álvarez, S. & Sánchez-Blanco, M. J. (2015). Comparison of individual and combined effects of salinity and deficit irrigation on physiological, nutritional, and ornamental aspects of tolerance in Callistemon laevis plants. J. Plant. Physiol, 185, 65–74. https://doi.org/10.1016/j.jplph.2015.07.009
- Anaç, D. & Eryüce, N. (2003). Nutrient management in protected cropping in turkey. nutrient, substrate and water management in protected cropping systems. The 2003 Dahlia Greidinger Symposium (7-10 December 2003), Ege University, İzmir Turkey.
- Aruna, G. A. (2009). Influence of composted Tithonia biomass and N-mineral fertilizer on performance of Celosia argentea. B. Tech. Project, Department of Agronomy, Ladoke Akintola University of Technology, Ogbomoso, Nigeria.p.40.
- Ashraf, M. Y., Azmi, A. R., Khan, A. H., & Ala, S. A. (1994). Effect of water stress on total phenol, peroxidase activity and chlorophyll contents in wheat (Triticum aestivum L.). Acta Physiologiae Plantarum, 16, 185-191.
- Ashraf, M. & Harris, P. J. C. (2004). Potential biochemical indicators of salinity tolerance in plants. Plant Science, 166, 3-16. https://doi.org/10.1016/j.plantsci.2003.10.024
- Ashrafi, N. & Nejad, A. R. (2017). Lisianthus response to salinity stress. Photosynthetica, 56 (2), 487-494. https://doi.org/10.1007/s11099-017-0709-0
- Aydınşakir, K., Tepe, A., & Buyuktas, D. (2010). Effects of saline irrigation water applications on quality characteristics of Freesia grown in greenhouse. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23 (1), 41-46.
- Aydınşakir, K., Ulukapı, K., Kurum, R., Tetik, N., & Arslan Kulcan, A. (2015). Farklı tuz konsantrasyonlarının bazı kabak anaçlarının büyüme ve klorofil içerikleri üzerine etkisi. Derim, 32 (2), 187-200. https://doi.org/10.16882/derim.2015.61459
- Ayyıldız, L. (2011). Mevsimlik Çiçeklerde Tuzun Bitki Gelişimi Üzerine Etkisinin Belirlenmesi (Tez no 285513). [Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimler Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Bahadoran, M. & Salehi, H. (2015). Growth and flowering of two tuberose (Polianthes tuberosa L.) cultivars under deficit irrigation by saline water. J. Agr. Sci. Tech., 17, 415-426.
- Bayat, R., Kuşvuran, Ş., Üstün, A. S., & Ellialtıoğlu, Ş. (2012). Tuza tolerans özelliği farklı iki kabak genotipine ait fidelere yapılan dışsal prolin uygulamalarının etkileri üzerinde araştırmalar. 9. Ulusal Sebze Tarımı Sempozyumu, 12-14 Eylül, Konya, 456-460.
- Bizhani, S., Jowkar, A., & Abdolmaleki, M. (2013). Growth and antioxidant response of Zinnia elegans under salt stress conditions. Technical Journal of Engineering and Applied Sciences, 3 (13), 1285-1292. Bressan, R. A. (2008). Stress Fizyolojisi. Bitki Fizyolojisi Palma Yayıncılık, 591-620 sy.
- Carvalho, D. R. A., Vasconcelos, M. W., Lee, S., Vreugdenhil, D., Heuvelink, E., & Carvalho, S. M. P. (2017). Moderate salinity improves stomatal functioning in rose plants grown at high relative air humidity. Environmental and Experimental Botany, 143, 1–9. https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2017.07.018
- Cirillo, C., Rouphael, Y., Caputo, R., Raimondi, G., Sifola, M. I., & De Pascale, S. (2016). Efects of high salinity and the exogenous of an osmolyte on growth, phosynthesis and mineral composition in two ornamental shrubs. J. Hortic. Sci. Biotechnol., 91, 14–22. https://doi.org/10.1080/14620316.2015.1110988
- Çulha, Ş. & Çakırlar, H. (2011). Tuzluluğun bitkiler üzerine etkileri ve tuz tolerans mekanizmaları. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 11 (2), 11-34.
- Darwish, N. M., Hosni, A. M., Hewidy, M., Mubarak, M. M., & Ouda, M. S. (2016). Silicon and selenium applicaiton to alleviate salinity stress effects on the vegetative growth and flowering of french marigold (Tagetes patula) cv. ‘Cat Eye’. J. Biol. Chem. Environ. Sci., 11 (3), 219- 238.
- Dinler, E., Balabanlı, C., & Bıçakçı, E. (2019). Application of GA3 (Gibberellic Acid) and kinetin plant growth agents in relieving the effects of salt (NaCl) stress on germination and seedling growth of common vetch (Vicia sativa L.) seeds. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 7 (sp2), 188-192. https://doi.org/10.24925/turjaf.v7isp2.188-192.3217
- Dlugokecka, E. & Kacperska-Palacz, A. (1978). Re-Examination of electrical conductivity method for estimation of drought injuries. Biologia Plantarum, 20 (4), 262-267. https://doi.org/10.1007/BF02922681
- Ekmekçi, E., Apan, M., & Kara, T. (2005). Tuzluluğun bitki gelişimine etkisi. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 20 (3), 118-125. https://doi.org/10.7161/anajas.2005.20.3.118-125
- Erdoğdu, S. & Çelik, A. (2024). Bazı dekoratif sebzelerin süs bitkisi olarak kullanım olanakları. Uluslararası Peyzaj Mimarlığı Araştırmaları Dergisi, 8(2), 165–178. https://ijlar.org/index.php/ijlar/article/view/555
- Ergun, M., Özbay, N., Osmanoğlu, A., & Çalkır, A. (2014). Sebze ve tahıl olarak amarant (Amaranthus spp.) bitkisi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4 (3), 21-28.
- Fan, S. & Blake, T. J. (1994). Abscisic acid induced electrolyte leakage in woody species with contrasting ecological requirements. Physiologia Plantarum, 90 (2), 414-419. https://doi.org/10.1111/j.1399-3054.1994.tb00407.x
- Figueiredo, J. R. M., de Oliveira Paiva, P. D., dos Reis, M. V., Nery, F. C., de Menezes Campos, S., da Sliva, D. P. C., & Paiva, R. (2017). Development changes in calla lily plants due to salt stress. Acta Physiol Plant, 39, 147. https://doi.org/10.1007/s11738-017-2446-1
- Flowers, T. (2006). Advances in molecular breeding toward drought and salt tolerant crops. Journal of Experimental Botany 57, 1079-1095.
- Gómez-Bellot, M. J., Álvarez, S., Castillo, M., Bañón, S., Ortuño, M. F., & Sánchez-Blanco, M. J. (2013). Water relations, nutrient content and developmental responses of Euonymus plants irrigated with water of different degrees of salinity and quality. J. Plant Res.,126 (4), 567–576. https://doi.org/10.1007/s10265-012-0545-z
- Gong, H., Chen, G., Wang, S., & Zhang, C. (2005). Silicon alleviates oxidative damage of wheat plants in pots under drought. Plant Science, 169 (2), 313–321. https://doi.org/10.1016/j.plantsci.2005.02.023
- Hasanuzzaman, M., Bhuyan, M. H. M. B., Zulfiqar, F., Raza, A., Mohsin, S. M., Mahmud, J. A., Fujita, M., & Fotopoulos, V. (2020). Reactive Oxygen Species and Antioxidant Defense in Plants under Abiotic Stress: Revisiting the Crucial Role of a Universal Defense Regulator. Antioxidants (Basel), 9 (8), 681. https://doi.org/10.3390/antiox9080681
- Hirayama, T. & Shinozaki, K. (2010). Research on plant abiotic stress responses in the post-genome era: past, present and future. The Plant Journal, 61 (6), 1041-1052. https://doi.org/10.1111/j.1365-313X.2010.04124.x
- Hoagland, D. R. & Arnon, D. I. (1950). The Water-Culture Method for Growing Plants without Soil. California Agricultural Experiment Station, Circular-347.
