Gülağaç (Aksaray) İlçesi Şeker Pancarı Alanlarında Çizgili Yaprak Kurdu [Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]'nun Popülasyon Takibi ve Bulaşma Oranının Belirlenmesi

Halime Buse Yenil; Fatma Nur Elma

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1782746

TR EN

Gülağaç (Aksaray) İlçesi Şeker Pancarı Alanlarında Çizgili Yaprak Kurdu [Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]'nun Popülasyon Takibi ve Bulaşma Oranının Belirlenmesi

Abstract

Bu çalışma, 2023 ve 2024 yıllarında Aksaray ili Gülağaç ilçesindeki şeker pancarı tarlalarında çizgili yaprak kurdu [Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]’nun popülasyon takibi ve bulaşma oranlarını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, Merkez, Demirci ve Bekarlar olmak üzere üç farklı lokasyonda gerçekleştirilmiştir. Her bir lokasyonda seçilen üç ayrı tarlaya, mayıs ayının ilk haftasından itibaren feromon tuzakları yerleştirilmiş; tuzaklarda yakalanan ergin birey sayıları haftalık olarak kaydedilmiştir. Ayrıca, bitkilerde yumurta paketi ve larva varlığı haftalık periyotlarda incelenerek bulaşma oranları belirlenmiştir. Her iki yılda da ilk ergin çıkışları mayıs ayının son haftasında gözlemlenmiş ve popülasyonun eylül ayının son haftasına kadar tarlada aktif kaldığı belirlenmiştir. Feromon tuzaklarıyla takip edilen ergin popülasyonunda en yüksek haftalık yakalama sayıları; 17 Haziran 2023 tarihinde Demirci lokasyonunda (32 birey) ve 22 Haziran 2024 tarihinde Merkez lokasyonunda (34 birey) kaydedilmiştir. Ayrıca her iki çalışma yılında da ergin popülasyonunun; haziran, temmuz ve ağustos aylarında üç belirgin tepe noktası oluşturduğu gözlenmiştir. Gülağaç ilçesine ait günlük sıcaklık verileri ile S. exigua için literatürde bildirilen gelişme eşiği (12.98 °C) ve termal konstant (294.99 gün-derece) kullanılarak yapılan gün-derece modellemesi sonucunda, türün 2023 ve 2024 yıllarında sırasıyla teorik olarak 3.23 ve 3.92 döl tamamlayabileceği hesaplanmıştır. Ortalama bulaşma oranları, 2023 ve 2024 yılları için sırasıyla Merkez lokasyonunda %1.88 ve %2.10, Demirci'de ise %2.35 ve %0.42 olarak tespit edilirken, Bekarlar’da ise her iki yıl boyunca herhangi bir bulaşıklık tespit edilmemiştir. Sonuçlar, S. exigua'nın Gülağaç ilçesindeki şeker pancarı tarlalarında ciddi bir ekonomik zarar oluşturmadığını göstermektedir. Ancak, 2024 yılında gözlenen popülasyon yoğunluğundaki artış, gelecekte bu türün ekonomik açıdan potansiyel bir zararlı olabileceği öngörülmektedir. Salgın oluşturma potansiyeli taşıyan bu zararlının ergin çıkışlarının feromon tuzakları aracılığıyla düzenli olarak takip edilmesi ve popülasyon yoğunluğu, bitkinin fenolojik dönemi ile iklimsel koşullar doğrultusunda mücadele zamanlamasının belirlenmesi, etkin zararlı yönetimi açısından hayati önem taşımaktadır.

Keywords

Thanks

Bu makale birinci yazarın yüksek lisans tezinden hazırlanmıştır.

Population Monitoring and Infestation Rate Determination of the Beet Armyworm [Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae)] in Sugar Beet Fields of Gülağaç (Aksaray) District

Abstract

This study was undertaken to assess the population dynamics and infestation levels of the beet armyworm, Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae), in sugar beet cultivation areas within Gülağaç district of Aksaray province during the 2023 and 2024 growing seasons. The investigation encompassed three distinct sites: Merkez, Demirci, and Bekarlar. Pheromone traps were installed in the first week of May in three selected fields at each location. Weekly counts were conducted for adult moths caught in these traps. Additionally, the presence of egg masses and larvae on plants was meticulously examined in each field to ascertain the infestation rates. Across both years, the initial adult flights were noted during the final week of May. Adult individuals remained active until the last week of September, signifying an approximate four-month period of field presence. In the adult population captured by pheromone traps, a peak of 32 individuals was recorded in Demirci on June 17, 2023, while a peak of 34 individuals was recorded in Merkez on June 22, 2024. Additionally, the population exhibited three discernible peak periods in both years. Based on degree-day modeling using a developmental threshold of 12.98 °C and a thermal constant of 294.99 degree-days, the species was estimated to complete 3.23 and 3.92 generations in 2023 and 2024, respectively. The average infestation rates for 2023 and 2024 were determined as %1.88 and %2.10 in Merkez and %2.35 and %0.42 in Demirci, respectively, whereas no infestation was recorded in Bekarlar during either year. In summary, S. exigua has not yet caused substantial economic harm in the sugar beet fields of Gülağaç. Nevertheless, the elevated population density observed in 2024 suggests a potential for this species to emerge as an economically significant pest in the future. Considering its outbreak potential, continuous surveillance of adult emergence through pheromone trapping and the strategic timing of control interventions, contingent on population levels, phenological period of the plant and prevailing climatic conditions, are deemed critical for effective pest management

