Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğrencileri ve Ailelerinin Solunum Yolu Enfeksiyonlarında ve Çeşitli Yaralarda Bitkisel Ürün Kullanım Durumlarının Araştırılması

Tıbbi bitkisel ürünler antik çağlardan beri çeşitli hastalıkların profilaksisi ve tedavisinde kullanılmıştır. Bu çalışmada öğrenci grubumuzun ve ailelerinin solunum yolu enfeksiyonları ve çeşitli yaralarda bitkisel ürün kullanma durumlarının araştırılması amaçlanmıştır. Mayıs-Temmuz 2023 tarihleri arasında yapılan bu kesitsel araştırmanın örneklemini Türkiye'deki bir kamu üniversitesinde öğrenim gören öğrenci ve aileleri oluşturmaktadır (n=164). Araştırmada sosyodemografik verilerin yanı sıra araştırıcılar tarafından literatür taranarak hazırlanan anket formu ve 11 adet sorunun yer aldığı Tamamlayıcı ve Alternatif Tıbba Karşı Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Sorular online anket yöntemi ile katılımcıların erişimine sunulmuştur. Verilerin incelenmesinde IBM SPSS versiyon 22 programından yararlanılmıştır. Katılımcıların yarıdan fazlası kadın, 18-30 yaş aralığında ve %38.4’ü bitkisel ürünleri sık sık kullanmaktaydı. Bitkisel ürünler ile ilgili en sık kullanılan bilgi alma yolu internetti (%30.1). Katılımcıların %34.1’i bitkisel ürünleri diğer ilaçlardan daha etkili bulurken, %63.4’ü ürünleri başkalarına önermişlerdi. Katılımcıların sadece %18.9’u tıbbi bitkilerin yan etkileri ve bitki ilaç etkileşimleri hakkında yeterli bilgiye sahipti. Bitkisel ürünleri en çok solunum (%40.9) sistemi hastalıklarında tercih etmişlerdi ve en sık kullanım amacı tedaviye yardımcı olmaktı (%33.7). Ürünler yaygın olarak aktarlardan alınmakta (%26.6), genellikle ürünlerin yaprakları kullanılmakta ve kullanırken kaynatma yöntemi tercih edilmekteydi. Katılımcılar solunum yolu rahatsızlıkları için nane (%28.4) ve kekiği (%16.0) cilt rahatsızlıklarında ise sarı kantaron (%40.8) ve aloe verayı (%22.4) tercih etmişlerdi. Çalışmanın sonuçlarına göre demografik özelliklerin bitkisel ilaç kullanımıyla anlamlı bir ilişkisi bulunamamıştır. Katılımcılar bitkisel ürünlerin yan etkileri ve bitki ilaç etkileşimleri hakkında yeterli bilgiye sahip değildi. Bitkisel ürünlerin doğru kullanımını açıklamak ve bunların potansiyel olumsuz etkilerine karşı uyarıda bulunmak için eğitim ve bilinçlendirme programlarına ihtiyaç vardır.

Medicinal herbal products have been used in the prophylaxis and treatment of various diseases since ancient times. In this study, it was aimed to investigate the use of herbal products by our student group and their families in respiratory tract infections and various wounds. The sample of this cross-sectional research, conducted between May and July 2023, consists of students studying at a public university in Turkey and their families (n=164). In addition to sociodemographic data, a questionnaire form prepared by the researchers by reviewing the literature and the Attitude Towards Complementary and Alternative Medicine Scale with 11 questions were used in the study. The questions were made available to the participants via an online survey method. IBM SPSS version 22 program was used to analyze the data. More than half of the participants were female, aged between 18-30 years and 38.4% of them used herbal products frequently. The most frequently used way of obtaining information about herbal products was the internet (30.1%). While 34.1% of the participants found herbal products more effective than other drugs, 63.4% recommended them to others. Only 18.9% of the participants had sufficient knowledge about the side effects of medicinal herbals and herb-drug interactions. Herbal products were mostly preferred for respiratory system diseases (40.9%) and the most common purpose of use was to help treatment (33.7%). The products were commonly purchased from herbalists (26.6%), the leaves of the products were generally used and the boiling method was preferred. Participants preferred peppermint (28.4%) and thyme (16.0%) for respiratory ailments and St John's wort oil (40.8%) and aloe vera (22.4%) for skin conditions. According to the results of the study, no significant relationship was found between demographic characteristics and herbal medicine use. Participants did not have sufficient knowledge about the side effects of herbal products and herb-drug interactions. Education and awareness-raising programs are needed to explain the correct use of herbal products and to warn against their potential negative effects.