Bazı Orkide Taksonlarında Labellum Mikromorfolojisi

In this study, micromorphology of labellum in 6 taxa belonging to 5 genera (Cephalanthera Rich., Dactylorhiza Neck. ex Nevski, Epipactis Zinn, Serapias L., Platanthera Rich.) was examined by Scanning Electron Microscopy (SEM) and the results were presented in comparative tables. While the samples were collected from the field, they were taken to 70% alcohol, some of them were dried according to the herbarium rules and diagnosed. The labellum samples extracted from alcohol were dissected under the stereomicroscope with scalpel and needles and placed directly into the steel apparatus of the SEM with double-sided adhesive tapes. The samples, from which alcohol was completely evaporated by waiting for one night, were examined directly with Scanning Electron Microscope (SEM) and labellum microphotographs were taken. According to the findings; It has been determined that Platanthera chlorantha labellum has an irregular cell, micro rugulate surface and dense ruminate morphlogy in all basal, lateral and median regions, and it is quite different from all other examined taxa with these features. Conical papillae formations have been found in different labellum regions of Cephalanthera epipactoides and Dactylorhiza romana. Epipactis and Serapias taxa with epicile and hypocile featured differ from each other with their epidermal cell shape, lateral wall features and surface features. As a result, labellum detailed surface morphlogy and spur features were found to be useful in distinguishing taxa.

Çalışmada 5 cinse (Cephalanthera Rich., Dactylorhiza Neck. ex Nevski, Epipactis Zinn, Serapias L., Platanthera Rich.) ait 6 taksonda labellum mikromorfolojisi Taramalı Elektron mikroskobu (SEM) yöntemi ile incelenmiş ve sonuçlar karşılaştırmalı tablolar halinde sunulmuştur. Örnekler, araziden toplandığı sırada % 70 alkole alınmış, bir kısmı da herbaryum kurallarına göre kurutularak teşhisleri yapılmıştır. Alkolden çıkarılan labellum örnekleri, bisturi ve iğnelerle stereomikroskop altında dissekte edilerek doğrudan üzeri çift taraflı yapışkan bantlar bulunan ve SEM cihazına ait çelik aparatlara yerleştirilmiştir. Bir gece kadar bekletilen örnekler, doğrudan (SEM) ile incelenmiş ve labellum mikrofotoğrafları çekil-miştir. Bulgulara göre; Platanthera chlorantha labellumunun tüm bazal, lateral ve medyan bölgelerinde düzensiz hücreli, yüzeyi mikro rugulate ve yoğun ruminate şeklinde bir morfolojiye sahip olduğu ve bu özellikleri ile diğer tüm incelenen taksonlardan oldukça farklı olduğu tespit edilmiştir. Konikal papilla oluşumları, Cephalanthera epipactoides ve Dactylorhiza romana’nın farklı labellum bölgelerinde bulunmuştur. Epikil ve Hipokil özellikli Epipactis ve Serapias taksonları ise birbirlerinden epidermal hücre şekli, yanal çeper özellikleri ve yüzey özellikleri ile farklılık göstermiştir. Sonuçta labellum ayrıntılı yüzey morfolojisi ve mahmuz özelliklerinin, taksonların ayırımında faydalı olduğu görülmüştür.