Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri

Gökhan Güney; Faruk Çetin

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1886649

TR EN

Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri

Öz

Bu çalışmada Bolu’nun tarımla özdeşlemiş bir ilçesi olarak görülen Seben’de tarım sektöründe çalışan yabancı çobanların profillerinin ortaya konulması, ekonomik ve sosyal açıdan entegrasyonlarının hangi düzeyde olduğunun belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada katılımcıların göç nedenleri, Türkiye’yi tercih etme sebepleri, işverenleri ile ilişkileri, sosyal yaşama uyum durumları, zorlandıkları unsurların belirlenmesi ve toplumun kendilerine bakış açısıyla ilgili değerlendirmelerine yer verilmektedir. Nitel araştırma yönteminin tercih edildiği bu çalışmada yabancı uyruklu çobanlarla yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları yabancı çobanların büyük çoğunluğunun Afganistan’dan geldiğini ve daha önce Türkiye’de bulunmuş kişiler aracılığı ile göç ettiklerini göstermektedir. Katılımcıların Seben özelinde ayrımcılık ve sosyal dışlanma olarak değerlendirilebilecek unsurlara maruz kalmadıkları görülmüştür. Göçmenlerin deneyimlerine yer veren bu araştırmanın tarım sektöründe istihdam ve göç çalışmaları ile ilgili literatüre katkıda bulunacağına inanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Silent Labor in the Countryside: Migration Experiences of Foreign Shepherds

Öz

This study aims to reveal the profiles of foreign shepherds working in the agricultural sector in Seben, a district of Bolu known for its identification with agriculture, and to determine their level of economic and social integration. The study includes evaluations regarding the participants' reasons for migration, their reasons for choosing Türkiye, their relationships with employers, their adaptation to social life, the challenges they face, and their perceptions of how society views them. In this study, which employs a qualitative research method, semi-structured interviews were conducted with foreign shepherds. The findings obtained were analyzed using the MAXQDA software. The research results indicate that the majority of foreign shepherds migrated from Afghanistan to Türkiye through individuals who had previously been in Türkiye. It was observed that the participants in Seben were not exposed to elements that could be evaluated as discrimination or social exclusion. It is believed that this research, which highlights the experiences of migrants, will contribute to the literature on employment in the agricultural sector and migration studies.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akçil, M., & Bayramoğlu, Z. (2024). International Migration, Xenophobia and Migrant Employment in Rural Areas: Konya Example. Turkish Journal of Agriculture- Food Science and Technology, 12(6), 948–954. https://doi.org/10.24925/turjaf.v12i6.948-954.6706
Alston, L. J., & Ferrie, J. P. (1993). Paternalism in Agricultural Labor Contracts in the US South: Implications for the Growth of the Welfare State. The American Economic Review, 83(4), 852-876.
Antonioli, F., Severini, S., & Vigani, M. (2021). Visa for competitiveness: foreign workforce and Italian dairy farms’ performance.European Review of Agricultural Economics, 50(1), 115–150. https://doi.org/10.1093/erae/jbab045
Antonioli, F., Severini, S., & Vigani, M. (2024). Foreign labor, peer‐networking and agricultural efficiency in the Italian dairy sector. Agribusiness, 42(3), 1080-1102. https://doi.org/10.1002/agr.21970
Bayramoğlu, Z., & Bozdemir, M. (2020). Tarım Sektöründe İşgücü Terminolojisinin Tanımlanması. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 8(3), 773-783. https://doi.org/10.24925/turjaf.v8i3.773-783.3357
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Bolu Gündem. (2019, 2 Nisan). Seben ve Kıbrıscık Türkiye 2'inci oldu. https://www.bolugundem.com/haber/11966636/seben-ve-kibriscik-turkiye-2inci-oldu
Carling, J. (2002). Toward a dynamic model of European–African migration. International Migration Review, 36(1), 5–42.

