Sulama Kanal Çeşitleri ve Uzunluklarının Sulama Performans Göstergelerine Etkisi

Suyun etkin kullanımında sulama şebekelerinde kullanılan kanal çeşitleri büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada, Ege Bölgesinde 9 adet sulama şebekesinde, ana sulama kanal çeşitleri ve uzunluklarının sulama performans göstergelerine etkisi araştırılmıştır. Sulama kanal uzunlukları ve su iletim performans göstergeleri arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla korelasyon; kanal çeşitlerine ve uzunluklarına göre sulama şebekelerini homojen gruplara ayırmak amacıyla kümeleme analizi ve genel değerlendirme yapmak amacıyla da temel bileşenler analizi sonucunda oluşan biplot grafikleri kullanılmıştır. Sonuçta, kanal uzunlukları ve çeşitleri ile sulama oranı ve birim sulama alanına dağıtılan toplam sulama suyu miktarı arasında korelasyon bulunmuştur (P>0.01). Sulama kanal çeşitleri ve uzunlukları ile birim sulanan alana dağıtılan toplam sulama suyu miktarı ve su temin oranı arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur (P>0.05). Borulu su iletim kanallarına sahip sulama şebekelerinde sulama performansı yüksek olması beklenirken, kaplamalı ve kanalet su iletim kanallarına sahip olan sulama şebekeleri daha yüksek performans göstermiştir. Sonuçta sulama şebeke performans göstergeleri kanal çeşitleri ve uzunluklarının yanında yönetim, işletim gibi birçok etkene bağlı olduğu belirlenmiştir. 

Channel types are of great importance in the effective use of water in irrigation schemes. In this study, the effects of main channel systems type and lengths on the water distribution performance indicators for 9 irrigation schemes in the 2nd District of the General Directorate of State Hydraulic Works were investigated. Correlation was used to determine the relationship between channel lengths and water distribution performance indicators. Cluster analysis was used to divide irrigation schemes into homogeneous groups according to channel types. Biplot charts which are formed as a result of principle component analysis were used to interpret all indicators together. As a result, there was a correlation between channel lengths and irrigation ratio as well as annual irrigation water supplied to users per unit command area (P<0.01). The interaction between channel types and lengths and other water distribution performance indicators was not statistically significant (P>0.05). While the water distribution performance of irrigation schemes with piped water delivery systems was expected to be high, irrigation schemes with classic and canalette channels showed higher performance. As a result, performance indicators were determined to be dependent on many factors such as management and operation besides channel types and lengths in irrigation schemes.