First report of Rice White-tip Nematode (Aphelenchoides besseyi Christie, 1942) in Düzce, Türkiye

Taylan Çakmak; Ayşenur Yılmaz; Murat Emin Taş; İbrahim Ciner; Uğur Gözel

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1776518

TR EN

Düzce, Türkiye’de Çeltik Beyaz Uç Nematodunun (Aphelenchoides besseyi Christie, 1942) İlk Raporu

Öz

Çeltik (Oryza sativa L.), özellikle gelişmekte olan ülkelerde, dünya nüfusunun yarısından fazlası için temel besin kaynağıdır. Çeltik beyaz uç nematodu, Aphelenchoides besseyi (Christie, 1942), Çeltik yetiştirilen bölgelerde önemli verim kayıplarına neden olan tohum kaynaklı bir zararlıdır. 1981 yılından bu yana Avrupa Bitki Koruma Örgütü (EPPO) tarafından karantina organizması olarak listelenmiştir. Tohum ile taşınmasından dolayı A. besseyi, hızla temiz alanlara yayılabilmektedir. Bu nedenle, bulaşık alanların belirlenmesi, dirençli ve hassas Çeltik çeşitlerinin tespiti ve tür içi populasyonların ortaya konması, etkili mücadele stratejileri açısından kritik öneme sahiptir. Düzce ilinde özellikle Gönen çeşidi yoğun olarak ekilmekte olup, bu nematot üzerine yapılan çalışmalar sınırlıdır. Ayrıca bölgede yetiştirilen Çeltik çeşitlerinin direnç seviyelerinin belirlenmesi, bitki koruma uygulamalarına yön vermek açısından da önem taşımaktadır. Bu çalışma, Düzce ilinde Çeltik tarlalarında A. besseyi’nin varlığını belirlemek ve morfolojik-morfometrik özelliklerini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Çeşitli üretim alanlarından toplam 40 tohum örneği toplanmış, bunların 13’ünde A. besseyi bulaşıklığı saptanmıştır. Buna göre bulaşıklık oranı %32,5 olarak hesaplanmıştır. Bulaşıklığın yalnızca Kaymakçı bölgesinde görüldüğü belirlenmiştir. Bu bulgu, zararlının yayılma riskini vurgulamakta ve tohumla taşınan bu nematot için sürekli izleme çalışmalarının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bildiğimiz kadarıyla bu çalışma, Düzce ili Çeltik tarlalarındaki A. besseyi varlığına dair ilk kayıttır.

Anahtar Kelimeler

First report of Rice White-tip Nematode (Aphelenchoides besseyi Christie, 1942) in Düzce, Türkiye

Abstract

Rice (Oryza sativa L.) serves as the primary dietary staple for more than half of the global population, particularly in developing countries. The rice white-tip nematode, Aphelenchoides besseyi (Christie, 1942), is a seed-borne pest causing significant yield losses in rice-growing regions worldwide. Listed as a quarantine organism by the European Plant Protection Organization (EPPO) since 1981, A. besseyi spreads rapidly to uncontaminated areas through infested seeds. Identifying infested fields, determining the resistance or susceptibility of rice varieties, and clarifying intraspecific populations are crucial for effective pest management strategies. In Düzce Province, where rice is cultivated intensively, particularly with the Gönen variety, research on this nematode remains limited. Determining the resistance levels of rice varieties cultivated in the region is also essential for guiding local plant protection practices. This study aimed to detect the presence of A. besseyi in paddy fields in Düzce Province and to provide morphological and morphometric descriptions. A total of 40 seed samples were collected from different rice-growing areas. Among these, 13 samples were infested with A. besseyi, corresponding to an infestation rate of 32.5%. Infestation was detected only in the Kaymakçı region. These results emphasize the risk of further spread and highlight the importance of continuous monitoring for this seed-borne nematode. This study is the first record of A. besseyi in paddy fields of Düzce Province, Türkiye.

