Eşek Sütü Üretiminde Verimi Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Yavuzkan Paksoy; Muhammet Hanifi Selvi

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1832197

EN TR

Determining Factors Affecting Productivity in Donkey Milk Production

Abstract

This study was conducted to determine the effects of various biological and environmental factors on milk yield in donkeys. The animal material consisted of 115 female donkeys that gave birth in 2023 and had regularly maintained records. The effects of breed, age, region, coat color, and feed additive use on milk yield were examined. Milk yields were recorded at the 1st week and 120th day after birth. Descriptive statistics and one-way ANOVA were used for data analysis. According to the results, breed, age, coat color, and feed additive use had statistically significant effects on milk yield (p<0.05). Higher milk yield was observed in Merzifon breed donkeys, those aged 3–8 years, those with dark coat color, and those given feed additives. Region had no significant effect (p>0.05). The findings indicate that genetic structure, age, and feeding conditions are key determinants of donkey milk yield. This study provides a scientific basis for practices aimed at improving productivity in donkey milk production.

Keywords

Eşek Sütü Üretiminde Verimi Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, farklı biyolojik ve çevresel faktörlerin eşeklerde süt verimine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, 2023’te doğum yapmış, kayıtları düzenli 115 dişi eşek incelenmiş; ırk, yaş, bölge, don rengi ve yem katkısı faktörlerinin süt verimi üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Süt verimleri doğumdan sonraki 1. hafta ve 120. günde kaydedilmiş, veriler tanımlayıcı istatistikler ve One-Way ANOVA ile analiz edilmiştir. Sonuçlara göre ırk, yaş, don rengi ve yem katkısı süt verimini anlamlı düzeyde etkilemiştir (p<0.05). Merzifon ırkı, 3–8 yaş arası, koyu donlu ve katkı verilen eşeklerde süt verimi daha yüksek bulunurken, bölgenin anlamlı etkisi görülmemiştir (p>0.05). Bulgular, genetik yapı, yaş ve besleme koşullarının eşek sütü veriminde belirleyici olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, eşek sütü üretiminde verimliliği artırmaya yönelik uygulamalar için bilimsel temel oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Addo, S., Kofi, A., & Aning, G. (2017). Effect of environmental and management factors on milk production in equids. Journal of Animal Science 95 (4), 1123–1130.
Akbulut, Ö. (2022). Bilimsel araştırmalarda istatistiksel anlamlılığın raporlanmasında güncel yaklaşımlar: Hatalar ve doğrular. International Journal of Eastern Mediterranean Agricultural Research, 5(1), 1-19.
Anonim, (2018a). Integrated Taxonomic Information System Report. Equus asinus Linnaeus, 1758, https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=180690/#null
Bakır, G., & Kibar, M. (2019). Muş İlinde Özel Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Süt Verim Özelliklerinin Belirlenmesi. KSÜ Tarım ve Doğa Derg 22 (4), 620-630. DOI:10.18016/ksutarimdoga.v22i44864.525662
Bakır, G., & Ören, M.Y. (2020). Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Irk Tercihi ve Etkileyen Faktörler: Siirt İli Örneği. KSÜ Tarım ve Doğa Derg 23 (5), 1393-1405. DOI: 10.18016/ksutarimdoga.vi.666342.
Barbosa dos Santos, I.C., Henrique do Nascimento Rangel, A., Vaz Di Mambro Ribeiro, C., & Albano de Araujo Oliveira, C. (2023). Donkey milk composition is altered by lactation stage and jennies age. Journal of Food Composition and Analysis 115, 104971.
Budak, Ş.Ö., & Gürsel, A. (2012). Alternatif Bir Süt: Eşek Sütü. Gıda, 37 (4), 243-250.
Fantuz, F., Ferraro, S., Todini, L., & Salimei, E. (2016). Feed supplementation and milk yield in lactating donkeys. Italian Journal of Animal Science, 15 (3), 448–456.