Keywords

References

Akan, Ş., & Uzundumlu, A. S. (2024). Şeker pancari üretiminde lider iller ve Türkiye’nin 2023-2027 dönemindeki üretimlerinin arıma modeliyle tahmini. International Congress on Multidisciplinary Approaches in Agricultural Sciences (ASMAC), Bayburt, Türkiye, 15-17 Mayıs 2024, ss. 305.
Aksaray İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. (2024). Ayçiçeği, mısır ve şeker pancarı ekili alanlarda Spodoptera spp. (yaprak kurtları) zararlısına ilişkin duyuru. https://aksaray.tarimorman.gov.tr/Sayfalar/ Detay.aspx?OgeId=515&Liste=Duyuru (Alınma Tarihi: 05.01.2025).
Aksaray İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2025). Gülağaç ilçesi tanıtımı. https://aksaray.ktb.gov.tr/TR-63629/gulagac-ilcesi.html (Alınma Tarihi: 25.08.2025).
Atlıhan, R. Yardım, E.N., Özgökçe, M. S., & Kaydan, B. (2003). Van ili ve çevresinde patates ekiliş alanlarındaki zararlı böcek türleri ve doğal düşmanları. Tarım Bilimleri Dergisi, 9(3), 291-295. https://doi.org/10.1501/Tarimbil_0000000826
Bazazo, K.G. (2010). Studies on Some insect pests and natural enemies in sugar beet fields at Kafr El-Sheikh region. [Ph. D. Thesis, Tanta University, Faculty of Agriculture].
Chi, W., Shi, T., Wu, Y., & Yang, Y. (2013). Insecticide resistance status of field strains of Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae) from China. Journal Econ. Entomology, 106, 1855–1862. https://doi.org/10.1603/EC13128
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Dai, H., Zhang, G., & Zhang, W. (2017). Temperature dependent development parameters and population life table of beet armyworm, Spodoptera exigua (Hübner) (Lepidoptera: Noctuidae). Arthropods, 6(4), 117-125.