Keywords

Supporting Institution

Düzce University Scientific Research Projects Coordination Unit

Project Number

2022.11.05.1341

References

Allen, M. W. (1952). Taxonomic status of the bud and leaf nematodes related to Aphelenchoides fragariae (Ritzema Bos, 1891). Proceedings of the Helminthological society of Washington, 19(2), 108-120.
Bridge, J., Plowright, R. A., & Peng, D. (2005). Nematode parasites of rice. In M. Luc, R. A. Sikora, & J. Bridge (Eds.), Plant Parasitic Nematodes in Subtropical and Tropical Agriculture (2nd ed.,). CABI Publishing. pp. 87-130.
Chen, K., Cui, J., Jiao, Y., Zheng, F., Li, W., Ren, H., ... & Chen, F. (2022). First Record of Aphelenchoides besseyi on Foxtail Millet (Setaria italica) in Henan Province of China. Plant Disease, 106(10), 2763. https://doi.org/10.1079/cabicompendium.6378.
Christie, J. R. (1942). A description of Aphelenchoides besseyi n. sp., the summer-dwarf nematode of strawberries, with comments on the identity of Aphelenchoides subtenuis (Cobb, 1926) and Aphelenchoides hodsoni Goodey, 1935.
Çelik, E. S., Tülek, A., & Devran, Z.(2020). Development of a novel scale based on qPCR for rapid and accurate prediction of the number of Aphelenchoides besseyi in paddy rice. Crop Protection, 127, 104975. http://dx.doi.org/10.1016/j.cropro.2019.104975.
Dastur, J. F. (1936). A nematode disease of rice in the Central Provinces. In Proceedings/Indian Academy of Sciences, 4(2), 108-121.
Devran, Z., Tülek, A., Mıstanoğlu, İ., Çiftçiğil, T. H., & Özalp, T. (2017). A rapid molecular detection method for Aphelenchoides besseyi from rice tissues. Australasian Plant Pathology, 46(1), 43-48. http://dx.doi.org/10.1007/s13313-016-0452-1.
Evlice, E., Kepenekci, İ., & Tülek, A. (2013). Prevalence of rice white tip nematode (Aphelenchoides besseyi Christie, 1942) in rice production areas in Çankırı and Çorum provinces. Plant Protection Bulletin, 53(1), 51-56.