Fantuz, F., Todini, L., Salimei, E., Fatica, A., Mariani, P., Marcantoni, F., & Ferraro, S. (2025). Milk Yield, Major Milk Components and Macro Minerals in Blood Serum of Lactating Donkeys, as Affected by Dietary Trace Element Supplementation and Stage of Lactation. Animals 15 (8), 1073; https://doi.org/10.3390/ani15081073
Kugler, W., Grunenfelder, H.P., & Broxham, E. (2007). Donkey Breeds in Europe. Inventory, Description, Need for Action, Conservation.
Madhusudan, N.C., Ramachandra, C.T., Udaykumar, N., Sharnagouda, H. Nagraj, N., & Jagjivan, R. (2017). Composition, Characteristics, Nutritional value and Health Benefits of Donkey Milk-A Review. Dairy Science & Technology hal-01538532.
Marshall, F. (2007). Rethinking Agriculture: Archaeological and Ethnoarchaeological Perspectives, eds Denham, TP, Iriarte, J, Vrydaghs, L. (Left Coast Press, Walnut Creek, CA), pp 371–407.
Mason, I.L. (1996). A World Dictionary of Livestock Breeds, Types and Varieties. Fourth Edition. C.A.B. International. 273 sy.
Rossel, S., Marshall, F., Peters, J., Pilgram, T., Adams, M.D., & O’Connor, D. (2008). Domestication of the donkey: Timing, Processes and Indicators. Proc. Natl. Acad. Sci. USA 105 (10), 3715-3720.
Salari, F., Ciampolini, R., Mariti, C., Millanta, F., Altomonte, I., Licitra, R., Auzino, B., D’ Ascenzi, C.,Bibbiani, C., Giuliotti, L., Papini, R.A., & Martini, M. (2020). A multi-approach study of the performance of dairy donkey during lactation: preliminary results. Italian Journal of Animal Science, 18 (1), 1135-1141. https://doi.org/10.1080/1828051X.2019.1623094
Salimei, E., & Fantuz, F. (2012). Equid milk for human consumption. International Dairy Journal 24 (2), 130-142.
Selvi, M. H. (2024). The use of statistics in veterinary sciences and the test methods used. Research and Practice in Veterinary and Animal Science (REPVAS), 1(1), 43-50.
Stefaniuk-Szmukier, M., Ropka-Molik, K., Zagrajczuk, A., Piórkowska, K., Szmatoła, T., Łuszczyński, J., & BugnoPoniewierska, M. (2018). Genetic variability in equine GDF9 and BMP15 genes in Arabian and Thoroughbred mares. Ann Anim Sci., 18 (1), 39-52. https://doi.org/10.1515/aoas-2017- 0035
Xu, Q., Wei, L., Chen, X., Zhu, H., Wei, J., Zhu, M., Khan, M.Z., Wang, C., & Zhang, Z. (2025). Nutritional Composition and Biological Activities of Donkey Milk: A Narrative Review. Foods 14 (13), 2337; https://doi.org/10.3390/foods14132337
Valle, E., Pozzo, L., Giribaldi, M., Bergero, D., Gennero, M.S., Dezzutto, D., McLean, A., Borreani, G., Coppa, M., & Cavallarin, L. (2018). Effect of farming system on donkey milk composition. Journal of the Science of Food and Agriculture 98 (7), 2801-2808. https://doi.org/10.1002/jsfa.8777
Yatkın, S. (2019). Türkiye Eşek (Equus asinus) Popülasyonlarının Genetik Karakterizasyonu (Tez no 541406). [Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Yılmaz, O., & Ertuğrul, M. (2011). Eşeğin (Equus asinus) Evcilleştirilmesi. Journal of the Institute of Science and Technology 1 (3), 111-115.
Yılmaz, O., & Wilson, R.T. (2013). The Domestic Livestock Resources of Turkey: Notes on Donkeys. Journal of Animal and Plant Sciences 23 (2), 651-656.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zootekni, Genetik ve Biyoistatistik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yavuzkan Paksoy ^*
0000-0002-0935-7693
Türkiye

Muhammet Hanifi Selvi
0000-0002-9785-9174
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

8 Nisan 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

29 Kasım 2025

Kabul Tarihi

30 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1832197

IZ

https://izlik.org/JA73WK58GB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Paksoy, Y., & Selvi, M. H. (2026). Eşek Sütü Üretiminde Verimi Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, Advanced Online Publication, 1098-1105. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1832197

Determining Factors Affecting Productivity in Donkey Milk Production

Abstract

Keywords

Eşek Sütü Üretiminde Verimi Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

e-ISSN: 2619-9149