Gaziantep ve Osmaniye Sebze Alanlarında Bulunan Kök-ur Nematodu Türleri (Meloidogyne spp.)’nin Teşhisi ile Bazı Nematod Popülasyon Irklarının Belirlenmesi

Betül Gürkan; Ramazan Çetintaş; Tolga Gürkan

doi:10.18016/ksutarimdoga.v22i49073.551240

EN TR

Gaziantep ve Osmaniye Sebze Alanlarında Bulunan Kök-ur Nematodu Türleri (Meloidogyne spp.)’nin Teşhisi ile Bazı Nematod Popülasyon Irklarının Belirlenmesi

Öz

Kök-ur nematodları dünyada ve Türkiye’de sebze üretim alanlarında görülen önemli zararlı gruplarından biridir. Bu zararlılarla mücadelenin temeli ise doğru teşhis ve tanımlanmalarına bağlıdır. Bu amaçla 2016-2017 yıllarında yapılan çalışmada, Gaziantep (Islahiye, Nizip, Oğuzeli, Şahinbey, Şehitkamil ve Yavuzeli) ve Osmaniye (Bahçe, Düziçi, Hasanbeyli, Kadirli, Sumbas ve Toprakkale) illeri sebze alanları, kök-ur nematodları bakımından incelenmiş olup alınan 177 kök örneğinden 69 tanesinin bulaşık olduğu saptanmıştır. Bu örneklerde bulunan Meloidogyne türleri biyokimyasal esteraz izoenzim fenotipleri ve morfolojik perineal pattern teşhis yöntemleri kullanılarak teşhisleri yapılmıştır. Ayrıca Kuzey Karolina Konukçu Testi yardımı ile 20 popülasyonun ırkı belirlenmiştir. Elekroforesis yardımı ile esteraz fenotipleri ve perineal teşhisine göre ilgili alanlarda Meloidogyne incognita, Meloidogyne javanica, Meloidogyne arenaria ve Meloidogyne luci türlerinin olduğu tespit edilmiştir. İncelenen 20 popülasyonda M. incognita’ya ait ırk 1, ırk 2, ırk 3, M. javanica’ya ait ırk 3, M. arenaria’ya ait ırk 1 ve ırk 3 olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Esteraz fenotipi,Irk,Meloidogyne incognita,Meloidogyne javanica,Meloidogyne arenaria,Meloidogyne luci

Destekleyen Kurum

KSÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi

Proje Numarası

Proje No: 2016/5-57 D

Teşekkür

Bu çalışma KSÜ, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: 2016/5-57 D

Kaynakça

Ağdacı M 1978. Güney Anadolu Bölgesi’nde Yetiştirilen Kabakgillerde (Cucurbitaceae) Zarar Yapan Kök-ur Nematodu Türleri (Meloidogyne spp.)’nin Tespiti ile Zarar Oranları ve Yayılışları Üzerine Araştırmalar. Adana Bölge Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Teknik Bülten, No. 47.
Alkan B 1962. Türkiye’nin zararlı nematod faunası üzerinde ilk incelemeler. Bitki Koruma Bülteni 2 (12): 17-25.
Aydınlı G, Mennan S, Devran Z, Sirca S, Urek G 2013. First Report of the Root-Knot Nematode Meloidogyne ethiopica on Tomato and Cucumber in Turkey. Plant Disease, 97 (9): 1262.
Aydınlı G 2018. Detection of the root-knot nematode Meloidogyne luci Carneiro et al., 2014 (Tylenchida: Meloidogynidae) in vegetable fields of Samsun Province, Turkey. Türkiye Entomoloji Dergisi, 42 (3): 229-237.Aydınlı G and Mennan S 2016. Identification of root-knot nematodes (Meloidogyne spp.) from greenhouses in the Middle Black Sea Region of Turkey. Turkish Journal of Zoology, 40 (5): 675-685.
Borazancı N, Arınç Y, Özkut S, Çınarlı İ 1985. Son yıllarda Türkiye’de yapılan nematolojik çalışmalar. Yıllık, 3 (8): 13-21.
Carneiro RMDG, Carneiro RG, Abrantes IMO, Santos MSNA, Almeida MRA 1996. Meloidogyne paranaensis n. sp. (Nemata: Meloidogynidae), a root-knot nematode parasitizing coffee in Brazil. Journal of Nematology 28 (2): 177-189.
Carneiro Regina MD G Carneiro Ruig Das Neves Diaelia I Maria Ritta A Almeida 2003. Nova Raça de Meloidogyne javanica detectada em Arachis pintoi no Estado do Parana, Nova Raça Nematoogia Brasilera, 27 (2): 219-221.
Carneiro Regina MDG Correa V Almeida MRA Gomes ACMM Deimi AM Sereno PC Karssen G 2014 Meloidogyne luci n sp. (Nematoda: Meloidogynidae), a root knot nematode parasitizing different crops in Brazil, Chile and Iran. Nematology 16 (2): 289-301.