Fortuner, R. (1970). On the morphology of Aphelenchoides besseyi Christie, 1942 and A. siddiqii n. sp.(Nematoda, Aphelenchoidea). Journal of Helminthology, 44(2), 141-152. http://dx.doi.org/10.1017/S0022149X00021702.
Franklin, M. T., & Siddiqi, M. R. (1972). Aphelenchoides besseyi. CIH Descriptions of Plant-parasitic Nematodes. CAB International, Wallingford, UK., 1(4), 1.
Fu, Z., Agudelo, P., & Wells, C. E. (2020). Detoxification-related gene expression accompanies anhydrobiosis in the foliar nematode (Aphelenchoides fragariae). Journal of nematology, 52, 1. https://doi.org/10.21307/jofnem-2020-047.
Hooper, D. J., 1986. “Extraction of Free-Living Stages from Soil, 5-30”. In: Laboratory Methods for Work with Plant and Soil Nematodes (Eds. J. F. Southey). Her Majesty’s Stationery Office, London, 202 pp.
Karatas, S. E., Aktas, M., & Kepenekci, I. (2007). A study of taxonomic characteristics, Intensities and prevalence of plant parasitic nematode species in rice plants in Cankırı and Corum districts. In Proceedings of the Second Plant Protection Congress of Turkey (Vol. 253).
Kepenekci, I. (2013). Rice White Tip Nematode (Aphelenchoides besseyi) In Rice Growing Areas Of Turkey [El Nematodo De La Punta Blanca Del Arroz (Aphelenchoides besseyi) En Zonas De Cultivo De Arroz De Turquía]. Nematropica, 43(2), 181-185.
Mısırlıoğlu, P., & Pehlivan, E. (2000, September). Distribution of white tip nematode (Aphelenchoides besseyi Christie, 1942) in the rice fields of Balıkesir and Çanakkale provinces. In Proceedings of the Fourth Entomology Congress of Turkey, Adana, Turkey, pp. 561-568.
Özarslandan, A. (2019). Doğu Akdeniz Bölgesi’nde Sera Alanında Çilek Yaprak Nematodu (Aphelenchoides fragariae)(Nemata: Aphelenchida)’nun Tespiti. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22(1), 52-56.
Özturk, G. & S. Enneli. 1997. Determination of Aphelenchoides besseyi Christie (Aphelenchida: Aphelenchoididae) (the white tip nematode) harmful on rice for the first time in Turkey. Turkish Journal of Entomology 21(2), 129-132.
Pashi, R., Maity, A., Khan, M. R., Mondal, S., & Mukherjee, A. (2017). Incidence of white tip nematode (Aphelenchoides besseyi) in rice in West Bengal. Journal of Entomology and Zoology Studies, 5(2), 200-208.
Rahman, M. L., & Miah, S. A. (1989). Occurrence and distribution of white tip disease in deepwater rice areas in Bangladesh. Revue Nematol, 12(4), 351-355.
Siddiqi, M.R. (1986). Tylenchida: Parasites of plants and insects. Commonwealth Institute of Parasitology, CAB, Wallingford, Oxon, UK, pp: 645.
Siddiqui, I. A., & Taylor, D. P. (1967). A redescription of Aphelenchoides bicaudatus (Imamura 1931) Filipjev & Schuurmans Stekhoven, 1941 (Nematoda: Aphelenchoididae), with a description of the previously undescribed male.
Tamura,I. & Kegasawa, K. (1959). Studies on the ecology of the rice nematode, Aphelenchoides besseyi Christie, V. On the abnormal growth of rice plant and decrease in yield caused by rice nematode. Japanese Journal of Ecology, 9, 120-124.
Todd, E. H. & Atkins, J. G. (1958). White tip disease of rice. 1. Symptoms, laboratory culture of nematodes, and pathogenicity tests. Phytopathology, 48, 632--637.
Tsay, T. T. (1995). Quarantine of plant-parasitic nematodes.
Tülek, A. & Çobanoğlu, S. (2009). Türkiye’de çeltik alanlarında beyaz uç hastalığı ve Aphelenchoides besseyi yayılışı üzerine bir araştırma. Bitki Koruma Bülteni, 49(2), ss. 67–73.
TUIK (2024). Crop Production Statistics 2024. Turkish Statistical Institute. https://data.tuik.gov.tr/
Tulek, A. & S. Cobanoglu. 2010. Distribution of the rice white tip nematode, Aphelenchoides besseyi, in rice growing areas in Thrace Region of Turkey. Nematologica Mediteranea 38, 215-217.
Uebayashi, Y., Amano, T. & Nakanishi, 1. (1976). Studies on the abnormal rice kernel "Kokutenmai". Mechanisms of the symptoms development. Japanese Journal of Nematology, 6, 67-72.
Yokoo, T. (1949). Aphelenchoides oryzae Yokoo n. sp., a nematode parasitic to rice plant. Japanese Journal of Phytopathology, 13(1-2), 40-43.
Yoshii, H., & Yamamoto, S. (1950). A rice nematode disease "Senchu Shingare Byo". I. Symptom and pathogenic nematode. Journal ofthe Faculty ofAgriculture, Kyushu University, 9, 209-222. https://doi.org/10.5109/22625.
Yoshii, H. (1951). On the growth habit and yield of rice plants affected with Aphelenchoides oryzae. Science Bulletin ofthe Faculty ofAgriculture, Kyushu University, 12,133-141.

Details

Primary Language

English

Subjects

Entomology

Journal Section

Research Article

Authors

Taylan Çakmak
0000-0003-4151-5724
Türkiye

Ayşenur Yılmaz
0000-0002-3873-6537
Türkiye

Murat Emin Taş
0009-0002-9740-2980
Türkiye

İbrahim Ciner
0000-0002-2134-9151
Türkiye

Uğur Gözel ^*
0000-0003-1363-1189
Türkiye

Early Pub Date

March 9, 2026

Publication Date

March 9, 2026

Submission Date

September 2, 2025

Acceptance Date

December 1, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: Advanced Online Publication

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1776518

IZ

https://izlik.org/JA72NN55WM

Cite

RIS / Bibtex

APA

Çakmak, T., Yılmaz, A., Taş, M. E., Ciner, İ., & Gözel, U. (2026). First report of Rice White-tip Nematode (Aphelenchoides besseyi Christie, 1942) in Düzce, Türkiye. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım Ve Doğa Dergisi, Advanced Online Publication, 1266-1275. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1776518