Year 2019, Volume 22 , Issue 3, Pages 346 - 353 2019-06-30

Arpada Tane Verimi ve Kalite Özellikleri Üzerine Genotip ve Çevrenin Etkileşimi
Genotype and Environment Effects on the Grain Yield and Quality Traits of Some in Barley Genotypes

Ferhat KIZILGEÇİ [1] , Mehmet YILDIRIM [2] , Cuma AKINCI [3] , Önder ALBAYRAK [4]


Bu çalışma, bazı arpa genotiplerinin tane verimi ve kalite özellikleri üzerine çeşit ve çevrenin etkilerini belirlemek amacıyla, 2011-2012 yılında Diyarbakır ve Mardin koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada, 2 adet ticari çeşit ve 5 adet ileri hat kullanarak tane verimi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, protein içeriği,  nişasta içeriği ve klorofil içeriği değerleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, genotip, çevre ve çeşit x çevre interaksiyonunun incelenen özellikler üzerine etkileri istatistikî olarak önemli bulunmuştur. Genotiplerin tane verimi 413.60-661.63 kg da-1, bin tane ağırlığı 42.21-45.02 g, hektolitre ağırlığı 58.92-66.39 kg/hl, tanede protein içeriği %11.70-14.24, tanede nişasta içeriği %59.8-61.2 ve klorofil içeriği 44.4-48.6 değerleri arasında değişmiştir. Her iki lokasyonda da Altıkat çeşidi en yüksek tane verimi değerine sahip olmuştur. DZA-7, DZA-8 ve Dicle 1 hatları protein içeriği, hektolitre ağırlığı ve nişasta içeriği özellikleri yönünden ön plana çıkmışlardır. Biplot analizi ile tüm özellikler incelendiğinde tane verimi, bin tane ağırlığı ve SPAD değeri aynı grupta yer alırken protein içeriği, nişasta içeriği ve hektolitre ağırlığı özellikleri aynı grupta yer almıştır.


The purpose of this study was to determine genotype and environment effects on the grain yield and its component of some barley genotypes in Diyarbakır and Mardin conditions in 2011-2012. In the study, 2 commercial varieties and 5 advanced lines were used as a material. Grain yield, thousand grain weight, test weight, protein content, starch content and SPAD value were measured. Results varied between 413.60-661.63 kg da-1 for grain yield, 42.21-45.02 g for thousand grain weight, 58.92-66.39 kg hl-1 for test weight, 11.70-14.24 % for grain protein content, 59.8-61.2 % for grain starch content and 44.4-48.6 unit for SPAD value. Altikat sustained the highest grain yield in both locations. DZA-7, DZA-8 and Dicle 1 advanced lines showed high performance in terms of protein contents, starch content and test weight. When all traits were evaluated using the Biplot analysis, grain yield, thousand grain weight and SPAD were involved in the same group, while protein content, starch content, test weight were grouped in the other group.