Charchar JM, Eisenback JD 2000. An improved technique to prepare perineal patterns of root-knot nematodes for SEM, Nematologia Brasileira, 24: 245-247 pp.
Chitwood, B. G. 1949. Root-knot nematodes. I. A revision of the genus Meloidogyne goeldi, 1987. Proceedings of the Helminthological Society of Washington, 16: 90-104.
Cetintas R, Cakmak B 2016. Meloidogyne species infesting tomatoes, cucumbers and eggplants grown in Kahramanmaraş Province, Turkey. Türkiye Entomoloji Dergisi, 40 (4): 355-364.
Devran Z, Mutlu N, Özarslandan A, Elekçioğlu İH 2009a. Identification and genetic diversity of Meloidogyne chitwoodi in potato production areas of Turkey. Nematropica, 39 (1): 75-83.
Devran Z, Söğüt MA 2009b. Distribution and Identification of Root-knot Nematodes from Turkey. Journal of Nematology, 41 (2): 128.
Devran Z, Söğüt MA 2011. Characterizing races of Meloidogyne incognita, M. javanica and M. arenaria in the West Mediterranean region of Turkey. Crop Protection, 30 (4): 451-455.
Di Vito MN, Greco G, Oreste MC, Saxena KB, Singh, Kusmenoglu I 1994. Plant parasitic nematodes of legumes in Turkey. Nematologia Mediterranea, 22 (2): 245-251.
Dickson DW, Sasser JN, Huising D 1970. Comparative disc-electrophoretic protein analyses of selected Meloidogyne, Ditylenchus, Heterodera, and Aphelenchus spp., Journal of Nematology, 2 (4): 286-293.
Dickson DW, Huising D, Sasser JN 1971. Dehydrogenase, acid and alkaline phosphatases and esterases for chemotaxonomy of selected Meloidogyne, Ditylenchus, Heterodera and Aphelenchus spp., Journal of Nematology, 3(1): 1-16.
Diker T 1959. Nebat Parazit Nematodları. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Neşriyatı, Ankara, No: 70, 98 s.
Eisenback JD Hirschmann H Sasser JN, Triantaphyllou AC 1981. A Guide to the Four Most Common Species of Root-Knot Nematodes (Meloidogyne species) with a pictorial key. A Coop. Publ. Depts. Plant Pathol. And Genetics and U.S. Agency for International Development, Raleigh, NC.
Eisenback JD 1985. Detailed morphology and anatomy of second-stage juveniles, males, and females of the genus Meloidogyne (root-knot nematodes), Editors: Sasser J. N., Carter, C. C., An Advanced Treatise on Meloidogyne. Volume I. Biology and Control, A cooperative publication of the Department of Plant Pathology and the United States Agency for International Development, North Carolina State University Graphics, Raleigh, North Carolina, 47-77 pp.
Eisenback, JD, HH. Triantaphyllou. 1991. Root-knot nematodes: Meloidogyne species and races. In, W. R. Nickle, ed., Manual of Agricultural Nematology. Marcell Dekker: New York, 191-274 pp
Elekçioğlu İH, Ohnesorge B, Lung G, Uygun N 1994a. Plant Parasitic Nematodes in The Mediterranean Region of Turkey. Nematology Mediterranea, 22(1): 59-63.
Elekçioğlu İH, Uygun N 1994b. Occurrence and distribution of plant parasitic nematodes in cash crop in Eastern Mediterranean region of Turkey. Proceedings of Phytopathological Union, Kuşadası, Aydın, Türkiye, 409-410.
Ertürk H, Özkut S 1973. Ege Bölgesi şartlarında kök-ur nematodlarına (Meloidogyne spp.) dayanıklı asma anacı araştırması. IV. Bilim Kongresi Bildiriler. 1-7, 5-8 Kasım, Ankara.
Esbenshade PR, Triantaphyllou AC 1985. Use of enzyme phenotypes for identification of Meloidogyne species (Nematoda: Tylenchida), Journal of Nematology, 17 (1): 6-20.
Fargette M 1987a. Use of the esterase phenotype in the taxonomy of the genus Meloidogyne. 1. Stability of the esterase phenotype, Revue de Nématologie, 10 (1): 39-43.
Fargette M 1987b. Use of the esterase phenotype in the taxonomy of the genus Meloidogyne. 2. Esterase phenotypes observed in West African populations and their characterization, Revue de Nématologie, 10 (1): 45-56.
