Arazi Toplulaştırma Projelerinde Fayda Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Tekirdağ İli Örneği

Türkiye'de tarımsal arazilerin parçalı yapısı, verimliliği olumsuz etkileyen önemli bir yapısal sorundur ve arazi toplulaştırma (AT) bu soruna çözüm sunmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, Tekirdağ ilinde uygulanan bir AT projesi özelinde, çiftçilerin toplulaştırma projelerinden algıladıkları faydayı etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçlamıştır. Veriler, Tekirdağ'ın Hayrabolu, Malkara ve Süleymanpaşa ilçelerinde AT uygulanan köylerdeki 101 çiftçiyle yapılan anketler yoluyla toplanmıştır. Çiftçilerin AT'ye yönelik yargıları faktör analizi ile incelenmiş, ardından algılanan faydayı etkileyen faktörleri saptamak amacıyla ikili lojistik regresyon (logit) modeli kullanılmıştır. Faktör analizi sonucunda; memnuniyet, bilgi düzeyi, verim etkisi, mekanizasyon avantajı ve süreç öncesi bilgilendirme olmak üzere beş temel algı boyutu belirlenmiştir. Logit model sonuçlarına göre, çiftçilerin projeyi faydalı bulma olasılığını istatistiksel olarak en güçlü etkileyen faktörün 'Memnuniyet' (Exp(B) = 227.23) olduğu belirilenmiştir. Benzer şekilde, 'Verim Etkisi' (Exp(B) = 61.39), 'Süreç Öncesi Bilgilendirme' (Exp(B) = 16.88) ve 'Mekanizasyon Avantajı' (Exp(B) = 9.95) faktörleri ile eğitim düzeyinin de fayda algısını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği görülmüştür. Arazi büyüklüğünün ise fayda algısı üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Buna karşın, 'Bilgi Düzeyi' faktörünün fayda algısı üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Bu çalışma, AT projelerinin başarısını değerlendirirken teknik sonuçların ötesine geçerek çiftçi algı ve memnuniyetini analizin merkezine almasıyla literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır. Bulgular, projenin başarısında sosyal ve algısal faktörlerin, teknik uygulamalardan daha belirleyici olabileceğini ortaya koyarak politika yapıcılara somut veriye dayalı çıkarımlar sunmaktadır.

Fragmented agricultural land structure in Turkiye is a significant structural problem that negatively affects productivity, and land consolidation (LC) aims to offer a solution. This study aims to determine the factors affecting farmers' perceived benefits from an LC project implemented in Tekirdağ province. Data were collected through surveys with 101 farmers in villages where LC was implemented in the Hayrabolu, Malkara, and Süleymanpaşa districts of Tekirdağ. Farmers' judgments regarding LC were analyzed using factor analysis, followed by a binary logistic regression (logit) model to identify the factors influencing perceived benefits. Factor analysis identified five main perception dimensions: satisfaction, knowledge level, yield effect, mechanization advantage, and pre-process information. According to the logit model results, the 'Satisfaction' factor (Exp(B) = 227.23) was identified as the most statistically powerful factor influencing the likelihood of farmers finding the project beneficial. Similarly, the 'Yield Effect' (Exp(B) = 61.39), 'Pre-Process Information' (Exp(B) = 16.88), and 'Mechanization Advantage' (Exp(B) = 9.95) factors, along with education level, were found to have a significant and positive impact on the perception of benefits. Conversely, land size was found to have a negative effect on benefit perception. In contrast, the 'Knowledge Level' factor was not found to have a significant effect. This study makes a significant contribution to the literature by evaluating the success of LC projects beyond technical outcomes, placing farmer perception and satisfaction at the center of the analysis. The findings reveal that social and perceptual factors may be more decisive than technical implementation in the success of the project, offering concrete, data-driven insights for policymakers.