- Hooks, T. & Niu, G. (2019). Relative salt tolerance of four herbaceous perennial ornamentals. Horticulturae, 36, (5). https://doi.org/10.36478/rjagr.2007.110.115
- Ivanova, K., Tzvetkova, N., Georgieva, T., & Markovska, Y. (2014). Photosynthesis and growth responses of five Paulownia lines to salt stress. Comptes rendus de l’Academie bulgare des Sciences 67, 1101–1106.
- Kara, T. (2002). Irrigation scheduling to present soil salinization from a shallow water table. Acta Horticulture, 573, 139-151. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2002.573.16
- Kartal, H., Erdoğdu, S., & Okatar, F. 2025. Effects of salt applications on growth and development of ornamental cabbage (Brassica oleracea var. acephala). Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpasa University (JAFAG) 42 (2), 158-166. https://doi.org/10.55507/gopzfd.1697987
- Kaya, A. & İnan, M. (2017). Tuz (NaCl) stresine maruz kalan reyhan (Ocimum basilicum L.) bitkisinde bazı morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal parametreler üzerine salisilik asidin etkileri. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 21 (3), 332-342. https://doi.org/10.29050/harranziraat.339489
- Kaya, E. (2011). Erken Bitki Gelişme Aşamasında Kuraklık ve Tuzluluk Streslerine Tolerans Bakımından Fasulye Genotiplerinin Taranması (Tez no 283244). [Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Keskin, B., Temel, S., Çakmakcı, S., & Tosun, R. (2021). Bazı horoz ibiği (Amaranthus spp.) çeşitlerinin kurak ve sulu şartlardaki tohum verimleri ve verim unsurları üzerine araştırma. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg., 52 (1), 11-19. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.715545
- Kızılgeçi, F., Yıldırım, M., & Akıncı, C. (2010). Bazı ekmeklik buğday genotiplerinin tuzluluğa tepkilerinin belirlenmesi 1. Uluslar arası Katılımlı Kamu Üniversite Sanayi İşbirliği Sempozyumu ve Mermercilik Şurası 24-26 Mayıs 2010, 301-307, Diyarbakır.
- Koca, H. (2007). Tuz Stresinin Farklı Susam Çesitlerinin Fizyolojik ve Biyokimyasal Özellikleri Üzerine Etkisi (Tez no 200580). [Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Ana Bilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Köksal, N. & Külahlıoğlu, İ. (2013). Tuz stresinin sümbül (Hyacinthus orientalis) bitkisinin gelişimine etkisi. V. Süs Bitkileri Kongresi (06-09 Mayıs 2013- Yalova), Bildiriler Cilt-II, 860-865.
- Küçükkahmetler, O. (2002). The effects of salinity on yield and quality of ornamental plants and cuts flowers. Acta Hortic. 573, 407–414. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2002.573.49
- Kuşvuran, Ş. (2010). Kavunlarda Kuraklık ve Tuzluluğa Toleransın Fizyolojik Mekanizmaları Arasındaki Bağlantılar (Tez no 266138). [Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Kwiatowsky, J. (1998). Salinity Classification, Mapping and Managment in Alberta. Food and Rural Development and Agriculture and Agri-food, Canada, 1998. http://www.agric.gov.ab.ca/sustain/soil/salinity/
- Lewitt, J. (1980). Responses of plants to environmental stresses. Vol. II, 2 nd ed. Academic Press, New York, pp. 607.
- Li, Y. L. (2000). Analysis of greenhouse tomato production in relation to salinity and shoot environment. [PhD thesis, Insititute of Agricultural and Environmental Engineering]. (IMAG), Wageningen.
- Mittler, R. (2017). ROS are good. Trends in Plant Science, 22 (1), 11–19. https://doi.org/10.1016/j.tplants.2016.08.002
- Munns, R. & Tester, M. (2008). Mechanisms of salinity tolerance. Ann. Rew. Plant. Physiol, 59, 651–681. https://doi.org/10.1146/annurev.arplant.59.032607.092911
- Niu, G., Wang, M., Rodriguez, D. S., & Zhang, D. (2012). Response of Zinnia plants to saline water irrigation. Hort. science, 47 (6), 793–797. https://doi.org/10.21273/HORTSCI.47.6.793
- Öner, F. & Kırlı, A. (2018). Effects of salt stress on germination and seedling growth of different bread wheat (Triticum aestivum L.) cultivars. Akademik Ziraat Dergisi, 7 (2), 191-196. https://doi.org/10.29278/azd.476365
- Oral, E., Altuner, F., Tunçtürk, R., & Baran, İ. (2020a). Giberellik Asit (GA3) ön uygulamasına tabi tutulmuş kinoa (Chenopodium quinoa Willd.) tohumunda tuz (NaCl) stresinin çimlenme özellikleri üzerine etkisi. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 23 (2), 349-356. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.559368
- Oral, E., Tunçtürk, R., Tunçtürk, M., & Kulaz, H. (2020b). Silisyumun fasulyede (Phaseolus vulgaris L.) tuz (NaCl) stresini azaltmadaki etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23 (6), 1616-1625. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.702302
- Özden, M., Demirel, U., & Kahraman, A. (2009). Effects of proline on antioxidant system in leaves of grapevine (Vitis vinifera L.) exposed to oxidative stress by H2O2. Scientia Horticulturae, 119, 163-168.
- Prajapati, K. S., Pandey, P. P., & Suman, M. (2018). Impact of Gibberellic acid under salinity stress on tomato (Lycopersicon esculentum L.). Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry, 7 (5), 2324-2328.
- Quist, T. M., Williams, C. F., & Robinson, M. L. (1999). Effects of varying water quality on growth and appearance of landscape plants. J. Environ. Hortic., 17, 88–91.
- Romanello, G. A., Chuchra-Zbytniuk, K. L., Vandermer, J. L., & Touchette, B.W. (2008). Morphological adjustments promote drought avoidance in the wetland plant acorus americanus. Aquatic Botany, 89(4), 390-396.
- Rus, A., Yokoi, S., Sharkhuu, A., Reddy, M., Lee, B. H., Matsumoto, T. K., Koiwa, H., Zhu, J. K., Bressan, R. A., & Hasegawa, P. M. (2001). AtHKT1 is a salt tolerance determinant that controls Na+ entry into plant roots. Proceeding of the National Academy of Science (USA), 98, 14150–14155.
- Saqib, M. R., Ashraf, M., Shahzad, S. M., & Imtiaz, M. (2011). Silicon nutrition for mitigation of salt toxicity in sunfower (Helianthus annuus L.). International Journal of Agricultural Applied Science, 3 (1), 38-43.
- Sayyed, A., Gul, H., Ullah, Z., & Hamayun, M. (2014). Effect of salt stress on growth of Tagetes erecta L. Pakhtunkhwa J. Life Sci., 2 (3/4), 96-106.
- Selem, E., Nohutcu, N., Tuncturk, R., & Tuncturk, M. (2021). Effect of salt stress on morphological and anatomical growth parameters of calendula officinalis l. plant grown in vermicompost medium. Journal of the Institute of Science and Technology, 11(4): 3222-3231.
- Seymen, B. & Önder, M. (2015). Kuru fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinde tuzluluğun fide gelişimi üzerine etkisi. Selçuk Tarım Bilimleri Dergisi, 2 (2), 109-115.