Golden AM, O’Bannon JH, Santo GS, Finley AM 1980. Description and SEM Observations of Meloidogyne chitwoodi n. sp. (Meloidogynidae), a Root-knot Nematode on Potato in the Pacific Northwest. Journal of Nematology, 12(4): 319-327.
Griffin, GD, Jorgenson, E.C., 1969. Pathogenicity of the northern root knot nematode (Meloidogyne hapla) to potato. Proceedings of the Helminthological Society of Washington, 36: 88-92 .
Gürdemir E, Ağdacı M 1975. Güney Anadolu Bölgesi sebze seralarında zarar yapan kök-ur nematodları (Meloidogyne spp.) üzerinde sürvey çalışmaları. Bitki Koruma Bülteni, 15 (3): 176-81 s.
Gürkan T 2017. Kahramanmaraş bölgesindeki bitki paraziti nematodların morfolojik, biyokimyasal, moleküler metotlar ile teşhisi ve uygun mücadele olanaklarının araştırılması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyomühendislik ve Bilimleri Anabilim Dalı, Doktora Tezi, 126 s.
Gürkan B, Kantarcı Z, Karataş K, Gürkan T, Çetintaş R 2018. Bazı biber hat ve çeşitlerinin kontrollü şartlar altında Meloidogyne incognita (Kofoid & White, 1919) Chitwood, 1949 ırk 1’e karşı reaksiyonu. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, ISSN: 1300-2910, 35 (2), 111-118 s.
Hartman KM, Sasser JN 1985. Identification of Meloidogyne species on the basis of differential host test and perineal pattern morphology, ’69-79’. An Advanced Treatise on Meloidogyne, vol II, Methodology, Eds.: K.R. Barker, C.C. Carter and J.N. Sasser. North Carolina State Uni. Graphics, 223 .
Hekimoğlu G 1975. İzmir İzmir ve Çevresi Solanaceae familyasına ait önemli bitki türlerinde kök-ur nematodlarının (Meloidogyne spp.) (Nematoda: Heteroderidae) tanınmaları, zararı ve populasyon yoğunlukları üzerinde araştırmalar, Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Bornova, İzmir, 113 s.
Hirschmann H 1985. The genus Meloidogyne and morphological characters differentiating its species, Editors: Sasser J. N., Carter, C. C., An Advanced Treatise on Meloidogyne. Volume I. Biology and Control, A cooperative publication of the Department of Plant Pathology and the United States Agency for International Development, North Carolina State University Graphics, Raleigh, North Carolina, 79-93.
İbrahim SK, Perry RN 1993. Use of esterase patterns of females and galled roots for the identification of species of Meloidogyne, Fundamental and Applied Nematology, 16, 187-190.
İmren M, Özarslandan A, Kasapoğlu BE, Toktay H, Elekçioğlu İH 2014. Türkiye buğday faunası için yeni bir tür, Meloidogyne artiellia Franklin, 1961. Türkiye Entomoloji Dergisi, 38 (2): 189-196 s.
Jatala P, Bridge J 1990. Nematode parasites of root and tuber crops. Plant parasitic nematodes in subtropical and tropical agriculture, 137-180.
Jepson SB 1985. Meloidogyne chitwoodi. In: CIH Descriptions of Plant-Parasitic Nematodes No. 106. CAB International, Wallingford, UK.
Jepson SB 1987. Identification of root-knot nematodes (Meloidogyne species), CAB International, Wallingford, UK, 265.
Kaçar G 2011. Türkiye’de Bulunan Kök-ur Nematodu Türlerinin (Meloidogyne spp.) (Nemata: Meloidogynidae) Irklarının Araştırılması. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 49 s.
Karssen G 1996. Description of Meloidogyne fallax n. sp. (Nematoda: Heteroderidae), a root-knot nematode from The Netherlands. Fundamental and Applied Nematology, 19: 593-599 s.
Karssen G 2002. The plant-parasitic nematode genus Meloidogyne Göldi, 1892 (Tylenchida) in Europe, Brill Academic Publishers, Leiden, The Netherlands, 160 .
Kaşkavalcı, G, Öncüer C 1999. Aydın İli’nin yazlık sebze yetiştirilen önemli bölgelerinde bulunan Meloidogyne Goeldi, 1887 (Tylenchida: Meloidogynidae) türlerinin yayılışları ve ekonomik önemleri üzerinde araştırmalar. Türkiye Entomoloji Dergisi, 23 (2): 149-160 s.
