Bursa Ekolojik Koşullarında Yetiştirilen Bazı Tritikale Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Bu araştırma ülkemizde tescil edilen 6 tritikale çeşidi (Tatlıcak-97, Presto, Karma-2000, Mikham-2002, Alperbey, Melez-2001) ile 3 yabancı kökenli tritikale çeşidinin (Eronga, Nörtingen, Pol-1) Bursa şartlarında verim ve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla 2016-2017 ve 2017-2018 yıllarında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesinde yürütülmüştür. İki yıllık birleştirilmiş varyans analiz sonuçlarına göre başakta tane sayısı özelliği haricinde incelenen diğer özelliklerde genotipler arasındaki farklılıklar ile başakta tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, dekara tane verimi ve protein oranı özelliklerinde genotip × yıl interaksiyonu önemli bulunmuştur. İki yıllık ortalama değerlere göre genotiplerin bitki boyları 99.6-119.8 cm, başak boyları 9.1-12.6 cm, başakçık sayıları 21.1-29.7 adet, başakta tane sayıları 34.3-54.3 adet, başakta tane ağırlıkları 1.5- 2.8 g, 1000 tane ağırlıkları 37.6- 47.0 g, hektolitre ağırlıkları 66.3-72.0 kg 100L^-1, tane verimleri 189.2-314.2 kg da^-1 ve protein oranları % 10.6-12.1 olarak bulunmuştur. En yüksek tane verimi Nörtingen ve Karma-2000 çeşitlerinden elde edilmiştir. Tatlıcak-97 çeşidi ise protein özelliği bakımından en yüksek değerleri vermiştir. Özellikler arası ilişkilerde dekara tane verimi ile başakta başakçık sayısı (r = 0,383**) ve başakta tane sayısı (r = 0,534**) arasında pozitif ve önemli ilişki bulunmuştur

Objective of this study was to determine the yield and quality characteristics of six triticale varieties, registered in our country (Tatlıcak-97, Presto, Karma-2000, Mikham-2002, Alperbey, Melez-2001) and three triticale varieties of foreign origin (Eronga, Nörtingen, Pol-1) in a randomized complete block design experiment with three replications conducted in Bursa Uludağ University, Faculty of Agriculture in 2016-2017 and 2017-2018 growing seasons. Results from analyses of variances over two years showed that the differences among the genotypes were significant for all parameters investigated except for number of seeds per spike. Genotype × year interactions were found to be significant in terms of seed weight per spike, test weight, grain yield and protein content. In the study, means ranged from 99.6-119.8 cm for plant height, 9.1- 12.6  cm for spike length, 21.1 - 29.7  number of spikelets per spike, 34.3 - 54.3  number of seeds per spike, 1.5 - 2.8 g seed weight per spike, 37.6- 47.0 g thousand grain weight, 66.3 - 72.0 kg 100L^-1 test weight, 189.2 - 312.2 kg da^-1for grain yield, % 10.6 - 12.1 for protein content. Based on the mean values over two years, the highest grain yield was obtained from Nörtingen and Karma-2000 varieties. Tatlıcak-97 genotype gave the highest protein content. Statistically and positively significant relation were determined between grain yield and number of spikelets per spike (r = 0.383**), number of seeds per spike (r =0.534**)