Farklı Kızılcık Genotiplerinin (Cornus mas L.) Yarı-Odun Çelikleri İle Çoğaltılma Olanakları

Mehmet Fikret Balta; İbrahim Erol; Orhan Karakaya; Fikri Balta

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.760930

EN TR

Propagation Possibilites With Semi-Hardwood Cuttings of Different Cornelian Cherry Genotypes (Cornus mas L.)

Abstract

This study was conducted to determine propagation possibilites with semi-hardwood cuttings of different cornelian cherry genotypes (21, 22, 24, 25 ve 44-05) and Erolbey-77 cultivar. Semi-hardwood cuttings took from cornelian cherry genotypes investigated on 15 July, 2014. Prepared cuttings were divided into two groups. First group was left untreated (control teratment), the other group was treated with 4000 ppm dose of indole-3 butyric acid. After five weeks of growing, cuttings were removed from the rooting media and rooting ratio, callus ratio, number of roots, longest root lenght, shortest root lenght, living cutting ratio, number of lateral roots and rooting quality were determined. Rooting ratio, number of roots, callus ratio, longest root lenght, shortest root lenght and rooting quality in the semi-harwood cuttings applied IBA were determined from 0.0% (21) to 40.0% (25), 0.0 (21) to 1.93 number shoot-1 (Erolbey-77), 33.3% (44-05) to 86.6% (22), 0.0 mm (21) to 3.86 mm (25), 0.0 mm (21) to 1.27 mm (Erolbey-77) and 0.0 (21) ile 0.35 (25), respectively. Consequently, the 25 genotype sustaned better results in terms of rooting ratio, rooting quality and other rooting properties than other genotypes.

Keywords

Farklı Kızılcık Genotiplerinin (Cornus mas L.) Yarı-Odun Çelikleri İle Çoğaltılma Olanakları

Öz

Çalışma, farklı kızılcık genotipleri (21, 22, 24, 25 ve 44-05) ve Erolbey-77 çeşidinin yarı-odun çelikleri ile çoğaltılma olanaklarının belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür. İncelenen kızılcık genotiplerine ait yarı-odun çelikleri 15 Temmuz 2014 tarihinde alınmıştır. Hazırlanan çelikler iki gruba ayrılarak, yarısına herhangi bir uygulama yapılmamış (kontrol grubu), diğer yarısına ise 4000 ppm indol 3-butirik asit (IBA) uygulaması yapılmıştır. Köklendirme ortamına dikimden 5 hafta sonra sökülen çeliklerde köklenme oranı, kallüslenme oranı, en uzun ve en kısa kök boyu, yaşayan çelik oranı, kök dallanması ve köklenme kalitesi parametreleri incelenmiştir. İncelenen kızılcık genotiplerinde kontrol uygulamasında köklenmenin meydana gelmediği tespit edilmiştir. IBA uygulanan yarı-odun çeliklerinde köklenme oranı %0.0 (21) ile %40.0 (25), kök sayısı 0.0 adet çelik-1 (21) ile 1.93 adet çelik-1 (Erolbey-77), kallüslenme oranı %33.3 (44-05) ile %86.6 (22), en uzun kök boyu 0.0 mm (21) ile 3.86 mm (25), en kısa kök boyu 0.0 mm (21) ile 1.27 mm (Erolbey-77) ve köklenme kalitesi 0.0 (21) ile 0.35 (25) arasında belirlenmiştir. Sonuç olarak, köklenme oranı, köklenme kalitesi ve diğer köklenme özellikleri bakımından genel olarak 25 nolu genotip diğer genotiplere göre daha iyi sonuçlar vermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ağaoğlu YS, Çelik H, Çelik M, Fidan Y, Gülşen Y, Günay A, Halloran N, Köksal Aİ, Yanmaz R 2019. Genel Bahçe Bitkileri. Ankara Üniversitesi Basım Evi, Ankara, 319sy.
Anonim 2020a. Food and Agriculture Organization. http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC
Anonim 2020b. Bitkisel Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu. http://www.tuik.gov.tr/ PreTablo.do?alt_id=1001.
Ayan S, Feyzioğlu F 2002. Farklı Bitki Büyüme Düzenleyicilerinin Kızılcık (Cornus mas L.) Planlet Gelişimine Etkileri. Gazi Üniversitesi Dergisi 15(2): 533-556.
Azad M, Matin M 2015. Effect of Indole-3-butyric Acid on Clonal Propagation of Swietenia macrophylla through Branch Cutting. Journal of Botany 249308: 1-7.
Azad MS, Alam MJ, Mollick AS, Matin MA 2016. Responses of IBA on Rooting, Biomass Production and Survival of Branch Cuttings of Santalum album L. A Wild Threatened Tropical Medicinal Tree Species. Journal of Science Technology and Environment Informatics2(3): 195-206.
Balta MF, Erol İU, Özrenk K, Karakaya O, Uzun S 2019. Kızılcık (Cornus mas L.) Genotiplerinin Yeşil Çelik ile Çoğaltılması Üzerine Araştırmalar. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 6(2): 136-141.
Baul TK, Mezbahuddin M, Hossain MM, Mohiuddin M 2010. Vegetative Propagation of Holarrhena pubescens, A Wild Tropical Medicinal Plant: Effect of Indole-3-Butyric Acid (IBA) on Stem Cuttings. Forestry Studies in China 12(4): 228-235.