Kepenekçi İ, Öztürk G, Evlice E 2002. Ülkemiz örtü altı sebze üretiminde sorun olan yeni bir kök-ur nematodu türü (Meloidogyne exigua Goeldi, 1887) ve diğer kök-ur nematodu türleri, IV. Sebze Tarımı Sempozyumu, Bursa, Bildiri özetleri, 55 s.
Koenning SR Overstreet C Noeling JW Donald PA Becker JO Fortnum BA 1999. Survey of crop losses in response to phytoparisitc nematodes in the United States for 1994. Journal of Nematology, 31: 587-618 .
Machado ACZ Dorıgo OF Carneiro RMDG, De Araujo Fılho JV 2016. Meloiogyne luci, a new infecting nematode species on common bean fields at Parana State, Brazil. Helminthologıa, 53, 2:207-210.
Mekete T Decraemer W Wesemael WML Seid A and Fininsa C 2015. Tomato (Solanum lycopersicum) and root-knot nematodes (Meloidogyne spp.) a century old battle. Nematology, 17: 1-15.
Mennan S, Ecevit O 1996. Bafra ve Çarşamba Ovaları yazlık sebze ekim alanlarındaki Kök ur nematodları (Meloidogyne spp.)’nın biyolojisi, yayılışı ve bulaşık oranları üzerine araştırmalar, Türkiye III. Entomoloji Kongresi Bildirileri, 700-705 s.
Mennan S, Ecevit O 2001. Bafra ve Çarşamba Ovaları’ndan elde edilen bazı Meloidogyne incognita (Kofoid and White, 1919) (Nemata: Heteroderidae) popülasyonlarında ırk tespiti. Türkiye Entomoloji Dergisi, 25 (1): 33-39 s.
Moens M Viaene N, Wesemael WML 2011. Root-knot nematodes (Meloidogyne spp.) in Europe. Nematology. 13: 3-16.
Mulk MM 1976. Meloidogyne graminicola. CIH Descriptions of Plant-parasitic Nematodes Set 6 (No. 87) 4 .
Orton Williams KJ 1972. Meloidogyne javanica. C.I.H. Descriptions of Plant-parasitic Nematodes. Set 1, No. 3. Commonwealth Institute of Helminthology, St. Albans, UK, 4.
Orton Williams KJ 1973. Meloidogyne incognita. St Albans, UK: Commonwealth Agricultural Bureau: C.I.H. Descriptions of Plant Parasitic Nematodes. Set. 2, no. 18.
Orton Williams KJ 1974. Meloidogyne hapla. In: CIH Descriptions of Plant-parasitic Nematodes, Commonwealth Agricultural Bureaux, Farnham Royal, UK, Set 3, No. 31.
Orton Williams KJ 1975. Meloidogyne arenaria. In: CIH descriptions of plant parasitic nematodes. CAB, St. Albans, UK, Set 5, no. 62.
Özarslandan A, Devran Z, Mutlu N, Elekçioğlu İH 2009. First report of Columbia Root-Knot nematode (Meloidogyne chitwoodi) in potato in Turkey. Plant Disease, 93(3):316.
Özarslandan A, Elekçioğlu İH 2010. Türkiye’nin farklı alanlarından alınan kök-ur nematodu türlerinin (Meloidogyne spp.) (Nemata: Meloidogynidae) moleküler ve morfolojik tanılama ile belirlenmesi, Türkiye Entomoloji Dergisi, 34(3): 323-35 s.
Öztüzün N 1970. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi kültür bitkilerine arız olan bitki paraziti nematodları üzerinde sürvey çalışmaları, Bitki Koruma Bülteni, 10 (3): 180-97 s.
Page SLJ, Bridge J 1985. Observations on Pasteuria penetrans as a parasite of Meloidogyne acronea. Nematologica, 31(2): 228-240.
Pais CS, Abrantes IMO 1989. Esterase and malate dehydrogenase phenotypes in Portuguese populations of Meloidogyne species. Journal of Nematology, 21 (3): 342-346.
Pehlivan E, Kaşkavalcı G 1993. Sanayi domates üretim alanlarında kök-ur nematodlarının (Meloidogyne spp) yayılışı ve bulaşıklık oranı üzerinde araştırmalar, SANDOM çalışma raporu, No: 6, 61-8 s.
Rammah A, Hirschmann H 1988. Meloidogyne mayaguensis n. sp. (Meloidogynidae), a Root-knot Nematode from Puerto Rico. Journal of Nematology. January; 20 (1): 58-69.
Rammah A, Hirschmann H 1990. Morphological Comparison of Three Host Races of Meloidogyne javanica. Journal of Nematology, 22: 56-68.
Robertson L Diez-Rojo M A Lopez-Perez J A Piedra Buena A Escuer M Lopez Cepero J Martinez C, Bello A 2009. New Host Races of Meloidogyne arenaria, M. incognita, and M. javanica from Horticultural Regions of Spain. Plant Disease, 93: 180-184.