- Shannon, M. C., Grieve, C. M., & Francois, L. E. (1994). Whole-plant response to salinity. In: Wilkinson, R.E. (Ed.), Plant–Environment Interactions. Marcel Dekker, New York, 199–244.
- Shillo, R., Ding, M., Pasternak, D., & Zaccai, M. (2002). Cultivation of cut flower and bulbs with saline water. Sci. Hortic. (Amsterdam), 92, 41–54.
- Siddiqui, M. H., Khan, M. N., Mohammad, F., & Khan, M. M. A. (2008). Role of nitrogen and gibberellin (GA3) in the regulation of enzyme activities and in osmoprotectant accumulation in Brassica juncea L. under salt stress. Journal of Agronomy and Crop Science, 194 (3), 214-224. https://doi.org/10.1111/j.1439-037X.2008.00308.x
- Sönmez, İ. & Kaplan, M. (2004). Demre yöresi seralarında toprak ve sulama sularının tuz içeriğinin belirlenmesi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 17 (2), 155-160.
- Sönmez, İ. & Sönmez, S. (2007). Tuzluluk ve gübreleme arasındaki ilişkiler. Tarımın Sesi Dergisi, 16, 13-16. Strogonov, B. P. (1964). Physilogical basics of salt tolerance of plants as affected by various types of salinity. TPST, Jerusalem.
- Sun, Y., Niu, G., Perez, C., Pemberton, H. B., & Altland, J. (2018). Responses of marigold cultivars to saline water irrigation. Hort. Technology, 28 (2), 166-171. https://doi.org/10.21273/HORTTECH03981-18
- Torun, A., Gülmezoğlu, N., Tolay, İ., Duymuş, E., Aytaç, Z., Cenkseven, Ş., & Torun, B. (2019). Çinko ve NaCl uygulamalarının makarnalık buğdayın (Triticum durum Desf.) kuru madde verimi ve besin elementi konsantrasyonları üzerine etkisi. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi, 8 (1), 1-10.
- Trivellini, A., Gordillo, B., Rodriguez Pulido, F. J., Borghesi, E., Ferrante, A., Vernieri, P., Quijada Morin, N., Gonzalez Miret, M. L., & Heredia F. J. (2014). Effect of salt stress in the regulation of anthocyanins and color of hibiscus flowers by digital image analysis. J. Agric. Food Chem., 62 (29), 6966−6974. https://doi.org/10.1021/jf502444u
- Tunçtürk, R., Oral, E., Tunçtürk, M., & Toprak, T. (2024). Kuraklık stresi altında Horoz İbiği (Amaranthus albus L.) bitkisinde riboflavin uygulamalarının fizyolojik ve biyokimyasal özellikler üzerine etkisi. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 39 (3), 495-514. https://doi.org/10.7161/omuanajas.1451761
- Turhan, A. (2019). The role of humic acid application in reducing detrimental effects of salt in Cauliflower (Brassica Oleraceae L. var. Botrytis). KSU J. Agric Nat., 22 (6), 837-842. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.536286
- Türkoğlu, N., Ayyıldız, L., & Gülser, F. (2013). Mevsimlik çiçeklerde tuzun bitki gelişimine etkisi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3 (4), 15-19.
- Wahome, P. K., Jesch, H. H., & Grittner, I. (2000). Effects of NaCl on the vegetative growth and flower quality of roses. Angew. Bot., 74, 38–41.
- Yarnia, M., Khorshidi Benam, M. B., Farajzadeh Memari Tabrizi, E., Nobari, N., & Ahmadzadeh, V. (2011). Effect of planting dates and density in drought stress condition on yield and yield components of Amaranth cv. Koniz. Advances in Environmental Biology, 5 (6), 1139-1149.
- Yasemin, S. (2020). Tuz Stresi Altında Zinnia (Zinnia Sp.) Türlerinde Morfolojik, Anatomik, Fizyolojik ve Biyokimyasal Değişimler (Tez no 612074). [Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Ensitüsü Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Yasemin, S., Köksal, N., Özkaya, A., & Yener, M. (2017). Growth and physiological responses of ‘Chrysanthemum paludosum’ under salinity stress. J. Biol. Environ. Sci., 11 (32), 59-66.
- Yetişir, H. & Uygur, V. (2009). Plant growth and mineral element content of different gourd species and watermelon under salinity stress. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 33, 65-77. https://doi.org/10.3906/tar-0805-23
- Zhu, J. K. (2003). Regulation of ion homeostasis under salt stress. Curr. Opin. Plant Biol., 6, 441-445. https://doi.org/10.1016/s1369-5266(03)00085-2.
Tuz Stresinin Topraksız Ortamda Yetiştirilen Horoz İbiği (Celosia argentea var. cristata) Bitkisinde Bazı Morfolojik ve Fizyolojik Parametreler Üzerine Etkisi
Öz
Bu çalışmada, horoz ibiği bitkisinin (Celosia argentea var. cristata) gelişimi üzerine farklı tuz dozlarının etkileri değerlendirilmiş ve bu amaçla bazı morfolojik ve fizyolojik parametreler incelenerek tuz tolerans eşiği belirlenmiştir. Bu çalışma 2024 yılında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesine ait ısıtmasız cam serada yapılmıştır. Çalışma tesadüf parselleri faktöriyel deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. ‘Bombay Orange’ çeşidi kullanılarak, yetiştirme ortamına farklı tuz dozları (EC 0 (kontrol), EC 30, 60, 90 ve 150 mM NaCl ) uygulanmıştır. Tuz uygulamalarının dal sayısı ve çiçek sayısı dışında bitkinin morfolojik ve fizyolojik özellikleri üzerinde %1 düzeyinde önemli olduğu belirlenmiştir. Uygulamalar genel olarak incelendiğinde kontrol uygulamalarının daha iyi sonuç verdiği ancak tuz dozlarındaki artışa paralel olarak diğer uygulamalarda da oransal düşüşler olduğu tespit edilmiştir. Kontrol grubuna kıyasla 150 mM tuz uygulaması, bitki boyunda %38, çiçek uzunluğunda ise %44 oranında önemli azalmalara neden olmuştur. Hücre zarı zarar oranı, orta tuzluluk seviyelerinde bile önemli bir artış göstererek, tuz stresinin hassas bir göstergesi olarak ortaya çıkmıştır. Horoz ibiği yetiştiriciliğinin, düşük veya orta tuzluluk seviyelerine sahip ortamlarda yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Horoz ibiğinin tuzluluğa orta derecede duyarlı olduğu ve büyüme ile süs bitkisi kalitesinde önemli kayıpların önlenmesi için sulama suyu EC'sinin 30 mM NaCl'nin (≈ 3 dS/m) altında tutulması gerektiği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Celosia argentea var. cristata Topraksız tarım Hücre mebran stabilitesi NaCI Süs bitkisi kalitesi
Kaynakça
- Agastian, P., Kingsley, S. J., & Vivekanandan, M. (2000). Effect of salinity on photosynthesis and biochemical characteristics in mulberry genotypes. Photosynthetica, (38), 287-290. https://doi.org/10.1023/A:1007266932623
- Akanbi, W. B., Olaniran, O. A., Olaniyi, J. O., Ojo, M. A., & Sanusi, O. O. (2007). Effect of cassava peel compost and nutritional quality of Celosia (Celosia argentea L.). Research Journal of Agronomy, 1 (3), 110-115.
- Akçal, A. & Kaynaş, K. (2021). Tuz stresinin siklamenin (Cyclamen hederifolium Aiton.) bitki gelişim performansı ve çiçeklenme özelliklerinin belirlenmesi. Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi, 2 (4), 109-116.