Castles, S., & Miller, M. J. (2014). Göç Çağı: Modern Dünyada Uluslararası Göç Hareketleri. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Cento, H., & Bahşi, N. (2022). Farmers’ opinion about Syrian workers in agricultural sector in Turkey: Case study of Gaziantep. New Medit, 21(4), 85-95. https://doi.org/10.30682/nm2204g
Christiaensen, L., Rutledge, Z., & Taylor, J. (2020). Viewpoint: The future of work in agri-food. Food Policy, 99(1), 101963. https://doi.org/10.1016/j.foodpol.2020.10193
Copestake, J., & Camfield, L. (2010). Measuring multidimensional individual well-being: The development of the Global Person Generated Index (GPGI). World Development, 38(5), 641–659.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. (2025, 12 Haziran). Hayvancılık işletmelerinde istihdam edilecek çoban ve hayvan bakıcıları için çalışma izni başvuru süreçleri. Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü. https://www.csgb.gov.tr/uigm/duyurular/12062025/
Dedeoğlu, S. (2018). Türkiye’de tarımsal üretimde göçmen işçiler: Kırılganlık ve görünmezlik. Çalışma ve Toplum, 4(59), 1647-1670.
Dedeoğlu, S. (2021). Cultivating Precarisation: Intersecting Vulnerabilities of Syrian Refugees in the Turkish Agricultural Sector. Work, Employment and Society, 36, 345-361. https://doi.org/10.1177/09500170211041298
Dedeoğlu, S. (2023). Harvesting precarity: The regimes governing migrant labor in Türkiye’s agricultural sector. Asian and Pacific Migration Journal, 32(4), 704–724. https://doi.org/10.1177/01171968231189332
De Haas, H. (2014). Migration theory: Quo vadis? (IMI Working Paper No. 100). International Migration Institute, University of Oxford.
Donat, İ. (2021, 23 Eylül). Tarımda ithal işçi dönemi. Gazete Oksijen. https://gazeteoksijen.com/yazarlar/irfan-donat/tarimda-ithal-isci-donemi-48465
Euronews. (2024, 14 Eylül). Bakanlıklar çoban arayışında: 150.000 kişiye ihtiyaç var. https://tr.euronews.com/2024/09/14/bakanliklar-coban-arayisinda-150000-kisiye-ihtiyac-var
Farmer, P. (2004). An anthropology of structural violence. Current Anthropology, 45(3), 305–325. https://doi.org/10.1086/382250
Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2024). World food and agriculture – Statistical yearbook 2024. https://doi.org/10.4060/cd2971en
Geçici Koruma Yönetmeliği. (2014). T.C. Resmî Gazete, (29153), 22 Ekim 2014.
Hamidy, N. A., & Arısoy, H. (2026). The Impact of Agricultural Labor Policies on Agricultural Enterprises: Evidence from Türkiye. Sustainability, 18(1), 92. https://doi.org/10.3390/su18010092
Hii, N., & Lau, E. (2025). Asymmetric Effects of Foreign Worker Employment on Sectoral Labor Productivity: A MalaysianPerspective. Economies, 13(5), 127. https://doi.org/10.3390/economies13050127
International Labour Organization. (2023). Agricultural workers and their rights: A global overview. ILO Publications.
International Labour Organization. (2024). World employment and social outlook: Trends 2024. ILO Publications.
Kara, Y. & Kaya Tilbe, F. (2023). Tarım ve hayvancılık sektöründe çalışan Afgan göçmenlerde ekonomik konumlanma ve entegrasyon: Trakya bölgesi örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(4), 1413-1424. https://doi.org/10.33206/mjss.1342523
Kavak, S. (2016). Syrian refugees in seasonal agricultural work: a case of adverse incorporation in Turkey. New Perspectives on Turkey, 54, 33-53. https://doi.org/10.1017/npt.2016.7
Kavak, S., & Benlisoy, Z. (2025). Seasonal migrant farm workers at the nexus of production and social reproduction in contemporary Turkey. Agriculture and Human Values, 42, 2473- 2491. https://doi.org/10.1007/s10460-025-10720-5
Macrì, M., & Orsini, S. (2024). Policy Instruments to Improve Foreign Workforce’s Position and Social Sustainability of the Agriculture in Italy. Sustainability 16(12), 4998. https://doi.org/10.3390/su16124998
Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass.
Martin, P. (2021). COVID-19 and International Labor Migration in Agriculture. DEMIS. Demographic Research, 1(1), 38–44.https://doi.org/10.19181/demis.2021.1.1.4
Martin, P. (2025). Farm Guest Workers: US Experience. Asia & the Pacific Policy Studies, 12(3), e70035. https://doi.org/10.1002/app5.70035
Orhan, I., & Koçak, H. (2024). An Evaluation of Living Conditions and Dietary Habits of Seasonal Migrant Agricultural Workers: The Example of Turkey. Journal of Agromedicine, 29, 676-687. https://doi.org/10.1080/1059924x.2024.2388849
Özalp, M., & Sayın, C. (2018). Antalya’da küçükbaş hayvancılıkta sürdürülebilirliğe etki eden ekonomik faktörlerin değerlendirilmesi. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 21(Özel Sayı), 1-11. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.472776
Palumbo, L., & Corrado, A. (2020). Protecting the rights of migrant workers in agriculture: A focus on the European Union. European Parliament.
Pelek, D. (2018). Syrian Refugees as Seasonal Migrant Workers: Re-Construction of Unequal Power Relations in Turkish Agriculture. Journal of Refugee Studies, 32(4), 605-629. https://doi.org/10.1093/jrs/fey050
Pelek, D. (2020). Ethnic residential segregation among seasonal migrant workers: from temporary tents to new rural ghettos in southern Turkey. The Journal of Peasant Studies, 49, 54-77. https://doi.org/10.1080/03066150.2020.1767077
Piore, M. J. (1979). Birds of Passage: Migrant Labor and Industrial Societies. Cambridge University Press.
Rye, J. F., & Scott, S. (2020). International labour migration and the farm labour problem. Routledge.
Schunk, D. (2014). Positioning as a conceptual framework for understanding the integration of migrants. Journal of International Migration and Integration, 15, 245–262.
Sexsmith, K., Minkoff-Zern, L., & Weiler, A. (2020). Parallel Precarity: : A Comparison of U.S. and Canadian Agricultural GuestworkerPrograms. International Journal of the Sociology of Agriculture and Food, 26(2), 143-163. https://doi.org/10.48416/ijsaf.v26i2.57
Standing, G. (2011). The Precariat: The New Dangerous Class. London: Bloomsbury Academic. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2024). Kırsal bölgelerde mobil sağlık hizmetleri sunum rehberi.
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2025). Hayvancılık işletmelerinde istihdam edilecek çoban ve hayvan bakıcıları için çalışma izni başvurusu. Hayvancılık Genel Müdürlüğü. https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM/Duyuru/215/Hayvancilik-Isletmelerinde-Istihdam-Edilecek- Coban-Ve-Hayvan-Bakicilari-Icin-Calisma-Izni-Basvurusu
Trouille, D. (2023). Isolation and Interaction in Temporary Agricultural Labor. Qualitative Sociology, 46, 329 - 347. https://doi.org/10.1007/s11133-023-09541-x
Türkiye İstatistik Kurumu. (2025). İşgücü istatistikleri, 2024 (Haber Bülteni Sayı: 54059). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-2024-54059
Uluslararası İşgücü Kanunu. (2016). T.C. Resmî Gazete, (29800), 13 Ağustos 2016.
Wang, M., Ning, Y. (2016). The Social Integration of Migrants in Shangai's Urban Villages. China Review, 16(3), 93120.
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu. (2013). T.C. Resmî Gazete, (28615), 11 Nisan 2013.
Yılmaz, Ö. (2024). What the media doesn’t see: Afghan and Syrian labor in Turkey. Obra Digital, 24, 91-110.
Yılmaz, E., Turğut, U., Tosun, D., & Gümüş, S. (2020). İzmir ilindeki çiftçilerin kırsal nüfusun yaşlanma eğilimi ve tarımsal faaliyetlerin devamlılığına ilişkin görüşleri. Tarım Ekonomisi Dergisi, 26(2), 109–119.
Zahniser, S., Taylor, J., Hertz, T., & Charlton, D. (2018). Farm Labor Markets in the United States and Mexico Pose Challenges for U.S. Agriculture (Research Report/Working Paper). AgEcon Search. https://doi.org/10.22004/ag.econ.281161.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çiftlik İşletmeleri, Sürdürülebilir Tarımsal Kalkınma, Tarım Ekonomisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gökhan Güney ^*
0000-0003-2786-9761
Türkiye

