Soya Bitkisinde Tepe Sürgün Budamasının Biyomas Verimine Etkisi

Metin Dağtekin; Mehmet Emin Bilgili

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.692943

EN TR

Soya Bitkisinde Tepe Sürgün Budamasının Biyomas Verimine Etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı, soya bitkisinde tepe sürgününün kesilerek bitki mimarisinde oluşturulacak değişimin biyomas verimini artırma potansiyelini belirlemektir. Araştırmada Çukurova Bölgesinde ana ürün olarak yaygın üretimi yapılan Arısoy ve Lider soya çeşitleri materyal olarak kullanılmıştır. Tepe sürgün budama uygulamaları bitkiler üç yapraklı (3B) ve beş yapraklı (5B) aşamada iken gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Arısoy çeşidinde dekara tohum verimi kontrol grubunda 461 kg, 3B uygulamasında 440 kg, 5B uygulamasında 553 kg olarak gerçekleşmiştir. Bu değer Lider çeşidinde ise sırası ile 540, 478 ve 519 kg olarak gerçekleşmiştir. Araştırma sonucunda, tohum verimi en yüksek Arısoy çeşidinin 5B uygulamasında görünürken, Lider çeşidi ise iki farklı uygulamaya (3B ve 5B) negatif tepki vermiştir. Bu durum, bölgemizde Arısoy çeşidinde 5B döneminde yüksek tohum ve biyomas verimi için uygun bitki mimarisini geliştirecek budama mekanizasyonun uygulanabilir olduğunu ortaya çıkarmıştır.

Anahtar Kelimeler

Budama,Biyomas verimi,Soya,Tepe sürgünü

Destekleyen Kurum

Çukurova Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Yönetim Birimi

Proje Numarası

FBA-2019-11388

Teşekkür

Bu çalışmada materyallerin analizi ve deneysel sonuçları Çukurova Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Yönetim Birimi (Proje No: FBA-2019-11388) tarafından desteklenen projeden alınmıştır. Destekleri için teşekkür ediyoruz.

Kaynakça

Ali A, Fletcher R A 1970. Hormonal Regulation of Apical Dominance in Soybeans. Canadian Journal of Botany 48(11): 1989-1994.
Altınyüzük H 2017. Soya Çeşitlerinin Çukurova Koşullarında II. Ürün Olarak Verim ve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 75sy.
Arıoğlu H, Özyurtseven S, Onat B, Güllüoğlu L 2013. İkinci Ürün Koşullarında Bazı Soya [Glycine max (L.) Merr] Çeşitlerinin Önemli Bitkisel Özelliklerinin Belirlenmesi. I. Türkiye 10. Tarla Bitkileri Kongresi Bildiri Kitapçığı, Cilt II:409-414, Konya.
Aserse A A, Markos D, Getachew G, Yli-Halla M, Lindström K 2019. Rhizobial Inoculation Improves Drought Tolerance, Biomass and Grain Yields of Common Bean (Phaseolus vulgaris L.) and Soybean (Glycine max L.) at Halaba and Boricha in Southern Ethiopia. Archives of Agronomy and Soil Science: 1-14. https://doi.org/10.1080/03650340.2019.1624724.
Bakal H, Güllüoglu L, Onat B, Arıoğlu H 2017. The Effect of Growing Seasons on Some Agronomic and Quality Characteristics of Soybean Varieties in Mediterranean Region in Turkey. Turkish Journal Of Field Crops 22(2): 187-196.
Board J E 1985. Yield Components Associated with Soybean Yield Reductions at Nonoptimal Planting Dates. Agronomy journal 77(1): 135-140.
Brun W A, Betts K J 1984. Source/Sink Relations of Abscising and Nonabscising Soybean Flowers. Plant Physiol 75: 187-191.
Cober E R, Morrison M J 2010. Regulation of Seed Yield and Agronomic Characters by Photoperiod Sensitivity and Growth Habit Genes in Soybean. Theoretical and applied genetics 120(5):1005-1012.

