Zeatin ve Farklı Oksin Kombinasyonlarının Önemli Tıbbi Bitki Limnophila aromatica (Lamk.) Merr.’nın İn Vitro Mikroçoğaltımı Üzerine Etkisi

Limnophila aromatica (Lamk.) Merr. içerdikleri kimyasal ve farmakolojik özellikleri ile geleneksel tıp sistemindeki en önemli bitki türlerinden biri olarak kabul edilir. Bu çalışma, tıbbi bitki L. aromatica'nın doku kültürü teknikleriyle hızlı ve verimli bir şekilde üretilmesi üzerine Zeatin (ZEA) ve oksin kombinasyonlarının etkilerini sunmaktadır. L. aromatica'nın yaprak eksplantları 0.10-1.60 mg L^-1 ZEA ve 0.10 mg L^-1 indol-3-asetik asit (IAA), indol-3-butirik asit (IBA) ve naftalen asetik asit (NAA) eklenmiş Murashige ve Skoog (MS) besin ortamında altı hafta boyunca kültüre alınmıştır. İlk sürgün çıkışları 14. günde ZEA+IBA içeren kültür ortamında gözlenmiştir. Sürgün rejenerasyon yüzdeleri ZEA+IAA kombinasyonunu içeren MS besin ortamında %72,22-100,00 arasında,  ZEA+IBA ve ZEA+NAA içeren MS besin ortamlarında %83,33-100,00 arasında değişmiştir. Hormon uygulamaları kıyaslandığında eksplant başına maksimum sürgün sayısı 0,10 mg L^-1 ZEA + 0,10 mg L-1 IBA içeren MS besin ortamında elde edilmiştir (25,29 adet), ardından 0,10 mg L^-1 ZEA + 0,10 mg L^-1 IBA içeren MS besin ortamında tespit edilmiştir (23,72 adet). Sürgün uzunlukları ZEA+IAA uygulamalarında 1,24-1,41 cm, ZEA+IBA uygulamalarında 1,28-1,47 cm ve ZEA+NAA uygulamalarında 1,16-1,34 cm olarak elde edilmiştir. En uzun sürgünler ZEA+IBA’nın kullanıldığı kültür ortamlarında kaydedilmiştir. Rejenere sürgünler, 0.25 mg L^-1 IBA içeren MS ortamında köklendirildi ve köklenmiş bitkiler akvaryuma başarıyla alıştırılmıştır.

This study presents the effects of Zeatin (ZEA) and auxin combinations on the fast and efficient production of medicinal plant Limnophila aromatica (Lamk.) Merr. by tissue culture techniques. The leaf explants of L. aromatica were cultured on Murashige and Skoog (MS) nutrient medium supplemented with 0.10-1.60 mg L^-1 ZEA and 0.10 mg L^-1 indole-3-acetic acid (IAA), indole-3-butyric acid (IBA) and naphthaleneacetic acid (NAA) for six weeks. The maximum number of shoots per explant compared to hormone applications were obtained in MS nutrient medium containing 0.10 mg L^-1 ZEA + 0.10 mg L^-1  IBA (25.29), followed by in the MS nutrient medium containing 0.10 mg L^-1 ZEA + 0.10 mg L^-1 IBA (23.72). The shoot lengths were obtained as 1.24-1.41 cm in ZEA + IAA applications, 1.28-1.47 cm in ZEA + IBA applications and 1.16-1.34 cm in ZEA + NAA applications. The longest shoots were recorded in culture media using ZEA + IBA. The regenerated shoots were rooted on MS medium containing 0.25 mg L^-1 IBA and then the rooted plantlets were successfully acclimatized in an aquarium. As a result, the most suitable hormone combination for in vitro production was determined as 0.10 mg L^-1 ZEA + 0.10 mg L^-1 IBA. This production protocol may be useful for commercially large scale production.