- Akkuş, H. & Vural, H. (2023). Mevsimlik çiçeklerin (Impatiens balsamina, Zinnia elegans) tuz ve su stresine karşı dayanıklılığının belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 10 (4), 933–943. https://doi.org/10.30910/turkjans.1358164
- Álvarez, S. & Sánchez-Blanco, M. J. (2015). Comparison of individual and combined effects of salinity and deficit irrigation on physiological, nutritional, and ornamental aspects of tolerance in Callistemon laevis plants. J. Plant. Physiol, 185, 65–74. https://doi.org/10.1016/j.jplph.2015.07.009
- Anaç, D. & Eryüce, N. (2003). Nutrient management in protected cropping in turkey. nutrient, substrate and water management in protected cropping systems. The 2003 Dahlia Greidinger Symposium (7-10 December 2003), Ege University, İzmir Turkey.
- Aruna, G. A. (2009). Influence of composted Tithonia biomass and N-mineral fertilizer on performance of Celosia argentea. B. Tech. Project, Department of Agronomy, Ladoke Akintola University of Technology, Ogbomoso, Nigeria.p.40.
- Ashraf, M. Y., Azmi, A. R., Khan, A. H., & Ala, S. A. (1994). Effect of water stress on total phenol, peroxidase activity and chlorophyll contents in wheat (Triticum aestivum L.). Acta Physiologiae Plantarum, 16, 185-191.
- Ashraf, M. & Harris, P. J. C. (2004). Potential biochemical indicators of salinity tolerance in plants. Plant Science, 166, 3-16. https://doi.org/10.1016/j.plantsci.2003.10.024
- Ashrafi, N. & Nejad, A. R. (2017). Lisianthus response to salinity stress. Photosynthetica, 56 (2), 487-494. https://doi.org/10.1007/s11099-017-0709-0
- Aydınşakir, K., Tepe, A., & Buyuktas, D. (2010). Effects of saline irrigation water applications on quality characteristics of Freesia grown in greenhouse. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23 (1), 41-46.
- Aydınşakir, K., Ulukapı, K., Kurum, R., Tetik, N., & Arslan Kulcan, A. (2015). Farklı tuz konsantrasyonlarının bazı kabak anaçlarının büyüme ve klorofil içerikleri üzerine etkisi. Derim, 32 (2), 187-200. https://doi.org/10.16882/derim.2015.61459
- Ayyıldız, L. (2011). Mevsimlik Çiçeklerde Tuzun Bitki Gelişimi Üzerine Etkisinin Belirlenmesi (Tez no 285513). [Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimler Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Bahadoran, M. & Salehi, H. (2015). Growth and flowering of two tuberose (Polianthes tuberosa L.) cultivars under deficit irrigation by saline water. J. Agr. Sci. Tech., 17, 415-426.
- Bayat, R., Kuşvuran, Ş., Üstün, A. S., & Ellialtıoğlu, Ş. (2012). Tuza tolerans özelliği farklı iki kabak genotipine ait fidelere yapılan dışsal prolin uygulamalarının etkileri üzerinde araştırmalar. 9. Ulusal Sebze Tarımı Sempozyumu, 12-14 Eylül, Konya, 456-460.
- Bizhani, S., Jowkar, A., & Abdolmaleki, M. (2013). Growth and antioxidant response of Zinnia elegans under salt stress conditions. Technical Journal of Engineering and Applied Sciences, 3 (13), 1285-1292. Bressan, R. A. (2008). Stress Fizyolojisi. Bitki Fizyolojisi Palma Yayıncılık, 591-620 sy.
- Carvalho, D. R. A., Vasconcelos, M. W., Lee, S., Vreugdenhil, D., Heuvelink, E., & Carvalho, S. M. P. (2017). Moderate salinity improves stomatal functioning in rose plants grown at high relative air humidity. Environmental and Experimental Botany, 143, 1–9. https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2017.07.018
- Cirillo, C., Rouphael, Y., Caputo, R., Raimondi, G., Sifola, M. I., & De Pascale, S. (2016). Efects of high salinity and the exogenous of an osmolyte on growth, phosynthesis and mineral composition in two ornamental shrubs. J. Hortic. Sci. Biotechnol., 91, 14–22. https://doi.org/10.1080/14620316.2015.1110988
- Çulha, Ş. & Çakırlar, H. (2011). Tuzluluğun bitkiler üzerine etkileri ve tuz tolerans mekanizmaları. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 11 (2), 11-34.
- Darwish, N. M., Hosni, A. M., Hewidy, M., Mubarak, M. M., & Ouda, M. S. (2016). Silicon and selenium applicaiton to alleviate salinity stress effects on the vegetative growth and flowering of french marigold (Tagetes patula) cv. ‘Cat Eye’. J. Biol. Chem. Environ. Sci., 11 (3), 219- 238.
- Dinler, E., Balabanlı, C., & Bıçakçı, E. (2019). Application of GA3 (Gibberellic Acid) and kinetin plant growth agents in relieving the effects of salt (NaCl) stress on germination and seedling growth of common vetch (Vicia sativa L.) seeds. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 7 (sp2), 188-192. https://doi.org/10.24925/turjaf.v7isp2.188-192.3217
- Dlugokecka, E. & Kacperska-Palacz, A. (1978). Re-Examination of electrical conductivity method for estimation of drought injuries. Biologia Plantarum, 20 (4), 262-267. https://doi.org/10.1007/BF02922681
- Ekmekçi, E., Apan, M., & Kara, T. (2005). Tuzluluğun bitki gelişimine etkisi. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 20 (3), 118-125. https://doi.org/10.7161/anajas.2005.20.3.118-125
- Erdoğdu, S. & Çelik, A. (2024). Bazı dekoratif sebzelerin süs bitkisi olarak kullanım olanakları. Uluslararası Peyzaj Mimarlığı Araştırmaları Dergisi, 8(2), 165–178. https://ijlar.org/index.php/ijlar/article/view/555
- Ergun, M., Özbay, N., Osmanoğlu, A., & Çalkır, A. (2014). Sebze ve tahıl olarak amarant (Amaranthus spp.) bitkisi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4 (3), 21-28.
- Fan, S. & Blake, T. J. (1994). Abscisic acid induced electrolyte leakage in woody species with contrasting ecological requirements. Physiologia Plantarum, 90 (2), 414-419. https://doi.org/10.1111/j.1399-3054.1994.tb00407.x
- Figueiredo, J. R. M., de Oliveira Paiva, P. D., dos Reis, M. V., Nery, F. C., de Menezes Campos, S., da Sliva, D. P. C., & Paiva, R. (2017). Development changes in calla lily plants due to salt stress. Acta Physiol Plant, 39, 147. https://doi.org/10.1007/s11738-017-2446-1
- Flowers, T. (2006). Advances in molecular breeding toward drought and salt tolerant crops. Journal of Experimental Botany 57, 1079-1095.
- Gómez-Bellot, M. J., Álvarez, S., Castillo, M., Bañón, S., Ortuño, M. F., & Sánchez-Blanco, M. J. (2013). Water relations, nutrient content and developmental responses of Euonymus plants irrigated with water of different degrees of salinity and quality. J. Plant Res.,126 (4), 567–576. https://doi.org/10.1007/s10265-012-0545-z
- Gong, H., Chen, G., Wang, S., & Zhang, C. (2005). Silicon alleviates oxidative damage of wheat plants in pots under drought. Plant Science, 169 (2), 313–321. https://doi.org/10.1016/j.plantsci.2005.02.023
- Hasanuzzaman, M., Bhuyan, M. H. M. B., Zulfiqar, F., Raza, A., Mohsin, S. M., Mahmud, J. A., Fujita, M., & Fotopoulos, V. (2020). Reactive Oxygen Species and Antioxidant Defense in Plants under Abiotic Stress: Revisiting the Crucial Role of a Universal Defense Regulator. Antioxidants (Basel), 9 (8), 681. https://doi.org/10.3390/antiox9080681
- Hirayama, T. & Shinozaki, K. (2010). Research on plant abiotic stress responses in the post-genome era: past, present and future. The Plant Journal, 61 (6), 1041-1052. https://doi.org/10.1111/j.1365-313X.2010.04124.x
- Hoagland, D. R. & Arnon, D. I. (1950). The Water-Culture Method for Growing Plants without Soil. California Agricultural Experiment Station, Circular-347.