Dybing C D, Reese Z N 2008. Nitrogen and Carbohydrate Nutrient Concentrations and Flower Set in Soybean Glycine Max (L.) merr. Journal Biol Sci 8(1): 24-33.
Doğan Y, Koyutürk Ö, Aktaş H 2015. Mardin-Kızıltepe Ekolojik Koşullarında Ekim Zamanı Uygulamalarının Bazı Soya Fasulyesi (Glycine max L.) Çeşitlerinde Verim ve Verim Öğeleri Üzerine Etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi: 293-303.
Egli D B 1993. Cultivar Maturity and Potential Yield of Soybean. Field Crops Research 32(1-2): 147-158.
Green-Tracewicz E, Page E R, Swanton C J 2011. Shade Avoidance in Soybean Reduces Branching and İncreases Plant-to-Plant Variability in Biomass and Yield per Plant. Weed Science 59(1): 43-49.
Faostat 2018. http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC
Frederick J R, Camp C R, Bauer P J 2001. Drought-Stress Effects on Branch and Mainstem Seed Yield and Yield Components of Determinate Soybean. Crop Science 41(3): 759-763.
Islam M O, Rahim M A, Prodhan A K M A 2010. Flowering Pattern, Floral Abscission and Yield Attributes in Soybean Influenced by GABA. Journal of the Bangladesh Agricultural University 8(1), 29-33.
Kınacı M 2011. Çanakkale Koşullarında Soya Fasulyesi Çeşitlerinin Verim ve Bazı Kalite Unsurlarının Belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 69sy. Kokubun M 2011. Physiological Mechanisms Regulating Flower Abortion in Soybean. INTECH Open Access Publisher.
Kokubun M, Honda I 2000. Intra-Raceme Variation in Pod-Set Probability is Associated with Cytokinin Content in Soybeans. Plant Production Science 3(4): 354-359.
Krisnawati A, Adie M M 2015. Variability of Biomass and Harvest Index from Several Soybean Genotypes as Renewable Energy Source. Energy Procedia 65: 14-21.
Linkemer G, Board J E, Musgrave M E 1998. Waterlogging Effects on Growth and Yield Components in Late-Planted Soybean. Crop Science 38(6): 1576-1584.
Nonokawa K, Kokubun M, Nakajima T, Nakamura T, Yoshida R 2007. Roles of Auxin and Cytokinin in Soybean Pod Setting, Plant Production Science 10(2): 199-206.
Norsworthy J K, Shipe E R 2005. Effect of Row Spacing and Soybean Genotype on Mainstem and Branch Yield. Agronomy Journal 97(3): 919-923.
Pereira-Flores M E, Justino F B 2019. Yield Components and Biomass Partition in Soybean: Climate Change Vision. In Soybean-Biomass, Yield and Productivity. IntechOpen.
Robinson A P, Simpson D M, Johnson W G 2013. Response of Glyphosate-Tolerant Soybean Yield Components to Dicamba Exposure. Weed Science 61(4): 526-536.
Ruan Y L, Patrick J W, Bouzayen M, Osorio S, Fernie A R 2012. Molecular Regulation of Seed and Fruit Set. Trends in Plant Science 17(11): 656-665.
TÜİK 2018. https://biruni.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul
Yetgin S 2008. Çukurova Bölgesinde Ana Ürün Koşullarında Bazı Soya Çeşit ve Hatlarının Verim ve Tarımsal Özelliklerinin Belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 40sy.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Metin Dağtekin ^*
0000-0002-1397-1725
Türkiye

Mehmet Emin Bilgili
0000-0002-4191-0540
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2020

Gönderilme Tarihi

22 Şubat 2020

Kabul Tarihi

1 Mayıs 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 23 Sayı: 5

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.692943

IZ

https://izlik.org/JA54KM27UH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Dağtekin, M., & Bilgili, M. E. (2020). Soya Bitkisinde Tepe Sürgün Budamasının Biyomas Verimine Etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(5), 1192-1199. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.692943