Araştırma Makalesi

Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 20 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin soğuk ve kurak iklim özelliklerine sahip Sivas ve Yozgat illerinde bağcılık yapılan alanlarda asma gövdelerinde görülen fungal hastalıkların teşhisi, yaygınlığı ve şiddetlerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Sürvey çalışmalarında, güdümlü örnekleme yöntemiyle belirlenen hastalıklı omçalardan fungal hastalık etmenlerinin izolasyonu ile morfolojik ve moleküler tanımlamaları yapılmıştır. Patojenlerin tanılanması, ITS-4 ve ITS-5 primerleri kullanılarak ITS (Internal Transcribed Spacer) dizilerinin amplifikasyonu ve sekanslanmasıyla, virülenslik düzeyleri ise patojenisite testleriyle belirlenmiştir. İzolasyonlar sonucunda, fungal hastalıkların Yozgat ilinde %75 yaygınlık, %3.1 çıkış ve %8.3 şiddetinde; Sivas ilinde ise %71.4 yaygınlık, %4.1 çıkış ve %15.4 şiddetinde olduğu belirlenmiştir. Yozgat ilinden 6 patojen fungal tür (Botryosphaeria dothidea, Diplodia seriata, Kalmusia variispora, Macrophomina phaseolina, Neofusicoccum parvum, Phaeoacremonium aleophilum); Sivas ilinden ise 3 patojen fungal tür (Diatrype stigma, Kalmusia variispora, Phaeoacremonium minimum) tespit edilmiştir. Patojenisite test sonuçlarına göre en virülent tür Neofusicoccum parvum (21.7 mm) olarak belirlenmiş, Phaeoacremonium minimum (7.2 mm) ve Macrophomina phaseolina (8.7 mm) ise daha düşük virülenslik oranı göstermiştir. Sörvey yapılan bölgelerde asma gövde hastalıklarına neden olan fungal etmenler ilk kez kapsamlı olarak bu çalışma ile ele alınmıştır. Elde edilen sonuçlar, bölgede bağcılığın sürdürülebilirliği açısından gövde hastalıklarının potansiyel tehdit oluşturduğunu ortaya koymakta ve gelecekte bu bölgelerde hastalıklarla mücadele stratejilerine bilimsel temel sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü

Proje Numarası

TAGEM/BSAD/B/23/A2/P1/5760

Etik Beyan

Etik kurul izni gerekmemektedir.

Teşekkür

Sivas ve Yozgat illerinde bağcılık ile uğraşan üreticilerimize göstermiş oldukları ilgiye teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Akgül, D. S. (2020). Asmalarda fungal gövde hastalıklarının araştırılmasında farklı inokulasyon yöntemlerinin karşılaştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 25 (2), 262-270. https://doi.org/10.37908/ mkutbd.741812
  2. Akgül, D. S., Güngör Savaş, N., Yıldız, M., Bülbül, İ., Özarslandan, M. (2023). Current status of grapevine trunk disease pathogens on asymptomatic nursery-produced grapevines in Türkiye. Phytopathologia Mediterranea, 62(2), 151–163. https://doi.org/10.14601/Phytopathol_Mediterr-16138
  3. Akgül, D. S., Önder S., Merken Ö., Kesgin M., & Yağcı A. (2017). Effects of fungicide spray programs on Grapevine powdery and downy mildew diseases control and some quality criteria of Cardinal and Sultana Seedless grapes. Bitki Koruma Bülteni 57 (3), 373-390. https://doi.org/10.16955/bitkorb.310910
  4. Akgül, D. S., Özyilmaz, Ü., Önder S., Benlioğlu K., Çelik Ş., & Soltekin R. O. (2016). Molecular Characterization of Rhizobium vitis, a causal agent of Grapevine Gall Disease, in the Aegean Region Vineyards and Sensitivity of Common Grapevine Rootstocks and Cultivars to Disease. Turkey 6th Plant Protection Congress, Konya, Türkiye, 5-8 Eylül 2016.
  5. Akgül, D. S., Savaş, N. G., Terek, T., Keykubat, B., Mayorquin, J. S., & Eskalen, A. (2015). Fungal trunk pathogens of Sultana Seedless vineyards in Aegean region of Turkey. Phytopathologia Mediterranea, 380-393.
  6. Akgül, D., Özarslandan, M., & Erkılıç, A. (2020). Phylogenetic discrimination and pathogenicity of fungi causing Botryosphaeria dieback disease on grapevine in Southern Turkey. Plant Protection Bulletin, 60(2), 51–60. https://doi.org/10.16955/bitkorb.646134
  7. Arzanlou, M., Moshari, S., Salari, M., & Badali, H. (2013). Molecular characterisation and pathogenicity of Phaeoacremonium spp. associated with esca disease of grapevine in Northern Iran. Archives of Phytopathology and Plant Protection 46(4), 375-388. https://doi.org/10.1080/03235408.2012.741443
  8. Azevedo-Nogueira, F., Gaspar, A., Štůsková, K., Rego, C., Eichmeier, A., Martins-Lopes, P., & Gramaje, D. (2025). Microbiome composition in grapevine trunk diseases symptomatic plants is modulated by genotype and region. Scientific Reports, 15, 32776. https://doi.org/10.1038/s41598-025-13962-9