  • Ahmadi J, Vaezi B, Pour-Aboughadareh A 2016. Analysis of variability, heritability, and interrelationships among grain yield and related characters in barley advanced lines. Genetika, 48(1): 73-85.
  • Akıncı C, Gül İ, Çölkesen M 1999. Diyarbakır koşullarında bazı arpa çeşitlerinin tane ve ot verimi ile bazı verim unsurlarının belirlenmesi. Türkiye 3. Tarla Bitkileri Kongresi, 15-20 Kasım 1999, Cilt:1, 405-410, Adana.
  • Akıncı C, Yıldırım M, Sönmez N 2001. Diyarbakır koşullarına uygun arpa çeşitlerinin belirlenmesi. Türkiye 4. Tarla Bitkileri Kongresi, 17-21 Eylül 2001, Cilt 1, 151-156, Tekirdağ.
  • Akıncı C, Yıldırım M 2009. Screening of barley landraces by direct selection for crop improvement. Acta Agriculturae Scandinavica, Section B - Plant Soil Science, 59(1): 33-41.
  • Aydoğan S, Şahin M, Akçacık AG, Ayrancı R 2011. Konya koşullarına uygun yüksek verimli ve kaliteli arpa genotiplerinin belirlenmesi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 25 (1): 10-16.
  • Çölkesen M, Eren N, Öktem A, Akıncı C 1994. Harran ovası sulu koşullarında farklı ekim sıklığının arpa çeşitlerinde verim ve verim unsurlarına etkisi üzerine bir araştırma. Türkiye 1. Tarla Bitkileri Kongresi, Cilt I, Agronomi Bildirileri, 13-17, İzmir.
  • Doorenbos J, Kassam, AH 1979. Yield response to water FAO Irrigation and Drainage Paper No:33. Food and Agriculture Organization of United Nations. Rome.
  • Elgün A, Türker S, Bilgiçli N 2001. Tahıl ve ürünlerinde analitik kalite kontrolü. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü, Yayın No: 2, Konya.
  • FAOSTAT 2017. Statistics Division of Food and Agriculture Organization of the United Nations.http://faostat3.fao.org/browse/Q/QC/E. (Erişim tarihi: 08/03/2017).
  • Fotokian MH, Agahi K, Ahmadi J, Vaezi B 2014. Selection of barley advanced lines at rainfed conditions using regression and cluster analyses. Int. J. Biosci, 4(6): 80-88.
  • Geçit HH 1982. Ekmeklik buğday (T. aestivum L. Em Thell) çeşitlerinde ekim sıklıklarına göre birim alan değerleri ile ana sap ve çeşitli kademedeki kardeşlerin tane verimi ve verim komponentleri üzerine araştırmalar. Ankara Üniversitesi Zir. Fak. Tarla Bit. Böl., Doçentlik Tezi, 91 s.
  • Geçit HH 2016. Serin İklim Tahılları (Buğday, Arpa, Yulaf, Triticale). Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Yayın No: 1640, Ankara, 822s.
  • Iravani M, Solouki M, Rezai AM, Siasar BA, Kohkan SA. (2008). Investigating the diversity and relationship between agronomical traits and seed yield in barley advanced lines using factor analysis. JWSS-Isfahan University of Technology, 12(45): 137-145.
  • Kaydan D, Yağmur M 2007. Van ekolojik koşullarında bazı iki sıralı arpa çeşitlerinin (Hordeum vulgare L. conv. distichon) verim ve verim öğeleri üzerine bir araştırma, Ankara Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi. 13 (3): 269-278.
  • Kendal E, Tekdal S, Aktaş H, Karaman M, Berekatoğlu K, Doğan H 2014. Biplot analizi kullanılarak yazlık arpa genotiplerinin verim ve verim unsurlarının belirlenmesi. Trakya University Journal of Natural Sciences, 15(2): 95-103.
  • Kılıç H, Akar T, Kendal E, Sayım İ 2010. Evaluation of grain yield and quality of barley varieties under rainfed conditions. African Journal of Biotechnology, 9(46): 7825-7830.
  • Kızılgeçi F, Yıldırım M, Akıncı C, Albayrak Ö 2016a. Bazı arpa genotiplerinin Diyarbakır ve Mardin koşullarında verim ve kalite parametrelerinin incelenmesi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(3): 161-169.
  • Kızılgeçi F, Yıldırım M, Akıncı C, Albayrak Ö, Biçer BT, Başdemir F 2016b. Bazı arpa genotiplerinin Diyarbakır ve Şanlıurfa Koşullarında verim ve kalite özellikleri açısından incelenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, (Özel Sayı-1): 146-150.
  • Kızılgeçi F, Yıldırım M 2017. Bazı tritikale (X Triticosecale Wittmack) genotiplerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi. 4(1): 43-49.
  • Kizilgeci F, Yildirim M, Akinci C, Albayrak O, Sesiz U, Tazebay N 2018. Evaluation of relationships between yield and yield components with physiological parameters in barley (Hordeum vulgare L.) genotypes. DUFED. 7(2): 61- 66.
  • Mishra SC, Singh SK, Patil R, Bhusal N, Malik A, Sareen S 2014. Wheat: recent trends on production strategies of wheat in India Edition: 1stChapter: Breeding for heat tolerance in Wheat. Publisher: DWR, KarnalEditors: RS Shukla, PC Mishra, R Chatrath, RK Gupta, SS Tomar, Indu Sharma.
  • Öztürk İ, Avcı R, Kahraman T 2007. Trakya Bölgesinde yetiştirilen bazı arpa (Hordeum vulgare L.) çeşitlerinin verim ve verim unsurları ile bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(1): 59-68.
  • Tekdal S, Kendal E, Aktaş H, Karaman M, Kılıç H, Kızılgeçi F 2013. ICARDA orijinli bazı durum buğday genotiplerinin Diyarbakır şartlarına uyum kabiliyetlerinin araştırılması. Türkiye 10. Tarla Bitkileri Kongresi, Bildiriler :10-13 Eylül, Konya, 743-749.
  • TUİK 2018. Türkiye İstatistik Kurumu. www.tuik.gov.tr (Erişim tarihi : 20/09/2018)
  • Vaezi B, Ahmadi J, Pour-Aboughadareh A 2105. Stability analysis for barley advanced lines under Gachsaran tropical conditions. Cereal Research, 5(3): 261-27.
  • Yan W, Hunt LA, Sheng Q, Szlavnics Z 2000. Cultivar evaluation and mega-environment investigation based on GGE biplot. Crop Science, 40:597– 605.
  • Yan W 2001. GGE Biplot- A Windows application for graphical analysis of multi-environment trial data and other types two-way data. Agronomy Journal, 93: 1111-1118.
  • Yan W, Kang MS 2002. GGE biplot analysis: A graphical tool for breeders, geneticists and agronomists. CRC pres,
  • Yan W, Tinker NA 2006. Biplot analysis of multi-environment trial data: principles and applications. Canadian Journal of Plant Science 86: 623–645.
  • Yan W, Kang MS, Ma B, Woods S, Cornelius, PL 2007. GGE biplot vs. AMMI analysis of genotype-by-environment data. Crop Science, 47: 643–655.
  • Yau SK 1995. Regression and AMMI analyses of genotype × environment interactions: An empirical comparison. Agronomy Journal, 87: 121-126.
Primary Language tr
Subjects Science
Journal Section RESEARCH ARTICLE
Authors

Orcid: 0000-0002-7884-5463
Author: Ferhat KIZILGEÇİ
Institution: ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-6953-4479
Author: Mehmet YILDIRIM
Institution: DİCLE ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-3514-1052
Author: Cuma AKINCI
Institution: DİCLE ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-2440-7748
Author: Önder ALBAYRAK
Institution: DİCLE ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Dates

Application Date : December 18, 2018
Acceptance Date : March 4, 2019
Publication Date : June 30, 2019

APA Kızılgeçi̇, F , Yıldırım, M , Akıncı, C , Albayrak, Ö . (2019). Arpada Tane Verimi ve Kalite Özellikleri Üzerine Genotip ve Çevrenin Etkileşimi . Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi , 22 (3) , 346-353 . DOI: 10.18016/ksutarimdoga.vi.499013