H2O2’nin Bazı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) Genotiplerinde Bazı Fide Dönemi Özelliklerine Etkisi

The aim of this research was to determine the effect of oxidative stress derived from exogenous application of hydrogen peroxide (H₂O₂) onto some morpho-physiological characteristics of some bread wheat entries at seedling stages. In the research, 5 bread wheat cultivars (Flamura-85, Selimiye, Esperia, Tosunbey and Sultan-95) and 3 advanced bread wheat lines (TDE-45-1, TDE-84-5, TDE-111-9) were used as plant material. The experiment was carried out in randomized complete split plot design with 3 replicates in pots in controlled conditions where bread wheat genotypes were placed into main and H₂O₂ ratios (i.e.0, 50 and 100 µM) as sub plots respectively. Root and shoot length (cm), chlorophyll content (SPAD), the rate of leaf water loss (%), number of stomata (number), stomata width and length (µ) of the plants were recorded on 3^rd day after H₂O₂ application. Root length, shoot length, chlorophyll content, stomata width and stomata length decreased 8.60-17.18 %, 5.85-11.36 %, 6.50-14.98 %, 12.00-13.77 % and 9.78-20.66 %, respectively, with oxidative stress created by H₂O₂ application. However, number of stomata and the rate of leaf water loss were increased 16.83-21.60% and 27.95-46.50%, respectively. It was concluded that the responses of Flamura-85, TDE-45-1 and TDE-111-9 were better responding entries to H₂O₂ based oxidative stress than the other genotypes for all traits used in the study.

Bu araştırmada, dışarıdan hidrojen peroksit (H₂O₂) uygulanarak oluşturulmuş oksidatif stresin ekmeklik buğdayda fide gelişme dönemlerindeki bazı morfo-fizyolojik özelliklere etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, 5 ekmeklik buğday çeşidi (Flamura-85, Selimiye, Esperia, Tosunbey ve Sultan-95) ve 3 ileri ekmeklik buğday hattı (TDE-45-1, TDE-84-5, TDE-111-9) materyal olarak kullanılmıştır. Deneme, genotipler ana parselleri, farklı yoğunluktaki (0, 50, 100 mM) H₂O₂ solüsyonları alt parselleri oluşturacak şekilde tesadüf parsellerinde bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kontrollü bitki yetiştirme odasında saksılarda yürütülmüştür. H₂O₂ uygulama gününü izleyen üçüncü günde bitkilerde kök uzunluğu (cm), sap uzunluğu (cm), klorofil içeriği (SPAD), yaprak su kayıp oranı (%), stoma sayısı (adet), stoma eni ve boyu (µ) incelenmiştir. H₂O₂ uygulamasıyla oluşturulan oksidatif stres ile kök uzunluğu % 8.60-17.18 oranında, sap uzunluğu % 5.85-11.36 oranında, klorofil içeriği % 6.50-14.98 oranında, stoma eni % 12.00-13.77 oranında ve stoma boyu % 9.78-20.66 oranında önemli bir şekilde azalmıştır. Bununla birlikte, stoma sayısı ve yaprak su kayıp oranı ise sırasıyla % 16.83-21.60 ve % 27.95-46.50 oranında artmıştır. İncelenen özellikler bakımından, Flamura-85 ekmeklik buğday çeşidi ile TDE-45-1 ve TDE-111-9 ileri ekmeklik buğday hatlarının diğer genotiplere göre oksidatif strese yanıtlarının daha iyi olduğu belirlenmiştir.