Divya Bharathi, T., Krishnayya, P. V., Srinivasa Rao, M., & Prasanna Kumari, V. (2018). Effect of elevated co2 and temperatures on thermal requirement and thermal constants of beet armyworm, Spodoptera exigua (Noctuidae: Lepidoptera) on chickpea. Journal of Entomology and Zoology Studies, 6(3): 663-667.
Efil, L., & Kara, K. (2004). Tachinid parasitoids (Diptera: Tachinidae) of Spodoptera exigua in cotton fields in Diyarbakır, Turkey. Phytoparasitica, 32(4), 363-366. https://doi.org/10.1007/BF02979846
Eski, A. (2018). Çizgili yaprakkurdu (Spodoptera exigua Hübner, Lepidoptera: Noctuidae)'na karşı bakteri orjinli biyopestisit geliştirilmesi (Tez no: 519579). [Doktora tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilimdalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2023). FAOSTAT statistical database. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL (Alınma Tarihi: 20.01.2025).
Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2024). FAOSTAT statistical database. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL/visualize (Alınma Tarihi: 20.01.2025).
Göven, M., & Gümüş, S. (1998). Diyarbakır (Bismil) ili pamuk alanlarında zararlı pamuk çizgili yaprakkurdu Spodoptera exigua (Hübn.) (Lep.: Noctuidae)'nın doğal düşmanları üzerinde bir gözlem. Bitki Koruma Bülteni, 38(3-4), 117-120.
Gözüaçık, C., & Mart, C. (2009). Determination of natural parasitization rates of some pests of Lepidoptera larvae in corn (Zea mays L.) in the Southeastern Anatolia Region. Plant Protection Bulletin, 49(3), 107-116.
Güler, C., Mamay, M., & Sönmez, C. (2024). Akdeniz Meyve Sineği, Ceratitis capitata Wied.(Diptera: Tephritidae)’nin Şanlıurfa ili nar bahçelerindeki popülasyon gelişimi ve bulaşıklık oranı. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 27(Ek Sayı 2 (Suppl 2)), 392-408. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1483193
Gültekin, A. (2022). Trichoderma asperellum uygulanmış pamuk bitkisi üzerindeki Spodoptera exigua'nın Popülasyon performansının belirlenmesi (Tez no: 730291). [Yüksek lisans tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Ana Bilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Karimi-Malati, A., Fathipour, Y., & Talebi, A. A. (2014). Development response of Spodoptera exigua to eight constant temperatures: linear and nonlinear modeling. Journal of Asia-Pacific Entomology, 17(3), 349-354.
Kaya, E., & Ünlü, L. (2019). Determination of population development and infestation rate of the Beet Armyworm, Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae), in sugarbeet fields in Ilgın (Konya) District. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 33(3), 198-203. https://doi.org/10.15316/sjafs.2019.176
Layton, M. B. (1994). The 1993 beet armywork outbreak in Mississippi and future management guidelines. In Proceedings, Beltwide Cotton Conference. National Cotton Council of America, pp.854.
Maharjan, R., Ahn, J.& Yi, H. (2022). Interactive Effects of Temperature and Plant Host on the Development Parameters of Spodoptera exigua (Hübner) (Lepidoptera: Noctuidae). Insects, 13, 747. https://doi.org/10.3390/insects13080747
Mahmoud, M., Ibrahim, I., El-Shorbagy, M., & Mohisen, M. (2011). Evaluate the applied of the egg parasiltoid, Trichogramma evanescens West. To reduce the infestation of the lesser worm, Spodoptera exigua Hb. in sugar beet fields at El-Aiat region, Giza Governorate. Journal of Plant Protection and Pathology, 2(8), 741 – 747. https://doi.org/10.21608/jppp.2011.86520
Mamay, M., İkinci, A., Ünlü, L., & Doğan, E. (2014). Infestation rate and host preference of Carob moth, Apomyelois (= Ectomyelois) ceratoniae Zeller (Lepidoptera: Pyralidae), on different pomegranate cultivars. Turkish Journal of Entomology, 38(1), 101-110. https://doi.org/10.16970/ted.89680
Okut, N., & Yıldırım, B. (2004). Van koşullarında şeker pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.)'nda çeşit ve ekim zamanının verim, verim unsurları ve kalite üzerine etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi, 14(2), 149-158.
Patel, K. M., Shinde, C. U., Patel, S. R., Ghetiya, L. V., Siddhapara, M. R., Shukla, A., & Radadia, G. G. (2024). Standardize the height of pheromone traps in pigeonpea ecosystem for the mass trapping of Helicoverpa armigera (Hubner). International Journal of Advanced Biochemistry Research, 8(1), 32-35. https://doi.org/10.33545/26174693.2024.v8.i1a.298
R Core Team (2025). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria.
Sisay, B., Subramanian, S., Weldon, C. W., Krüger, K., Khamis, F., Tefera, T., Torto, B., & Tamiru, A. (2024). Evaluation of pheromone lures, trap designs and placement heights for monitoring the fall armyworm, Spodoptera frugiperda (Lepidoptera: Noctuidae) in maize fields of Kenya. Crop Protection, 176, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.cropro.2023.106523
Smits, P. H., van de Velden, M. C., de Vrie, M., & Vlak, J. M. (1987). Feeding and dispersion of Spodoptera exigua larvae and its relevance for control with a nuclear polyhedrosis virus. Entomologia Experimentalis et Applicata, 43(1), 67–72. https://doi.org/10.1111/j.1570-7458.1987.tb02204.x
Smith, R. H. (1989). Experiences with beet armyworm control in cotton in 1988. In Proceedings, Beltwide Cotton Conference (pp. 273-275). National Cotton Council of America.
Sunulu, S., Dumlupınar, Z., Yıldırım, M., & Karabulut, O. (2020). Şeker Pancarı (Beta vulgaris L.) üretimi için dönemsel bir tehdit; Karadrina [Spodoptera exigua (Hübner)] (Lepidoptera: Noctuidae). Black Sea Journal of Agriculture, 3(4), 317-323.
Teymuroğlu, E., & Çoruh, S. (2022). Harmful and benefical insects species determined in sugar beet areas in Çayırlı District of Erzincan Province and short biology of Spodoptera exigua (Hbn.) (Lepidoptera: Noctuidae). Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 19(3), 483-495. https://doi.org/10.33462/jotaf.976126
Tisdale, R. A., & Sappington, T. W. (2001). Realized and potential fecundity, egg fertility and longevity of laboratory-reared female beet armyworm (Lepidoptera: Noctuidae) under different adult diet regimes. Annals of the Entomological Society of America, 94(3), 415-419. https://doi.org/10.1603/0013-8746(2001)094 [0415:rapfef]2.0.co;2
Türkşeker. (2023). Faaliyet Sektör Raporu (2023). https://www.turkseker.gov.tr/data/dosyalar/ Faaliyet_Raporlari2024_08_23_15_57_05_438.pdf (Alınma tarihi: 02.02.2024).
Wilson, L. T., & Barnett, W. W. (1983). Degree-days: an aid in crop and pest management. California Agriculture, 37(1), 4-7.
Yıldırım, E., & Özbek, H. (1992). Erzurum şeker fabrikasına bağlı şekerpancarı üretim alanlarındaki zararlı ve yararlı böcek türleri (Sözlü Bildiri). Türkiye II. Biyolojik Mücadele Kongresi Bildirileri, Adana, Türkiye, 28-31 Ocak 1992, ss 621.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Entomology in Agriculture

