Farklı Dalga Boylu Led Aydınlatma Uygulamalarının Domateste Fide Kalitesi Üzerine Etkileri

This study was conducted to investigate the effects of lighting environments created using LED lamps with different wavelengths on the quality of tomato seedlings and to find a solution to the problems of transplant producers in case of any delays in deliveries, by ensuring control over the height and quality of the seedlings. For this purpose, seedlings of the “Ferguson F1” tomato variety were first grown for 10 days under LED lamps with different wavelengths (red, blue, green, white-daylight mix-control) with the same light intensity in a climate chamber from the transplanting stage. Subsequently, the tomato seedlings were exposed to light conditions obtained by adding blue light, which was determined to be effective in suppressing stem elongation, in different proportions (100%, 50%, 25%, and 12.5%) to the white-daylight mix lamps used as control. Finally, to demonstrate the long-term effects and persistence of different proportions of blue light, the seedlings were once again exposed to white-daylight conditions. Among the different wavelengths used during the seedling stage, blue light was determined to suppress the growth of tomato seedlings. Additionally, it was found that red light promoted plant growth and caused a significant increase in seedling height. Significant increases in plant fresh weight and plant height were also obtained in tomato seedlings grown under different blue light conditions as the proportion of blue light decreased. When the long-term effect of different proportions of blue light on seedling quality was considered, it was observed that the effect of blue light on the quality of tomato seedlings transferred to control lighting conditions after application was temporary and the growth of the seedlings continued. These results have shown that 100% blue light can be used to suppress seedling height and that the effect of blue light is not as permanent as the chemicals used in the transplant cultivation industry.

Bu çalışma, farklı dalga boylarına sahip led lambalar kullanılarak oluşturulan aydınlatma ortamlarının domates fidelerinin kaliteleri üzerine olan etkilerinin araştırılması ve fide üreticilerinin teslimatlarında herhangi bir sebeple meydana gelebilecek gecikmeler olması durumunda fidelerde boy ve kalite kontrolünün sağlanarak üreticilerin bu sıkıntılarına bir çözüm bulmak amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla öncelikle iklim odasında aynı ışık yoğunluğuna sahip farklı dalga boylarında (kırmızı, mavi, yeşil, beyaz-günışığı karışımı-kontrol) led lambalar altında dikim aşamasından itibaren “Ferguson F1” domates çeşidine ait fideler 10 gün süre ile yetiştirilmiştir. Daha sonra domates fideleri, boy uzamasını baskılamada etkili olduğu belirlenen mavi ışığın farklı oranlarda (%100, %50, %25 ve %12.5) kontrol olarak kullanılan beyaz-günışığı karışımı lambalara eklenmesiyle elde edilen ışık koşullarına maruz bırakılmıştır. Son olarak da farklı oranlarda mavi ışığın uzun dönemdeki etkilerinin kalıcılığını ortaya koyabilmek amacıyla fideler tekrar beyaz-günışığı koşullarına maruz bırakılmıştır. Fide aşamasında kullanılan farklı dalga boyları arasından domates fidelerinin gelişimini baskılayan dalga boyunun mavi ışık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, bitki gelişimini teşvik eden ve fide boyunda artışlara neden olan ışığın ise kırmızı ışık olduğu ortaya konmuştur. Farklı oranlarda mavi ışık koşulları altında yetiştirilen domates fidelerinde mavi ışık oranı azaldıkça bitki yaş ağırlığında ve bitki boyunda önemli seviyede artışlar elde edilmiştir. Farklı oranlardaki mavi ışığın fide kalitesi üzerine uzun süreli etkisine bakıldığında uygulama sonrası kontrol aydınlatma koşullarına alınan domates fidelerinin kalitesi üzerinde mavi ışığın etkisinin geçici olduğu ve fidelerde büyümenin devam ettiği görülmüştür. Bu sonuçlar fide boyunun baskılanmasında %100 mavi ışığın kullanılabileceğini ve mavi ışığın etkisinin hazır fide yetiştiriciliğinde kullanılan kimyasal maddeler gibi kalıcı olmadığını göstermiştir.