Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi
Abstract
Bu çalışma, Türkiye’nin soğuk ve kurak iklim özelliklerine sahip Sivas ve Yozgat illerinde bağcılık yapılan alanlarda asma gövdelerinde görülen fungal hastalıkların teşhisi, yaygınlığı ve şiddetlerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Sürvey çalışmalarında, güdümlü örnekleme yöntemiyle belirlenen hastalıklı omçalardan fungal hastalık etmenlerinin izolasyonu ile morfolojik ve moleküler tanımlamaları yapılmıştır. Patojenlerin tanılanması, ITS-4 ve ITS-5 primerleri kullanılarak ITS (Internal Transcribed Spacer) dizilerinin amplifikasyonu ve sekanslanmasıyla, virülenslik düzeyleri ise patojenisite testleriyle belirlenmiştir. İzolasyonlar sonucunda, fungal hastalıkların Yozgat ilinde %75 yaygınlık, %3.1 çıkış ve %8.3 şiddetinde; Sivas ilinde ise %71.4 yaygınlık, %4.1 çıkış ve %15.4 şiddetinde olduğu belirlenmiştir. Yozgat ilinden 6 patojen fungal tür (Botryosphaeria dothidea, Diplodia seriata, Kalmusia variispora, Macrophomina phaseolina, Neofusicoccum parvum, Phaeoacremonium aleophilum); Sivas ilinden ise 3 patojen fungal tür (Diatrype stigma, Kalmusia variispora, Phaeoacremonium minimum) tespit edilmiştir. Patojenisite test sonuçlarına göre en virülent tür Neofusicoccum parvum (21.7 mm) olarak belirlenmiş, Phaeoacremonium minimum (7.2 mm) ve Macrophomina phaseolina (8.7 mm) ise daha düşük virülenslik oranı göstermiştir. Sörvey yapılan bölgelerde asma gövde hastalıklarına neden olan fungal etmenler ilk kez kapsamlı olarak bu çalışma ile ele alınmıştır. Elde edilen sonuçlar, bölgede bağcılığın sürdürülebilirliği açısından gövde hastalıklarının potansiyel tehdit oluşturduğunu ortaya koymakta ve gelecekte bu bölgelerde hastalıklarla mücadele stratejilerine bilimsel temel sağlamaktadır.
Keywords
Supporting Institution
Project Number
Ethical Statement
Thanks
References
- Akgül, D. S. (2020). Asmalarda fungal gövde hastalıklarının araştırılmasında farklı inokulasyon yöntemlerinin karşılaştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 25 (2), 262-270. https://doi.org/10.37908/ mkutbd.741812
- Akgül, D. S., Güngör Savaş, N., Yıldız, M., Bülbül, İ., Özarslandan, M. (2023). Current status of grapevine trunk disease pathogens on asymptomatic nursery-produced grapevines in Türkiye. Phytopathologia Mediterranea, 62(2), 151–163. https://doi.org/10.14601/Phytopathol_Mediterr-16138
- Akgül, D. S., Önder S., Merken Ö., Kesgin M., & Yağcı A. (2017). Effects of fungicide spray programs on Grapevine powdery and downy mildew diseases control and some quality criteria of Cardinal and Sultana Seedless grapes. Bitki Koruma Bülteni 57 (3), 373-390. https://doi.org/10.16955/bitkorb.310910
- Akgül, D. S., Özyilmaz, Ü., Önder S., Benlioğlu K., Çelik Ş., & Soltekin R. O. (2016). Molecular Characterization of Rhizobium vitis, a causal agent of Grapevine Gall Disease, in the Aegean Region Vineyards and Sensitivity of Common Grapevine Rootstocks and Cultivars to Disease. Turkey 6th Plant Protection Congress, Konya, Türkiye, 5-8 Eylül 2016.
- Akgül, D. S., Savaş, N. G., Terek, T., Keykubat, B., Mayorquin, J. S., & Eskalen, A. (2015). Fungal trunk pathogens of Sultana Seedless vineyards in Aegean region of Turkey. Phytopathologia Mediterranea, 380-393.
- Akgül, D., Özarslandan, M., & Erkılıç, A. (2020). Phylogenetic discrimination and pathogenicity of fungi causing Botryosphaeria dieback disease on grapevine in Southern Turkey. Plant Protection Bulletin, 60(2), 51–60. https://doi.org/10.16955/bitkorb.646134
- Arzanlou, M., Moshari, S., Salari, M., & Badali, H. (2013). Molecular characterisation and pathogenicity of Phaeoacremonium spp. associated with esca disease of grapevine in Northern Iran. Archives of Phytopathology and Plant Protection 46(4), 375-388. https://doi.org/10.1080/03235408.2012.741443
- Azevedo-Nogueira, F., Gaspar, A., Štůsková, K., Rego, C., Eichmeier, A., Martins-Lopes, P., & Gramaje, D. (2025). Microbiome composition in grapevine trunk diseases symptomatic plants is modulated by genotype and region. Scientific Reports, 15, 32776. https://doi.org/10.1038/s41598-025-13962-9
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Phytopathology
Journal Section
Research Article
Authors
Arife Yağcı
*
0000-0003-0458-8385
Türkiye
Adem Yağcı
0000-0002-3650-4679
Türkiye
Davut Soner Akgül
0000-0001-9918-9576
Türkiye
Hüsyin Topal
0000-0003-3565-0428
Türkiye
Duran Kılıç
0000-0002-8851-5214
Türkiye
İlker Polat
0000-0002-0026-5071
Türkiye
Fatih Çiçekli
0000-0003-2914-3614
Türkiye
Yalçın Kaya
0000-0002-2329-1483
Türkiye
Rüstem Cangi
0000-0002-8264-9844
Türkiye
Bülent Başaran
0000-0003-3874-5481
Türkiye
Early Pub Date
September 20, 2026
Publication Date
-
Submission Date
February 2, 2026
Acceptance Date
May 5, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: Advanced Online Publication