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fitopatoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Eylül 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2026

Kabul Tarihi

5 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Yağcı, A., Yağcı, A., Akgül, D. S., Topal, H., Kılıç, D., Polat, İ., Çiçekli, F., Kaya, Y., Cangi, R., Başaran, B., & Güngör Savaş, N. (2026). Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, Advanced Online Publication, 145-159. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1878890
AMA
1.Yağcı A, Yağcı A, Akgül DS, vd. Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication):145-159. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1878890
Chicago
Yağcı, Arife, Adem Yağcı, Davut Soner Akgül, vd. 2026. “Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, sy Advanced Online Publication: 145-59. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1878890.
EndNote
Yağcı A, Yağcı A, Akgül DS, Topal H, Kılıç D, Polat İ, Çiçekli F, Kaya Y, Cangi R, Başaran B, Güngör Savaş N (01 Eylül 2026) Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi Advanced Online Publication 145–159.
IEEE
[1]A. Yağcı vd., “Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, sy Advanced Online Publication, ss. 145–159, Eyl. 2026, doi: 10.18016/ksutarimdoga.vi.1878890.
ISNAD
Yağcı, Arife - Yağcı, Adem - Akgül, Davut Soner - Topal, Hüsyin - Kılıç, Duran - Polat, İlker - Çiçekli, Fatih v.dğr. “Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. Advanced Online Publication (01 Eylül 2026): 145-159. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1878890.
JAMA
1.Yağcı A, Yağcı A, Akgül DS, Topal H, Kılıç D, Polat İ, Çiçekli F, Kaya Y, Cangi R, Başaran B, Güngör Savaş N. Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. 2026;:145–159.
MLA
Yağcı, Arife, vd. “Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, sy Advanced Online Publication, Eylül 2026, ss. 145-59, doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1878890.
Vancouver
1.Arife Yağcı, Adem Yağcı, Davut Soner Akgül, Hüsyin Topal, Duran Kılıç, İlker Polat, Fatih Çiçekli, Yalçın Kaya, Rüstem Cangi, Bülent Başaran, Nurdan Güngör Savaş. Sivas ve Yozgat İllerinde Asma Gövdelerinde Sorun Fungal Hastalılarının Teşhisi ve Yaygınlık Durumlarının Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. 01 Eylül 2026;(Advanced Online Publication):145-59. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1878890

21082



2024-JIF = 0.500

2024-JCI = 0.14

Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

       Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır. (Free submission and publication)

      Yılda 6 sayı yayınlanır. (Published 6 times a year)


88x31.png 

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

                @TARIMDOGA 


Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
e-ISSN: 2619-9149