Faruk Çetin
0000-0002-9469-9005
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

23 Ekim 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

11 Şubat 2026

Kabul Tarihi

26 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1886649

IZ

https://izlik.org/JA75NP42JK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Güney, G., & Çetin, F. (2026). Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1886649

AMA

1.Güney G, Çetin F. Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1886649

Chicago

Güney, Gökhan, ve Faruk Çetin. 2026. “Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1886649.

EndNote

Güney G, Çetin F (01 Ekim 2026) Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi Advanced Online Publication

IEEE

[1]G. Güney ve F. Çetin, “Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, sy Advanced Online Publication, Eki. 2026, doi: 10.18016/ksutarimdoga.vi.1886649.

ISNAD

Güney, Gökhan - Çetin, Faruk. “Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. Advanced Online Publication (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1886649.

JAMA

1.Güney G, Çetin F. Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. 2026. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1886649.

MLA

Güney, Gökhan, ve Faruk Çetin. “Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, sy Advanced Online Publication, Ekim 2026, doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1886649.

Vancouver

1.Gökhan Güney, Faruk Çetin. Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. 01 Ekim 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1886649

Kırsalda Sessiz Emek: Yabancı Uyruklu Çobanların Göçmenlik Deneyimleri

Öz

Anahtar Kelimeler

Silent Labor in the Countryside: Migration Experiences of Foreign Shepherds

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

e-ISSN: 2619-9149