- Hooks, T. & Niu, G. (2019). Relative salt tolerance of four herbaceous perennial ornamentals. Horticulturae, 36, (5). https://doi.org/10.36478/rjagr.2007.110.115
- Ivanova, K., Tzvetkova, N., Georgieva, T., & Markovska, Y. (2014). Photosynthesis and growth responses of five Paulownia lines to salt stress. Comptes rendus de l’Academie bulgare des Sciences 67, 1101–1106.
- Kara, T. (2002). Irrigation scheduling to present soil salinization from a shallow water table. Acta Horticulture, 573, 139-151. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2002.573.16
- Kartal, H., Erdoğdu, S., & Okatar, F. 2025. Effects of salt applications on growth and development of ornamental cabbage (Brassica oleracea var. acephala). Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpasa University (JAFAG) 42 (2), 158-166. https://doi.org/10.55507/gopzfd.1697987
- Kaya, A. & İnan, M. (2017). Tuz (NaCl) stresine maruz kalan reyhan (Ocimum basilicum L.) bitkisinde bazı morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal parametreler üzerine salisilik asidin etkileri. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 21 (3), 332-342. https://doi.org/10.29050/harranziraat.339489
- Kaya, E. (2011). Erken Bitki Gelişme Aşamasında Kuraklık ve Tuzluluk Streslerine Tolerans Bakımından Fasulye Genotiplerinin Taranması (Tez no 283244). [Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Keskin, B., Temel, S., Çakmakcı, S., & Tosun, R. (2021). Bazı horoz ibiği (Amaranthus spp.) çeşitlerinin kurak ve sulu şartlardaki tohum verimleri ve verim unsurları üzerine araştırma. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg., 52 (1), 11-19. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.715545
- Kızılgeçi, F., Yıldırım, M., & Akıncı, C. (2010). Bazı ekmeklik buğday genotiplerinin tuzluluğa tepkilerinin belirlenmesi 1. Uluslar arası Katılımlı Kamu Üniversite Sanayi İşbirliği Sempozyumu ve Mermercilik Şurası 24-26 Mayıs 2010, 301-307, Diyarbakır.
- Koca, H. (2007). Tuz Stresinin Farklı Susam Çesitlerinin Fizyolojik ve Biyokimyasal Özellikleri Üzerine Etkisi (Tez no 200580). [Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Ana Bilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Köksal, N. & Külahlıoğlu, İ. (2013). Tuz stresinin sümbül (Hyacinthus orientalis) bitkisinin gelişimine etkisi. V. Süs Bitkileri Kongresi (06-09 Mayıs 2013- Yalova), Bildiriler Cilt-II, 860-865.
- Küçükkahmetler, O. (2002). The effects of salinity on yield and quality of ornamental plants and cuts flowers. Acta Hortic. 573, 407–414. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2002.573.49
- Kuşvuran, Ş. (2010). Kavunlarda Kuraklık ve Tuzluluğa Toleransın Fizyolojik Mekanizmaları Arasındaki Bağlantılar (Tez no 266138). [Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Kwiatowsky, J. (1998). Salinity Classification, Mapping and Managment in Alberta. Food and Rural Development and Agriculture and Agri-food, Canada, 1998. http://www.agric.gov.ab.ca/sustain/soil/salinity/
- Lewitt, J. (1980). Responses of plants to environmental stresses. Vol. II, 2 nd ed. Academic Press, New York, pp. 607.
- Li, Y. L. (2000). Analysis of greenhouse tomato production in relation to salinity and shoot environment. [PhD thesis, Insititute of Agricultural and Environmental Engineering]. (IMAG), Wageningen.
- Mittler, R. (2017). ROS are good. Trends in Plant Science, 22 (1), 11–19. https://doi.org/10.1016/j.tplants.2016.08.002
- Munns, R. & Tester, M. (2008). Mechanisms of salinity tolerance. Ann. Rew. Plant. Physiol, 59, 651–681. https://doi.org/10.1146/annurev.arplant.59.032607.092911
- Niu, G., Wang, M., Rodriguez, D. S., & Zhang, D. (2012). Response of Zinnia plants to saline water irrigation. Hort. science, 47 (6), 793–797. https://doi.org/10.21273/HORTSCI.47.6.793
- Öner, F. & Kırlı, A. (2018). Effects of salt stress on germination and seedling growth of different bread wheat (Triticum aestivum L.) cultivars. Akademik Ziraat Dergisi, 7 (2), 191-196. https://doi.org/10.29278/azd.476365
- Oral, E., Altuner, F., Tunçtürk, R., & Baran, İ. (2020a). Giberellik Asit (GA3) ön uygulamasına tabi tutulmuş kinoa (Chenopodium quinoa Willd.) tohumunda tuz (NaCl) stresinin çimlenme özellikleri üzerine etkisi. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 23 (2), 349-356. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.559368
- Oral, E., Tunçtürk, R., Tunçtürk, M., & Kulaz, H. (2020b). Silisyumun fasulyede (Phaseolus vulgaris L.) tuz (NaCl) stresini azaltmadaki etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23 (6), 1616-1625. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.702302
- Özden, M., Demirel, U., & Kahraman, A. (2009). Effects of proline on antioxidant system in leaves of grapevine (Vitis vinifera L.) exposed to oxidative stress by H2O2. Scientia Horticulturae, 119, 163-168.
- Prajapati, K. S., Pandey, P. P., & Suman, M. (2018). Impact of Gibberellic acid under salinity stress on tomato (Lycopersicon esculentum L.). Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry, 7 (5), 2324-2328.
- Quist, T. M., Williams, C. F., & Robinson, M. L. (1999). Effects of varying water quality on growth and appearance of landscape plants. J. Environ. Hortic., 17, 88–91.
- Romanello, G. A., Chuchra-Zbytniuk, K. L., Vandermer, J. L., & Touchette, B.W. (2008). Morphological adjustments promote drought avoidance in the wetland plant acorus americanus. Aquatic Botany, 89(4), 390-396.
- Rus, A., Yokoi, S., Sharkhuu, A., Reddy, M., Lee, B. H., Matsumoto, T. K., Koiwa, H., Zhu, J. K., Bressan, R. A., & Hasegawa, P. M. (2001). AtHKT1 is a salt tolerance determinant that controls Na+ entry into plant roots. Proceeding of the National Academy of Science (USA), 98, 14150–14155.
- Saqib, M. R., Ashraf, M., Shahzad, S. M., & Imtiaz, M. (2011). Silicon nutrition for mitigation of salt toxicity in sunfower (Helianthus annuus L.). International Journal of Agricultural Applied Science, 3 (1), 38-43.
- Sayyed, A., Gul, H., Ullah, Z., & Hamayun, M. (2014). Effect of salt stress on growth of Tagetes erecta L. Pakhtunkhwa J. Life Sci., 2 (3/4), 96-106.
- Selem, E., Nohutcu, N., Tuncturk, R., & Tuncturk, M. (2021). Effect of salt stress on morphological and anatomical growth parameters of calendula officinalis l. plant grown in vermicompost medium. Journal of the Institute of Science and Technology, 11(4): 3222-3231.
- Seymen, B. & Önder, M. (2015). Kuru fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinde tuzluluğun fide gelişimi üzerine etkisi. Selçuk Tarım Bilimleri Dergisi, 2 (2), 109-115.