Bijelić S, Gološin B, Ninić Todorović J, Cerović S, Bogdanović B 2012. Promising Cornelian Cherry (Cornus mas L.) Genotypes from Natural Population in Serbia. Agriculturae Conspectus Scientificus 77(1): 5-10.
Cristofori V, Rouphael Y, Rugini E 2010. Collection Time, Cutting Age, IBA and Putrescine Effects on Root Formation in Corylus avellana L. Cuttings. Scientia Horticulturae 124(2): 189-194.
D'Antuono LF, Kolesnov A, Fedosova K, Jorjadze M, Boyko N, Mudryk M, Bignami C 2014. Cornelian Cherry: An Important Local Resource and Promising Health Promoting Fruit Plant of the Black Sea Area. Acta Horticulturae 1017: 299-307.
Ďurkovič J 2008. Micropropagation of Mature Cornus mas ‘Macrocarpa’. Trees 22 (4): 597-602.
Ercisli S 2004. A Short Review of The Fruit Germplasm Resources of Turkey. Genetic Resources and Crop Evolution 51(4): 419-435.
Gunduz K, Saracoglu O, Özgen M, Serce S 2013. Antioxidant, Physical and Chemical Characteristics of Cornelian Cherry Fruits (Cornus mas L.) at Different Stages of Ripeness. Acta Scientiarum Polonorum Hortorum Cultus 12(4): 59-66.
Hartmann HT, Kester DE, Davies FT, Geneve RL 2011. Plant Propagation, Principles and Practices. 8th Ed., Prentice Hall Inc., New Jersey, 880pp.
Hassanpour H, Yousef H, Jafar H, Mohammad A 2011. Antioxidant Capacity and Phytochemical Properties of Cornelian Cherry (Cornus mas L.) Genotypes in Iran. Scientia Horticulturae 129(3): 459-463.
Hocoğlu C 2013. Bazı Önişlemlerin Kızılcık (Cornus mas) ve Yabani Kiraz (Prunus avium) Tohumlarının Çimlenmesi Üzerine Etkisi. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 31sy.
Hosseinpour-Jaghdani F, Shomali T, Gholipour-Shahraki S, Rahimi-Madiseh M, Rafieian-Kopaei M 2017. Cornus mas: A Review on Traditional Uses and Pharmacological Properties. Journal of Complementary and Integrative Medicine 14(3): 1-28.
Husen A, Pal M 2006. Variation in Shoot Anatomy and Rooting Behaviour of Stem Cuttings in Relation to Age of Donor Plants in Teak (Tectona grandis Linn. f.). New Forests 31(1): 57-73.
Ivanicka J, Cvopa J 1977. Propagation of Dogwood (Cornus mas L.) by Softwood and Semi-Hardwood Cuttings. Gartenbauwissenchaft 42(4): 169-171.
Kalkışım Ö 1997. Kızılcıkta (Cornus mas L.) Aşı Kaynaşması ile Çelik Köklenmesinin Anatomik ve Histolojik Olarak İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Doktora Tezi, 105sy.
Kalyoncu H 1996. Konya Yöresindeki Kızılcık (Cornus mas L.) Tiplerinin Bazı Özellikleri ve Farklı Nem Ortamlarındaki Köklenme Durumu Üzerine Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarımsal Yapılar ve Sulama Anabilim Dalı, Doktora tezi, 138sy.
Kalyoncu H, Ecevit FM 1995. Farklı Nem Seviyelerinin Kızılcık (Cornus mas L.) Yeşil Çeliklerinde Köklenme Üzerine Etkileri. Türkiye II. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi 3-6 Ekim 1995, Adana.
Kalyoncu H, Ersoy N, Yılmaz M 2008. Kızılcık (Cornus mas L.) Yeşil Uç Çeliklerinin Köklenmesi Üzerine Farklı IBA Dozları ve Nem Seviyelerinin Etkileri. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 22(46): 62-67.
Kamaluddin M, Ali M 1996. Effects of Leaf Area and Auxin on Rooting and Growth of Rooted Stem Cuttings of Neem. New Forests 12(1): 11-18.
Kaşka N, Yılmaz M 1974. Bahçe Bitkileri Yetiştirme Tekniği. (Hudson T. Hartman ve Dale E. Kester"den Çeviri), Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, Ders Kitabı No: 52, Adana, 611sy.
