Research Article

Farklı Dalga Boylu Led Aydınlatma Uygulamalarının Domateste Fide Kalitesi Üzerine Etkileri

Volume: 27 Number: Ek Sayı 2 (Suppl 2) December 31, 2024
EN TR

Farklı Dalga Boylu Led Aydınlatma Uygulamalarının Domateste Fide Kalitesi Üzerine Etkileri

Öz

Bu çalışma, farklı dalga boylarına sahip led lambalar kullanılarak oluşturulan aydınlatma ortamlarının domates fidelerinin kaliteleri üzerine olan etkilerinin araştırılması ve fide üreticilerinin teslimatlarında herhangi bir sebeple meydana gelebilecek gecikmeler olması durumunda fidelerde boy ve kalite kontrolünün sağlanarak üreticilerin bu sıkıntılarına bir çözüm bulmak amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla öncelikle iklim odasında aynı ışık yoğunluğuna sahip farklı dalga boylarında (kırmızı, mavi, yeşil, beyaz-günışığı karışımı-kontrol) led lambalar altında dikim aşamasından itibaren “Ferguson F1” domates çeşidine ait fideler 10 gün süre ile yetiştirilmiştir. Daha sonra domates fideleri, boy uzamasını baskılamada etkili olduğu belirlenen mavi ışığın farklı oranlarda (%100, %50, %25 ve %12.5) kontrol olarak kullanılan beyaz-günışığı karışımı lambalara eklenmesiyle elde edilen ışık koşullarına maruz bırakılmıştır. Son olarak da farklı oranlarda mavi ışığın uzun dönemdeki etkilerinin kalıcılığını ortaya koyabilmek amacıyla fideler tekrar beyaz-günışığı koşullarına maruz bırakılmıştır. Fide aşamasında kullanılan farklı dalga boyları arasından domates fidelerinin gelişimini baskılayan dalga boyunun mavi ışık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, bitki gelişimini teşvik eden ve fide boyunda artışlara neden olan ışığın ise kırmızı ışık olduğu ortaya konmuştur. Farklı oranlarda mavi ışık koşulları altında yetiştirilen domates fidelerinde mavi ışık oranı azaldıkça bitki yaş ağırlığında ve bitki boyunda önemli seviyede artışlar elde edilmiştir. Farklı oranlardaki mavi ışığın fide kalitesi üzerine uzun süreli etkisine bakıldığında uygulama sonrası kontrol aydınlatma koşullarına alınan domates fidelerinin kalitesi üzerinde mavi ışığın etkisinin geçici olduğu ve fidelerde büyümenin devam ettiği görülmüştür. Bu sonuçlar fide boyunun baskılanmasında %100 mavi ışığın kullanılabileceğini ve mavi ışığın etkisinin hazır fide yetiştiriciliğinde kullanılan kimyasal maddeler gibi kalıcı olmadığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

Project Number

2019/4-2 YLS

Ethical Statement

Makale yazarları aralarında herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan ederler.

Thanks

Bu çalışma Abdullah HAVAN’ın Yüksek Lisans Tez çalışmasının bulgularını içermektedir. Bu çalışmayı 2019/4-2 YLS numaralı projeyle destekleyen Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimine teşekkür ederim. Verilerin toplanmasında bana yardımları dokunan Ziraat Yüksek Mühendisleri M. Ömür ASLAN, Ezginur SÖZERİ ve Hilal OKYAY’a teşekkür ederim.

References

  1. Alexieva, V., Sergiev, I., Mapelli, S., & Karanov, E. (2001). The effect of drought and ultraviolet radiation on growth and stress markers in peas and wheat. Plant, Cell & Environment, 24(12), 1337-1344.
  2. Başak, H., & Demir, K., (2022). Sebze Fidelerinde Büyüme Ve Gelişmenin Kontrolü. Sebzelerde Fide Yetiştiriciliği-2 (Pp.625-651), Ankara: Gece Kitapliği.
  3. Bayhan, Y., & Zafer, A. V. C. I. (2019). Örtü altı sebze yetiştiriciliğinde LED aydınlatma sistemlerinin bitki gelişimine ve verimine etkisinin belirlenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (17), 86-95. https://doi.org/10.31590/ejosat.615444
  4. Bohar, J., Fernandes, G. E., & Xu, J. (2017). Spectral-temporal LED lighting modules for reproducing daily and seasonal solar circadian rhythmicities. In 2017 IEEE International Conference on Smart Computing (SMARTCOMP) (pp. 1-6). IEEE.
  5. Bula, R.J., Morrow, R.C., Tibbitts, T.W., Barta, D.J., Ignatius, R.W., & Martin, T.S. (1991). Light-emitting diodes as a radiation source for plants. HortScience, 26(2), 203-205.
  6. Çağlayan, N., & Ertekin, C. (2018). Farklı dalga boylu LED ışıklarının yeşil yapraklı bitkilerin gelişimi üzerindeki etkileri. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 14(2), 105-114.
  7. Claypool, Nicholas & Lieth, JH. (2020). Physiological responses of pepper seedlings to various ratios of blue, green, and red light using LED lamps. Scientia Horticulturae. 268. 109371. 10.1016/j.scienta.2020.109371.
  8. Cosgrove, D.J. (1994). Photomodulation of growth. In: Photomorphogenesis in Plants. Springer, Dordrecht. s.631- 658.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Vegetable Growing and Treatment

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 19, 2024

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

May 31, 2024

Acceptance Date

October 30, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 27 Number: Ek Sayı 2 (Suppl 2)

APA
Havan, A., Köklü Ardıç, Ş., Havan, R., & Korkmaz, A. (2024). Farklı Dalga Boylu Led Aydınlatma Uygulamalarının Domateste Fide Kalitesi Üzerine Etkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım Ve Doğa Dergisi, 27(Ek Sayı 2 (Suppl 2), 372-384. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1491999

Cited By


International Peer Reviewed Journal
Free submission and publication
Published 6 times a year



88x31.png


KSU Journal of Agriculture and Nature

e-ISSN: 2619-9149