- Shannon, M. C., Grieve, C. M., & Francois, L. E. (1994). Whole-plant response to salinity. In: Wilkinson, R.E. (Ed.), Plant–Environment Interactions. Marcel Dekker, New York, 199–244.
- Shillo, R., Ding, M., Pasternak, D., & Zaccai, M. (2002). Cultivation of cut flower and bulbs with saline water. Sci. Hortic. (Amsterdam), 92, 41–54.
- Siddiqui, M. H., Khan, M. N., Mohammad, F., & Khan, M. M. A. (2008). Role of nitrogen and gibberellin (GA3) in the regulation of enzyme activities and in osmoprotectant accumulation in Brassica juncea L. under salt stress. Journal of Agronomy and Crop Science, 194 (3), 214-224. https://doi.org/10.1111/j.1439-037X.2008.00308.x
- Sönmez, İ. & Kaplan, M. (2004). Demre yöresi seralarında toprak ve sulama sularının tuz içeriğinin belirlenmesi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 17 (2), 155-160.
- Sönmez, İ. & Sönmez, S. (2007). Tuzluluk ve gübreleme arasındaki ilişkiler. Tarımın Sesi Dergisi, 16, 13-16. Strogonov, B. P. (1964). Physilogical basics of salt tolerance of plants as affected by various types of salinity. TPST, Jerusalem.
- Sun, Y., Niu, G., Perez, C., Pemberton, H. B., & Altland, J. (2018). Responses of marigold cultivars to saline water irrigation. Hort. Technology, 28 (2), 166-171. https://doi.org/10.21273/HORTTECH03981-18
- Torun, A., Gülmezoğlu, N., Tolay, İ., Duymuş, E., Aytaç, Z., Cenkseven, Ş., & Torun, B. (2019). Çinko ve NaCl uygulamalarının makarnalık buğdayın (Triticum durum Desf.) kuru madde verimi ve besin elementi konsantrasyonları üzerine etkisi. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi, 8 (1), 1-10.
- Trivellini, A., Gordillo, B., Rodriguez Pulido, F. J., Borghesi, E., Ferrante, A., Vernieri, P., Quijada Morin, N., Gonzalez Miret, M. L., & Heredia F. J. (2014). Effect of salt stress in the regulation of anthocyanins and color of hibiscus flowers by digital image analysis. J. Agric. Food Chem., 62 (29), 6966−6974. https://doi.org/10.1021/jf502444u
- Tunçtürk, R., Oral, E., Tunçtürk, M., & Toprak, T. (2024). Kuraklık stresi altında Horoz İbiği (Amaranthus albus L.) bitkisinde riboflavin uygulamalarının fizyolojik ve biyokimyasal özellikler üzerine etkisi. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 39 (3), 495-514. https://doi.org/10.7161/omuanajas.1451761
- Turhan, A. (2019). The role of humic acid application in reducing detrimental effects of salt in Cauliflower (Brassica Oleraceae L. var. Botrytis). KSU J. Agric Nat., 22 (6), 837-842. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.536286
- Türkoğlu, N., Ayyıldız, L., & Gülser, F. (2013). Mevsimlik çiçeklerde tuzun bitki gelişimine etkisi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3 (4), 15-19.
- Wahome, P. K., Jesch, H. H., & Grittner, I. (2000). Effects of NaCl on the vegetative growth and flower quality of roses. Angew. Bot., 74, 38–41.
- Yarnia, M., Khorshidi Benam, M. B., Farajzadeh Memari Tabrizi, E., Nobari, N., & Ahmadzadeh, V. (2011). Effect of planting dates and density in drought stress condition on yield and yield components of Amaranth cv. Koniz. Advances in Environmental Biology, 5 (6), 1139-1149.
- Yasemin, S. (2020). Tuz Stresi Altında Zinnia (Zinnia Sp.) Türlerinde Morfolojik, Anatomik, Fizyolojik ve Biyokimyasal Değişimler (Tez no 612074). [Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Ensitüsü Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Yasemin, S., Köksal, N., Özkaya, A., & Yener, M. (2017). Growth and physiological responses of ‘Chrysanthemum paludosum’ under salinity stress. J. Biol. Environ. Sci., 11 (32), 59-66.
- Yetişir, H. & Uygur, V. (2009). Plant growth and mineral element content of different gourd species and watermelon under salinity stress. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 33, 65-77. https://doi.org/10.3906/tar-0805-23
- Zhu, J. K. (2003). Regulation of ion homeostasis under salt stress. Curr. Opin. Plant Biol., 6, 441-445. https://doi.org/10.1016/s1369-5266(03)00085-2.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 7 Haziran 2025 |
| Kabul Tarihi | 9 Ekim 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 21 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 21 Ocak 2026 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 2 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
2024-JIF = 0.500, 2024-JCI = 0.140, Category Quartile = Q4, ICV-2022: 71.05
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), uluslararası hakemli bir dergidir.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi 1997 yılında yayın hayatına başlamış olup, 1999 yılı hariç bugüne kadar aralıksız yılda 2 sayı halinde hakemli ve danışma kurullu olarak yayın hayatına devam etmiştir.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 2009 yılından itibaren format, vizyon ve misyonunda köklü değişikliğe giderek, çağın ve uluslararası bilim dünyasının gereklerini yerine getirme görevi içinde yeniden yapılanmıştır. Bu amaçla 2009 yılından itibaren "Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi" ve "Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi" olmak üzere iki ayrı elektronik dergi olarak yılda 2 sayı çıkarılmıştır.
Dergimiz yoğun ilgiden dolayı 2011 yılından itibaren yılda 4 sayı olarak yayınlanmıştır. 2018 yılından itibaren ise dergimizin adı “KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi” olarak değiştirilmiş ve yılda 6 sayı olarak yayınlanmaya başlanmıştır.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), Açık Dergi Sistemi (Open Journal System;OJS) ile araştırma makalelerin on-line olarak kabul etmekte tüm sayılarındaki makalenin sınırsız erişim kolaylıkları ile paydaşların hizmetine sunmaktadır. Bilindiği gibi Açık Dergi Sistemleri abonelik ile dağılım sistemlerine göre ulusal ve uluslar arası ölçekte tüm okuyuculara daha nitelikli izleme olanakları sunarak makalelerin etki düzeyini de arttırmaktadır. OJS sistemleri ayrıca indeksleme, tekrar erişim, serbest erişim, çoğaltma gibi hususlar bakımından araştırmacılara kolaylıkla sunmaktadır.
Ulusal ve uluslararası düzeyde makale kabul eden dergimiz uluslararası kabule sahip SCI- Expanded vb. gibi indekslerde taranmak için gerekli şartları yerine getirmeye çalışmaktadır. Dergimiz 2017 yılından itibaren, Web of Science ve Emerging Sources Citation Index tarafından taranmaya başlanmıştır. Bundan sonraki yayın hayatında, bilimsellik ve etik kuralları çerçevesinde yoluna devam edecek olan dergimiz, siz değerli bilim adamı ve okuyucularının Türkçe ve İngilizce olarak yazılmış bilimsel araştırmalarını; makale, editöre not ve araştırma notu şeklinde yayınlamaya devam edecektir.
Dergimizde basılan makalelere araştırmacıların yapacağı atıflar, dergilerimizin ulusal ve uluslararası indekslerce taranması ve kabul görmesi açısından çok önemlidir.