Marković M, Grbić M, Djukić M 2013. Effects of Cutting Type and A Method of IBA Application on Rooting of Softwood Cuttings from Elite Trees of Cornelian Cherry (Cornus mas L.) from Belgrade Area. International Scientific Conference at 85th Anniversary of Bulgarian Academy of Sciences 1-2 October 2013, Sofia, Bulgaria.
Mratinić E, Akšić MF, Rakonjac V, Miletić R, Žikić M 2015. Morphological Diversity of Cornelian Cherry (Cornus mas L.) Populations in the Stara Planina Mountain, Serbia. Plant Systematics and Evolution 301(1): 365-374.
Pırlak L 1997a. Bazı Uygulamaların Kızılcık (Cornus mas L.) Tohumlarının Çimlenme Üzerine Etkileri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 28(2): 212-221.
Pırlak L 1997b. Kızılcıkta (Cornus mas L.) Çelik Alma Zamanlarının ve IBA Uygulamalarının Yeşil Çeliklerin Köklenmeleri Üzerine Etkileri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 28(3): 369-380.
Pırlak, L. 2000. Effects of Different Cutting Times and IBA Doses on the Rooting Rate of Hardwood Cuttings of Cornelian Cherry (Cornus mas L.). Journal of Aegean Agricultural Research Institute 10(1): 122-134.
Seeram NP, Schutzki R, Chandra A, Nair MG 2002. Characterization, Quantification, and Bioactivities of Anthocyanins in Cornus Species. Journal of Agricultural and Food Chemistry 50(9): 2519-2523.
Yavaş MA 2000. Tokat’ta Kızılcık’ın (Cornus mas L.) Yeşil ve Odun Çelikleri ile Çoğaltılması Üzerine Bir Araştırma. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilimdalı, Yüksek Lisans Tezi, Tokat, 56sy.
Yavuz Ç 2015. Malatya Ili’nden Selekte Edilen Bazı Kızılcık (Cornus mas L.) Genotiplerinde Farklı IBA Uygulamalarının Yeşil Çeliklerin Köklenmesi Üzerine Etkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilimdalı, Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş, 37sy.
Yıldız K, Çekiç Ç, Güneş M, Özgen M, Özkan Y, Akça Y, Gerçekçioğlu R 2009. Farklı Dönemlerde Alınan Kara Dut (Morus nigra L.) Çelik tiplerinde köklenme başarısının belirlenmesi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 26(1): 1-5.
Yılmaz KU, Ercişli S, Zengin Y, Şengül M, Kafkas EY 2009. Preliminary Characterisation of Cornelian Cherry (Cornus mas L.) Genotypes for Their Physico-Chemical Properties. Food Chemistry 114(2): 408-412

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Fikret Balta ^*
0000-0002-3859-6490
Türkiye

İbrahim Erol
0000-0001-9898-4180
Türkiye

Orhan Karakaya
0000-0003-0783-3120
Türkiye

Fikri Balta
0000-0003-4414-8501
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2021

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

20 Ağustos 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 24 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.760930

IZ

https://izlik.org/JA27TY75CU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Balta, M. F., Erol, İ., Karakaya, O., & Balta, F. (2021). Farklı Kızılcık Genotiplerinin (Cornus mas L.) Yarı-Odun Çelikleri İle Çoğaltılma Olanakları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 24(4), 777-783. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.760930

Propagation Possibilites With Semi-Hardwood Cuttings of Different Cornelian Cherry Genotypes (Cornus mas L.)

Abstract

Keywords

Farklı Kızılcık Genotiplerinin (Cornus mas L.) Yarı-Odun Çelikleri İle Çoğaltılma Olanakları

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

e-ISSN: 2619-9149