Riggs RD 1990. Making perineal patterns of root-knot nematodes and vulval cones of cyst nematodes, Editors: Zuckerman B. M., Mai W. F., Krusberg L. R., 123. Plant Nematology Laboratory Manual, University of Massachusetts Agricultural Experiment Station, Amherst, Massachusetts, 103-106.
Santos D, Correia A, Abrantes I, Maleita C. 2019. New Hosts and Records in Portugal for the Root-Knot Nematode Meloidogyne luci; Journal of Nematology, 51: 1-4.
Sasser JN Carter CC, Hartman KM 1984. Standardization of Host Suitability Studies and Reporting of Resistance to Root-Knot nematodes. A Coop. Publ. of the Dep. of Plant Pathology, the U.S. Agency for Int. Development North Carolina State Uni. Raleigh. 7.
Siddiqi MR 2000. Tylenchida Parasites of Plants and Insects. CABI publishing. CAB International, Wallingford, UK. 2 nd. Editon, 805 pp.
Stare BG Strajnar P Susic N Urek G and Sirca S 2017. Reported populations of Meloidogyne ethiopica in Europe identified as Meloidogyne luci. Plant Disease, 101:1627-1632.
Stirling GR 1991. Biological Control of Plant-Parasitic Nematodes, CAB International, Wallingford, Oxon, 50-85.
Söğüt MA, Elekçioğlu İH 2000. Akdeniz Bölgesi’nde sebze alanlarında bulunan Meloidogyne Goeldi, 1892 (Nemata: Heteroderidae) türlerinin ırklarının belirlenmesi. Türkiye Entomololoji Dergisi 24(1): 33-40 s.
Talavera M Sayadi S Chirosa-Rios M Salmeron T Flor-Peregrin E, Verdejo-Lucas S 2012. Perception of the impact of root-knot nematode-induced diseases in horticultural protected crops of south-eastern Spain. Nematology, 14:517-527.
Taylor AL Dropkin VH, Martin GC 1955. Perineal patterns of root-knot nematodes, Phytopathology, 45: 26-34.
Taylor DP, Netscher C 1974. An improved technique for preparing perineal patterns of Meloidogyne spp. Nematologica, 20: 268-269 .
Triantaphyllou AC, Sasser JN 1960. Variations in perineal patterns and host specificity of Meloidogyne incognita. Phytopathology, 50: 724-735 .
Triantaphyllou AC 1981. Oogenesis and chromosomes of parthenogenetik root-knot nematodes Meloidogyne incognita, Journal of Nematology, 13: 95-104 .
Vovlas N, Mifsud D, Landa BB, Castillo P 2005. Pathogenicity of the root-knot nematode Meloidogyne javanica on potato. Plant Pathology 54: 657-664 .
Wang Y Yang W Zhang W Han Q Feng M, Shen H 2013. Mapping of a heat-stable gene for resistance to southern root-knot nematode in Solanum lycopersicum. Plant Molecular Biology Reporter, 31(2): 352-362 .
Whitehead AG 1968. Taxonomy of Meloidogyne (Nematoda: Heteroderidae) with descriptions of four new species. Transactions of the Zoological Society of London 31: 263-401.
Yüksel H 1974. Kök ur Nematodlarının (Meloidogyne spp.) Türkiye’deki Durumu ve Bunların Populasyon Problemleri Üzerine Düşünceler. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 5 (1): 83-105 s.
Yüksel HŞ 1966. Karadeniz Bölgesi’nde tesadüf edilen Meloidogyne incognita varyasyonu hakkında. Bitki Koruma Bülteni, 6: 35-38 s.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Betül Gürkan
0000-0003-0195-4562
Türkiye

Ramazan Çetintaş ^*
0000-0002-5738-6915
Türkiye

Tolga Gürkan
0000-0003-0839-6559
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2019

Gönderilme Tarihi

9 Nisan 2019

Kabul Tarihi

5 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 22

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.v22i49073.551240

IZ

https://izlik.org/JA36HX23AU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gürkan, B., Çetintaş, R., & Gürkan, T. (2019). Gaziantep ve Osmaniye Sebze Alanlarında Bulunan Kök-ur Nematodu Türleri (Meloidogyne spp.)’nin Teşhisi ile Bazı Nematod Popülasyon Irklarının Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22, 113-124. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.v22i49073.551240