Elma Üretiminin Ekonomik Analizi TRB1 Bölgesi (Bingöl, Elâzığ, Malatya) Örneği

TRB1 Bölgesinin bitkisel üretim katma değerinin yükseltilmesinde, lokomotif bir alt sektör görevi üstlenen meyvecilik sektöründe, elma yetiştiriciliği ilk sıralarda yer almaktadır. Bu çalışma; TRB1 Bölgesinde elma üretiminin yoğun olarak yapıldığı Bingöl, Elâzığ ve Malatya illerini kapsamakta ve elma üretiminde girdi kullanımı, 1 kg elmanın üretim maliyetinin hesaplanması, yıllık faaliyet sonuçlarının belirlenmesi ve karşılaştırmalı olarak irdelenmesi ile karlılık ve verimlilik analizlerinin yapılması amacıyla yapılmıştır. Tabakalı tesadüfi örnekleme metodundan yararlanılarak elma üreticiliği yapan 223 adet işletmeden, 2018-2019 üretim döneminde yüz yüze gerçekleştirilen anketlerden sağlanan veriler, çalışmanın ana materyalini oluşturmuştur. İncelenen işletmelerde elma üretim maliyeti ve karlılığının belirlenmesinde tek ürün bütçe analizi kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre; yetiştiricilerin genel ortalama itibariyle genel tarım deneyimi yaklaşık olarak 19 yıl, elma yetiştiriciliği deneyimi ise 16 yıl olarak belirlenmiştir. İncelenen işletmeler için elma arazisinin büyüklüğü ortalama 28,02 da olarak hesaplanmıştır. İncelenen işletmelerde, ortalama elma verimi 627,65 kg/da olarak gerçekleşirken, 1 kg elmanın maliyeti 0,88 ₺ olarak hesaplanmıştır. Elmanın ortalama satış fiyatı 1,16 ₺/kg ve ürün net karı ise 0,28 ₺/kg olarak belirlenmiştir. Dekara düşen üretim değerinin 728,07 ₺, brüt karın ise 394,72 ₺ olduğu belirlenmiştir. İncelenen elma işletmelerinde dekara net kar 173,45 ₺, nispi kar ise 1,31 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, elma üretiminde üretici ülkeler içinde yer alabilmek ve ihracatta diğer ülkelerle rekabet edebilmek için özellikle üretim miktarı, endüstri kalitesi, altyapı, finans ve pazar koşulları geliştirilmelidir.

Apple growing; It is in the first place in the fruit growing sector, which acts as a locomotive sub-sector in increasing the plant production added value of the TRB1 Region. This work includes the provinces of Bingöl, Elazığ and Malatya, where apple production is intensely carried out in the TRB1 Region. The study was carried out with the aim of using input in apple production, calculating the production cost of 1 kg of apples, determining the annual activity results and analyzing them comparatively, and making profitability and productivity analyzes. The main material of the study was obtained by face-to-face surveys conducted during the 2018-2019 production period covering 223 enterprises producing apples using stratified random sampling method. Single product budget analysis was used to determine the production cost and profitability of apple enterprises. According to the results of the study; on average, the general agricultural experience of the apple growers is approximately 19 years and the cultivation experience is 16 years. While the average size of apple land was calculated as 28.02 decare (da) for the investigated enterprises. While the average apple yield was 627.65 kg / da in the enterprises surveyed, the cost of apple per kg was calculated as 0.88 ₺. The average sales price is 1.16 ₺ / kg and the profit margin provided per kilogram is 0.28 ₺. The production value per da is determined as 728.07 ₺ and the gross profit is 394.72 ₺. The net profit per da was found to be 173.45 ₺ and the proportional profit was 1.31 in the apple farming. As a concluding remark, production quantity, industrial quality, infrastructure, finance, and market conditions should be developed for Turkey to be a producer country for apple production to compete with other countries in export markets.