Açık Erişim Politikası
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, tamamen ücretsiz, uluslararası hakemli ve açık erişimli bir dergidir. Makale işlem ücreti (değerlendirme ücreti veya basım ücreti) ve makalelere erişim için abonelik ücreti talep etmez.Editöryal Süreç
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
İntihal Denetimi
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, yayın etiği gereği "Kör Hakemlik Değerlendirme Süreci"nden geçmiş her çalışmanın bütünlüğünü korumak adına intihal denetiminden geçirilmesini zorunlu kılar. Bu kapsamda her çalışmanın Türkçe ve İngilizce nüshaları intihal denetiminden geçirilir. Denetim kapsamında oluşan maddi sorumlulular yazar(lar)a aittir.Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, editör ve bölüm editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde etik görev ve sorumluluklara sahip olduklarını taahhüt ederler.
Kapsam
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), uluslar arası hakemli bir dergi olup, Tarım ve Biyoloji ile ilgili tüm alanlarında özgün, yeni ve bilimsel değere sahip orijinal araştırma makaleleri yayımlamaktadır.
Yazım Kuralları
01.08.2022 tarihinden itibaren yazım kuralları güncellenmiştir.
Gönderilecek makaleler aşağıdaki yazım kılavuzuna göre hazırlanmış olmalıdır.
DERGİ YAYIN İLKELERİ ve YAZIM KURALLARINI PDF FORMATINDA İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
YAYIN POLİTİKASI
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, COPE tarafından hazırlanan Dergi Editörleri için Yönerge (The COPE Code of Conduct for Journal Editors) hükümlerine uymayı kabul ve taahhüt etmiştir.
Açık Erişim Politikası: Tarım ve Doğa Dergisi tamamen ücretsiz, uluslararası hakemli ve açık erişimli bir dergidir.
Makale işlem ücreti (değerlendirme ücreti veya basım ücreti) ve makalelere erişim için abonelik ücreti talep etmez.
Gizlilik Beyanı: Tarım ve Doğa Dergisi yönetim sistemine girilen isim ve elektronik posta adresleri gibi kişisel bilgiler, yalnızca bu derginin bilimsel amaçları doğrultusunda kullanılacaktır. Bu bilgiler başka bir amaç veya bölüm için kullanılmayacak olup, üçüncü taraflarla paylaşılmayacaktır.
Etik ilkeler: Derginin editöryal ve yayın süreçleri International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), World Association of Medical Editors (WAME), Council of Science Editors (CSE), Committee on Publication Ethics (COPE), European Association of Science Editors (EASE) ve National Information Standards Organization (NISO) kılavuzlarına uygun olarak biçimlendirilmiştir. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisinin editöryal ve yayın süreçleri, Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama (doaj.org/bestpractice) ilkelerine uygun olarak yürütülmektedir.
Arşivleme: Tarım ve Doğa Dergisi’nde yayınlan tüm makaleler TÜBİTAK ULAKBİM Yaşam Bilimleri Veritabanı aracılığıyla pdf formatında ULAKBİM sunucularında saklanmakta ve sunulmaktadır.
Sponsorluk ve Reklam: Tarım ve Doğa Dergisi yayın politikaları kapmasında sponsorluk ve reklam kabul etmemektedir.
Telif Hakkı Devri: Yayınlanmak üzere Tarım ve Doğa Dergisi'ne gönderilen çalışmalar, daha önce herhangi bir şekilde tam metin olarak yayınlanmamış veya herhangi bir yere yayınlanmak üzere gönderilmemiş özgün çalışma niteliği taşımalıdır. Yazarlar çalışmalarının telif hakkından feragat etmeyi kabul ederek, değerlendirme için gönderimle birlikte çalışmalarının telif hakkını Tarım ve Doğa Dergisi'ne devretmek zorundadır. Tarım ve Doğa Dergisi Yayın Kurulu makalenin yayımlanması konusunda yetkili kılınır. Tarım ve Doğa Dergisi 'ne çalışma gönderecek yazarlar, "Telif Hakkı Devir Formu" belgesini doldurmalıdır. Yazar(lar) doldurdukları formu ıslak imza ile imzalamalıdır. İmzalanan form taranarak sistem üzerinden çalışma gönderim adımlarının 4.’sünde ek dosya yükleme seçeneği ile yüklenmelidir. Telif Hakkı Devir Formunu iletmeyen yazarların çalışmaları yayınlanmaz.
Yazarlar makale sonunda “Araştırmacıların katkı oranı beyanı” ve “yazar çatışma beyanı” konusunda bilgi vermek zorundadır.
Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci: Kör hakemlik, bilimsel yayınların en yüksek kalite ile yayınlanması için uygulanan bir yöntemdir. Bu yöntem, bilimsel çalışmaların nesnel (objektif) bir şekilde değerlendirilme sürecinin temelini oluşturmaktadır ve birçok bilimsel dergi tarafından tercih edilmektedir. Hakem görüşleri, Tarım ve Doğa Dergisi’nin yayın kalitesinde belirleyici bir yere sahiptir. Tarım ve Doğa Dergisi'ne gönderilen tüm çalışmalar aşağıda belirtilen aşamalara göre körleme yoluyla değerlendirilmektedir.
Körleme Hakemlik Türü: Tarım ve Doğa Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.
İlk Değerlendirme Süreci: Tarım ve Doğa Dergisi'e gönderilen çalışmalar ilk olarak editörler tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe ve İngilizce olarak dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç iki hafta içerisinde bilgilendirilir. Uygun bulunan çalışmalar ise ön değerlendirme için çalışmanın ilgili olduğu alana yönelik bir Bölüm editörüne gönderilir.
Ön Değerlendirme Süreci: Ön değerlendirme sürecinde bölüm editörleri çalışmaların, giriş, materyal ve metod, bulgular, sonuç, değerlendirme ve tartışma bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından ayrıntılı bir şekilde inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunmayan çalışmalar en geç dört hafta içerisinde bölüm editörü değerlendirme raporu ile birlikte iade edilir.
Hakemlendirme Süreci: Çalışmalar içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakemlere gönderilir. Çalışmayı inceleyen bölüm editörü, Tarım ve Doğa Dergisi hakem havuzundan uzmanlık alanlarına göre en az iki hakem önerisinde bulunur veya çalışmanın alanına uygun yeni hakem önerebilir. Makale hakemlerinin her birinin farklı kurumlardan olmasına ve hakemlerle aynı kurumdan olmamasına özen gösterilir. Bölüm editöründen gelen hakem önerileri editörler tarafından değerlendirilir ve çalışmalar hakemlere iletilir. Hakemler değerlendirdikleri çalışmalar hakkındaki hiçbir süreci ve belgeyi paylaşmayacakları hakkında garanti vermek zorundadır.
Hakem Değerlendirme Süreci: Hakem değerlendirme süreci için hakemlere verilen süre 4 haftadır. Hakemlerden veya editörlerden gelen düzeltme önerilerinin yazarlar tarafından 1 ay içerisinde tamamlanması zorunludur. Hakemler bir çalışmanın düzeltmelerini inceleyerek uygunluğuna karar verebilecekleri gibi gerekliyse birden çok defa düzeltme talep edebilir. Değerlendirme Sonucu Hakemlerden gelen görüşler, Bölüm editörü tarafından en geç 2 hafta içerisinde incelenir. Bu inceleme sonucunda Bölüm editörü çalışmaya ilişkin nihai kararını editörlere iletir.
Yayın Kurulu Kararı: Editörler, Bölüm editörü ve hakem görüşlerine dayanarak çalışma ile ilgili yayın kurulu görüşlerini hazırlar. Hazırlanan görüşler editör tarafından Bölüm editörü ve hakem önerileri ile birlikte en geç 1 hafta içerisinde yazar(lar)a iletilir. Bu süreçte olumsuz görüş verilen çalışmalar intihal denetimi talep edilmeksizin iade edilir.