Journal Section

Research Article

Authors

Halime Buse Yenil
0009-0004-4101-2064
Türkiye

Fatma Nur Elma ^*
0000-0003-0985-0338
Türkiye

Early Pub Date

April 11, 2026

Publication Date

September 18, 2026

Submission Date

September 13, 2025

Acceptance Date

February 15, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 29 Number: 6

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1782746

IZ

https://izlik.org/JA58FL89WN

Cite

RIS / Bibtex

APA

Yenil, H. B., & Elma, F. N. (2026). Gülağaç (Aksaray) İlçesi Şeker Pancarı Alanlarında Çizgili Yaprak Kurdu [Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]’nun Popülasyon Takibi ve Bulaşma Oranının Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım Ve Doğa Dergisi, 29(6), 1429-1440. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1782746

AMA

1.Yenil HB, Elma FN. Gülağaç (Aksaray) İlçesi Şeker Pancarı Alanlarında Çizgili Yaprak Kurdu [Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]’nun Popülasyon Takibi ve Bulaşma Oranının Belirlenmesi. KSU J. Agric Nat. 2026;29(6):1429-1440. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1782746

Chicago

Yenil, Halime Buse, and Fatma Nur Elma. 2026. “Gülağaç (Aksaray) İlçesi Şeker Pancarı Alanlarında Çizgili Yaprak Kurdu [Spodoptera Exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]’nun Popülasyon Takibi Ve Bulaşma Oranının Belirlenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım Ve Doğa Dergisi 29 (6): 1429-40. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1782746.

EndNote

Yenil HB, Elma FN (September 1, 2026) Gülağaç (Aksaray) İlçesi Şeker Pancarı Alanlarında Çizgili Yaprak Kurdu [Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]’nun Popülasyon Takibi ve Bulaşma Oranının Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 29 6 1429–1440.

IEEE

[1]H. B. Yenil and F. N. Elma, “Gülağaç (Aksaray) İlçesi Şeker Pancarı Alanlarında Çizgili Yaprak Kurdu [Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]’nun Popülasyon Takibi ve Bulaşma Oranının Belirlenmesi”, KSU J. Agric Nat., vol. 29, no. 6, pp. 1429–1440, Sept. 2026, doi: 10.18016/ksutarimdoga.vi.1782746.

ISNAD

Yenil, Halime Buse - Elma, Fatma Nur. “Gülağaç (Aksaray) İlçesi Şeker Pancarı Alanlarında Çizgili Yaprak Kurdu [Spodoptera Exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]’nun Popülasyon Takibi Ve Bulaşma Oranının Belirlenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 29/6 (September 1, 2026): 1429-1440. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1782746.

JAMA

1.Yenil HB, Elma FN. Gülağaç (Aksaray) İlçesi Şeker Pancarı Alanlarında Çizgili Yaprak Kurdu [Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]’nun Popülasyon Takibi ve Bulaşma Oranının Belirlenmesi. KSU J. Agric Nat. 2026;29:1429–1440.

MLA

Yenil, Halime Buse, and Fatma Nur Elma. “Gülağaç (Aksaray) İlçesi Şeker Pancarı Alanlarında Çizgili Yaprak Kurdu [Spodoptera Exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]’nun Popülasyon Takibi Ve Bulaşma Oranının Belirlenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım Ve Doğa Dergisi, vol. 29, no. 6, Sept. 2026, pp. 1429-40, doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1782746.

Vancouver

1.Halime Buse Yenil, Fatma Nur Elma. Gülağaç (Aksaray) İlçesi Şeker Pancarı Alanlarında Çizgili Yaprak Kurdu [Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae)]’nun Popülasyon Takibi ve Bulaşma Oranının Belirlenmesi. KSU J. Agric Nat. 2026 Sep. 1;29(6):1429-40. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1782746