Effects of Rhizobium Strains and DAP Fertilization on Nodulation and Growth Parameters in Grass Pea (Lathyrus sativus L.)
Öz
This study evaluated the effects of Rhizobium strains isolated from different leguminous forage crops and varying diammonium phosphate (DAP) doses on nodulation and growth traits of grass pea (Lathyrus sativus L.). Experiment was conducted under controlled conditions using the cultivar Gürbüz-2001 in a randomized plot design with three replications. Seeds were inoculated with Rhizobium strains derived from alfalfa (A), vetch (V), soybean (S), and field pea (F), along with a non-inoculated control. DAP fertilizer was applied at 0, 4, and 10 kg da⁻¹. At 50% flowering, nodulation parameters, growth parameters, and root and shoot biomass were recorded. Nodule number per plant ranged from 1.33 to 59.66, and nodule weight varied between 0.003 and 0.282 g. The highest plant height (88.88 cm) was obtained from the vetch-derived strain with 10 kg da⁻¹ DAP, while the longest roots (23.44 cm) were observed in the non-inoculated control group at the same dose. The field pea-derived strain combined with 10 kg da⁻¹ DAP produced the highest branch number and biomass values, whereas soybean-derived strains showed consistently low nodulation. Correlation analysis revealed strong positive relationships between nodulation traits and shoot biomass. PCA indicated that nodulation and biomass-related traits were the main contributors to total variation, clearly separating inoculation-fertilizer combinations. Overall, the results demonstrate that Rhizobium strain origin and DAP dose significantly influence nodulation efficiency and growth in grass pea, highlighting the importance of strain-specific inoculation combined with appropriate phosphorus management.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
SUBU Scientific Research Projects Coordination
Proje Numarası
SUBU-BAP-2024-205.
Etik Beyan
This study did not require ethical approval, as it involved only plant materials and microorganisms and did not include any experiments on humans or animals. All experimental procedures were conducted in accordance with standard agricultural research practices.
Teşekkür
We would like to thank SUBU Scientific Research Projects Coordination for supporting this study with project number 2024-205.
Rhizobium Suşları ve Fosfor Gübrelemesinin Mürdümükte (Lathyrus sativus L.) Nodülasyon ve Büyüme Üzerine Etkileri
Öz
Bu çalışmada, farklı baklagil yem bitkilerinden izole edilen Rhizobium suşları ile değişen diamonyum fosfat (DAP) dozlarının, mürdümükte (Lathyrus sativus L.) nodülasyon ve büyüme özellikleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Deneme, kontrollü koşullar altında Gürbüz-2001 çeşidi kullanılarak, tesadüf parselleri deneme deseninde üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Tohumlar, yonca (A), fiğ (V), soya (S) ve yem bezelyesi (F) kaynaklı Rhizobium suşları ile inoküle edilmiş ve inoküle edilmemiş kontrol uygulaması da denemeye dahil edilmiştir. DAP gübresi 0, 4 ve 10 kg da⁻¹ dozlarında uygulanmıştır. %50 çiçeklenme döneminde nodül sayısı ve ağırlığı, morfolojik özellikler ile kök ve sürgün biyokütlesi belirlenmiştir. Nodül sayısı bitki başına 1.33-59.66 adet arasında, nodül ağırlığı ise 0.003-0.282 g arasında değişmiştir. En yüksek bitki boyu (88.88 cm), 10 kg da⁻¹ DAP ile birlikte fiğ kaynaklı suş uygulamasında elde edilirken, en uzun kökler (23.44 cm) aynı dozda inoküle edilmemiş kontrol grubunda belirlenmiştir. Yem bezelyesi kaynaklı suş ve 10 kg da⁻¹ DAP uygulaması, dal sayısı ve biyokütle bakımından en yüksek değerleri sağlamış, soya kaynaklı suşlar ise düşük nodülasyon göstermiştir. Korelasyon analizi, nodülasyon özellikleri ile sürgün biyokütlesi arasında güçlü pozitif ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. PCA sonuçları, nodülasyon ve biyokütle özelliklerinin toplam varyasyona en fazla katkıyı sağladığını göstermiştir. Sonuç olarak, Rhizobium suş kaynağı ve DAP dozu, mürdümükte nodülasyon etkinliği ve büyüme üzerinde belirgin etkilere sahip olup, uygun fosfor gübrelemesi ile birlikte suş-spesifik inokülasyon stratejilerinin önemini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Başkanlığı
Proje Numarası
SUBU-BAP-2024-205.
Etik Beyan
Bu çalışma, yalnızca bitkisel materyal ve mikroorganizmalar üzerinde yürütülmüş olup, insan veya hayvanlar üzerinde herhangi bir deney içermediğinden etik kurul onayı gerektirmemektedir. Tüm deneysel uygulamalar, tarımsal araştırmalarda geçerli standart uygulamalara uygun olarak gerçekleştirilmiştir.
Teşekkür
Bu çalışmanın 2024-205 numaralı proje kapsamında desteklenmesinden dolayı SUBÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğüne teşekkür ederiz.