Makale Gönderme: Tarım ve Doğa Dergisi'de değerlendirilmek üzere çalışma gönderecek yazar(lar) https://dergipark.org.tr/ksudobil adresinde yer alan dergi yönetim sistemine üye olarak gönderim gerçekleştirebilir.
Yazarlar: Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, geri çekme işlemlerinde dergi editörüyle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Makalelerin Geri Çekilmesi: Değerlendirme aşamasındaki çalışmasını geri çekme talebinde bulunmak isteyen yazar(lar), makale geri çekme talebini içeren dilekçeyi her bir yazarın ıslak imzası ile imzalanmış ve taratılmış halini dogabilimleri@ksu.edu.tr adresi üzerinden e-posta aracılığıyla yayın kuruluna iletmekle yükümlüdür. Yayın Kurulu geri çekme bildirimini inceleyerek en geç bir hafta içerisinde dönüş sağlar. Yayın kurulu tarafından telif hakları Tarım ve Doğa Dergisi gönderim aşamasında devredilmiş çalışmaların geri çekme isteği onaylanmadıkça yazarlar çalışmasını başka bir dergiye değerlendirme için gönderemezler.
Editörler: Tarım ve Doğa Dergisi yayın kurulu; yayınlanmış, basım aşamasındaki veya değerlendirme aşamasındaki bir çalışmaya ilişkin telif hakkı ve intihal şüphesi oluşması durumunda çalışmayı ilişkin bir soruşturma başlatma yükümlülüğü taşır. Yayın kurulu yapılan soruşturma sonucunda değerlendirme aşamasındaki çalışmada telif hakkı ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda çalışmayı değerlendirmeden geri çeker ve tespit edilen durumları detaylı bir şekilde kaynak göstererek yazarlara iade eder. Yayın kurulu, yayınlanmış veya baskı halindeki bir çalışmada telif hakkı ihlali ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda, en geç bir hafta içerisinde aşağıdaki geri çekme ve bildiri işlemlerini gerçekleştirir.
Ücret Politikası
Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır (Free submission and publication).
Dizinler
Dergi Kurulları
Dergi Editörler Kurulu
Prof. Dr. Selami SELVİ, Çanakkale Onsekizmart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümünden 2002 yılında mezun olmuştur. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Bölümü Botanik ABD’de 2003-2005 yılları arasında yüksek lisansını, aynı enstitüde 2005-2011 yılları arasında doktorasını tamamlamıştır. Halen Balıkesir Üniversitesi Altınoluk Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümünde Öğretim üyesi olarak akademik hayatına devam etmektedir. Bitki Morfolojisi ve Anatomisi, Bitki Sistematiği, Bitki Ekolojisi Etnobotanik, Etnofarmakoloji ve Bitki Biyokimyası üzerine çalışmalar yapmaktadır.
AK
Kültür bitkilerinde sorun olan fungal ve bakteriyel hastalık etmenlerin irdelendiği Bitki Patolojisi alanında araştırma deneyimine sahip olup, birçok yüksek lisans ve doktora tezine ve çalışmasına danışmanlık yapmıştır.
Bitki patojeni bakteri ve fungal hastalık etmenlerinin moleküler ve morfolojik tanılanmaları, bitki uçucu yağ ve özütler gibi doğal antimikrobiyal maddelerin antimikrobiyal etkinliği, fungal ve bakteriyel bitki hastalık etmenlerine karşı teşvik edilmiş dayanıklılık, faydalı antagonist fungal ve bakteriyel etmenler ile fungal ve bakteriyel patojenlerin biyolojik kontrolü, bitki büyümesini teşvik eden endofitik ve epifitik bakteri izolatları (PGPB) ve bitki patojeni ile bitki savunma mekanizmaları arasındaki moleküler, biyokimyasal ve morfolojik etkileşimlerin karakterizasyonu konularında saygın dergilerde yayınlanmış çok sayıda araştırma makalesi, kitap bölümü ve konferans bildirileri bulunmaktadır. Çeşitli konularda yayınlanmış araştırma makaleleri dünya genelinde kapsamlı bir şekilde atıf almış ve Tarım Bilimleri alanında ilgili dergi kategorisinde "En Çok Atıf Alan Makaleler" arasında yer almıştır.
Özellikle, çeşitli bitkilerdeki sorun tohum, toprak ve hava kökenli fungal ve bakteriyel hastalıklar, külleme, mildiyö, pas gibi obligat hastalık etmenlerinin morfolojik ve moleküler tanımlanmasında uzmandır. Soylu’nun Türkiye için farklı konukçu bitkilerde sorun olan fungal ve bakteriyel hastalık etmenlerinin ilk kez patojen olduğu konusunda bildirimleri bulunmaktadır.
AB, TÜBİTAK, Üniversite, TAGEM, Kalkınma Bakanlığı gibi kuruluşlar tarafından destekli birçok projede yürütücü, yardımcı araştırıcı ve danışman olarak görev yapmış/yapmaktadır.
Türkiye'de ilk kez doğrudan çiftçiye hastalık, zararlı ve yabancı otlarla ilgili sorunlarına çözüm hizmeti sunan "Bitki Sağlığı Kliniği'nin kuruluşunda yer almıştır.
Alanında saygın ve prestijli birçok dergide Baş Editör, Yayın Kurulu Üyesi ve Hakem olarak görev yapmaktadır.
Dergi Sahibi
Baş Editör
dergi
AK
Editörler
Alan Editörleri
Uygulamalı istatistik, Varyans Unsurları, Regresyon ve korelasyon, Varyans Analizi -F testi, Parametrik ve parametrik olmayan testler, Biyoistatistik
1969 yılında Konya'nın Ilgın ilçesinde doğdu. 1988 yılında başladığı Anadolu Üniversitesi Fen-Edb. Fakültesi İstatistik bölümünden 1992 yılında mezun oldu. 1991-1992 öğretim yılında aynı üniversitede Eğitim Fakültesi'nde Öğretmenlik Sertifikası Programı (Pedagojik Formasyon) eğitimi aldı. 1993-1994 yıllarında yedek subay olarak askerlik hizmetini yerine getirdi. 1997 Haziran-2014 Ocak döneminde devlet memurluğu görevini yürüttü.
Devlet memurluğu esnasında; 1997-1998 yıllarında Ankara Türkiye İstatistik Kurumu'nda Hizmetiçi İstatistik eğitimi aldı ve bu eğitimi 1. olarak bitirdi. 2003 yılında Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTU) 'nde Uygulamalı İstatistik eğitimi aldı.
2001-2003 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstatistik Anabilim Dalında Tezsiz Yüksek Lisans, 2004-2006 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstatistik Anabilim Dalında Tezli Yüksek Lisans eğitimini tamamladı.
2008-2013 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı Biyometri ve Genetik Dalında Doktora eğitimini tamamladı. 2013 yılında Dr. ünvanını aldı. "Zaman Serileri Analizi ve Trafik Kazası Verilerine Uygulanması" isimli doktora tezi en yüksek yayın puanı alan tez ilan edildi ve ödüle layık görüldü.
2014 yılı Ocak ayında Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü'ne Yrd. Doç. Dr. olarak atandı. 2020 yılında Zootekni bilim dalı Biyometri ve Genetik Anabilim dalında Doçent ünvanını aldı.
2023 ve 2024 yıllarında ABD Stanford Üniversitesi'nin yaptığı araştırma sonucuna göre "Dünyanın en etkili bilim insanları” sıralamasına girdi ve bu listenin yüzde 2’lik dilim içerisinde yer aldı.
Danışmanlar Kurulu
2024-JIF = 0.500
2024-JCI = 0.14
Uluslararası Hakemli Dergi (International
Peer Reviewed Journal)
Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır. (Free submission and publication)
Yılda 6 sayı yayınlanır. (Published 6 times a year)
Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.