Araştırma Makalesi

Yaşam Süresi ve Üreme Arasındaki Dengede Fitokimyasal Modülasyon: Cistus creticus Örneği

Cilt: 28 Sayı: 5 11 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Yaşam Süresi ve Üreme Arasındaki Dengede Fitokimyasal Modülasyon: Cistus creticus Örneği

Öz

Bu çalışma, Cistus creticus L. bitkisi ekstraktının Drosophila melanogaster Meigen’de yaşam süresi ve yumurta verimine etkilerini incelemiştir. Polifenol ve terpenoid açısından zengin ekstraktın, maksimum/ortalama ömür, yumurta verimi, antioksidan enzim aktiviteleri süperoksit dismutaz (SOD) katalaz (CAT), glutatyon (GSH) ve foxo gen ekspresyonu üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Oregon-R suşu, kontrollü koşullarda yetiştirilmiş; standart besine 0, 1, 10, 50, 100 mg/mL oranlarında C. creticus ekstraktı eklenmiştir. Her grupta 50 erkek ve 50 dişi sinek kullanılmış; yaşam süresi Kaplan-Meier ve Log-rank testiyle, diğer veriler tek yönlü ANOVA ile analiz edilmiştir. Kontrol grubunda ortalama ömür erkeklerde 62,5±3,1, dişilerde 58,2±2,9 gün; maksimum ömür 67 ve 63 gün olarak ölçülmüştür. 1 mg/mL dozda ortalama ömür erkeklerde %12 (70,0±3,4 gün), dişilerde %10 (64,0±3,0 gün) artmış; maksimum ömür 75 ve 69 güne çıkmış; yumurta verimi 48,5±3,0’dan 55,8±3,3’e yükselmiş; SOD, CAT, GSH ve foxo ekspresyonu erkeklerde 1,8±0,2, dişilerde 1,6±0,2 kat artmıştır (p<0,01). 100 mg/mL dozda ise ortalama ömür erkeklerde %28 (45,0±2,2 gün), dişilerde %33 (39,0±2,0 gün) azalmış; maksimum ömür 49 ve 43 güne düşmüş; yumurta verimi %38 gerileyerek 30,0±2,3 olmuş; antioksidan aktiviteler ve foxo ekspresyonu baskılanmıştır (p<0,001). Yaşam süresi ve yumurta verimi arasında negatif korelasyon (r=-0,58, p<0,05) bulunmuş, bu da üreme-ömür dengesi hipotezini desteklemiştir. Düşük dozlar ömür ve üremeyi artırmış, yüksek dozlar ise toksisiteyle her ikisini baskılamıştır. Gelecek çalışmalarda, C. creticus'un yaşlanma süreçlerini etkileyen aktif bileşenlerinin izolasyonu ve foxo sinyal yolağı üzerindeki etki mekanizmalarının aydınlatılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arsenijević, J., Sisto, F., Drobac, M., Šoštarić, I., Maksimović, Z., & Kovačević, N. (2024). In vitro anti-Helicobacter pylori activity of extracts and essential oil of Thymus pannonicus All.(Lamiaceae)(conference paper). International Congress on Natural Products Research held in Krakow in 2024. https://hdl.handle.net/2434/1099548.
  2. Attaguile, G., Russo, A., Campisi, A., Savoca, F., Acquaviva, R., & Vanella, A. (2000). Antioxidant activity and protective effect on DNA cleavage of extracts from Cistus species. Cell Biology and Toxicology, 16(2), 83-90. https://doi.org/10.1023/A:1007649011338.
  3. Barrajón-Catalán, E., Fernández-Arroyo, S., Saura, D., Guillén, E., Fernández-Gutiérrez, A., Segura-Carretero, A., & Micol, V. (2010). Cistaceae aqueous extracts containing ellagitannins show antioxidant and antimicrobial capacity, and cytotoxic activity against human cancer cells. Food and Chemical Toxicology, 48(8-9), 2273-2282. https://doi.org/10.1016/j.fct.2010.05.060.
  4. Barardo, D., Thornton, D., Thoppil, H., Walsh, M., Sharifi, S., Ferreira, S.,Anžič, A., Fernandes, M., Monteiro, P., Grum, T., Cordeiro, R., De-Souza, E. A., Budovsky, A., Araujo, N., Gruber, J., Petrascheck, M.,Fraifeld, V. E., Zhavoronkov, A., Moskalev, A., & de Magalhães, J. P.(2017). The DrugAge database of aging-related drugs. Aging Cell, 16(3), 594-597. https://doi.org/10.1111/acel.12585.
  5. Birnbaum, A., Wu, X., Tatar, M., Liu, N., & Bai, H. (2019). Age-dependent changes in transcription factor FOXO targeting in female Drosophila. Frontiers in genetics, 10, 312. https://doi.org/10.3389/fgene.2019.00312 Bradford, S. C. (1976). Classic paper: Sources of information on specific subjects. Collection Management, 1(3-4), 95-104. https://doi.org/10.1300/J105v01n03_06.
  6. Borchardt, L. A., Olufs, Z. P., Morgan, P. G., Wassarman, D. A., & Perouansky, M. (2024). Expansion of Electron Transport Chain Mutants That Cause Anesthetic-Induced Toxicity in Drosophila melanogaster. Oxygen, 4(1), 108-116. https://doi.org/10.3390/oxygen4010006.
  7. Catanzaro, D., Rancan, S., Orso, G., Dall'Acqua, S., Brun, P., Giron, M. C., Carrara, M., Castagliuolo, I., Ragazzi, E., Caparrotta, L., & Montopoli, M. (2015). Beneficial effects of Cistus incanus L. extract on gut microbiota and metabolic parameters in metabolic syndrome. Frontiers in Pharmacology, 6, 323. https://doi.org/10.3389/ fphar.2015.00323.
  8. Chen, J., Liu, Y., & Zhang, X. (2021). Antioxidant enzymes and their role in reproductive fitness of Drosophila melanogaster. Insect Biochemistry and Molecular Biology, 138, 103645. https://doi.org/10.1016/ j.ibmb.2021.103645.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Bilimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

11 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

26 Mart 2025

Kabul Tarihi

14 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 28 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Fidan, M. (2025). Yaşam Süresi ve Üreme Arasındaki Dengede Fitokimyasal Modülasyon: Cistus creticus Örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 28(5), 1214-1228. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1666340

21082



2024-JIF = 0.500

2024-JCI = 0.14

Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

       Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır. (Free submission and publication)

      Yılda 6 sayı yayınlanır. (Published 6 times a year)


88x31.png 

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

                 


Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
e-ISSN: 2619-9149