Farklı Gölgelendirme Uygulamalarının Domates Bitkisinde Verim, Kalite ve Antioksidan Açısından Tepkisi

Adnan Kartal; Yelderem Akhoundnejad; Hayriye Daşgan; Baki Temur; Lale Ersoy

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1226771

TR EN

Farklı Gölgelendirme Uygulamalarının Domates Bitkisinde Verim, Kalite ve Antioksidan Açısından Tepkisi

Öz

Çalışmada farklı (Kontrol (gölgelendirme olmadan), %40, %55, %75 ve %95) gölgelendirme seviyelerinin domates (Kamenta F1) bitkisinde verim ve kalite üzerindeki etkisi incelenmiştir. Deneme 2020 yılı (Nisan-Ağustos) yetiştirme mevsiminde gerçekleştirilmiştir. Denemede domates bitkisinde yaprak sıcaklığı, klorofil içeriği, yaprak oransal su içeriği, yeşil aksamda makro ve mikro besin element konsantrasyonu, domates meyve suyunda suda çözünebilir kuru madde ve ph içeriği, yeşil aksamda toplam fenolik ve flavonoid miktarı, meyve verimi ve meyve sayısına bakılmıştır. Çalışma sonucunda kontrol uygulaması altındaki bitkilerde yaprak sıcaklığında artış olmuştur. Gölgelendirme uygulamaları yaprak oransal su içeriğinde, klorofil miktarında ve meyve verimi artışında etkili olmuştur. Meyve veriminde diğer uygulamalara göre %55 gölgelendirme uygulamasının daha etkili olduğu görülmüştür. Sonuç olarak uygulanan gölgelendirme uygulamalarının Kamenta F1 domates çeşidinde meyve verimini ve kalitesini olumlu etkilediği sonucuna varılmıştır.Çalışmada farklı (%40, %55, %75 ve %95) gölgelendirme seviyelerinin domates (Kamenta F1) bitkisinde verim ve kalite üzerindeki etkisi incelenmiştir. Deneme 2020 yılı (Nisan-Ağustos) yetiştirme mevsiminde gerçekleştirilmiştir. Denemede domates bitkisinde yaprak sıcaklığı, klorofil içeriği, yaprak oransal su içeriği, yeşil aksamda makro ve mikro besin element konsantrasyonu, domates meyve suyunda suda çözünebilir kuru madde ve ph içeriği, yeşil aksamda toplam fenolik ve flavonoid miktarı, meyve verimi ve meyve sayısına bakılmıştır. Çalışma sonucunda kontrol (gölgesiz) uygulaması altındaki bitkilerde yaprak sıcaklığında artış olmuştur. Gölgelendirme uygulamaları yaprak oransal su içeriğinde, klorofil miktarında ve meyve verimi artışında etkili olmuştur. Meyve veriminde gölgelendirme uygulamasının diğer uygulamalara göre %55 daha etkili olduğu görülmüştür. Sonuç olarak uygulanan gölgelendirme uygulamalarının Kamenta F1 domates çeşidinde meyve verimini ve kalitesini olumlu etkilediği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Agarwal, S. & Rao, A.V. (2000). Carotenoids and chronic diseases. Drug Metabolism and Drug Interactions,17, 189–210.
Ahemd, H. A., Al-Faraj, A. A., & Abdel-Ghany, A. M. (2016). Shading greenhouses to improve the microclimate, energy and water saving in hot regions: A review. Scientia Horticulturae,201, 36-45.https://doi.org/10.1016/j.scienta.2016.01.030.
Aksoy, A. & Kaymak, H. Ç. (2016). Outlook on Turkish tomato sector. Iğdır Üniv. Journal of the Institute of Science and Technology, 4, 67-72.
Aksoy, A. & Kaymak, H. C. (2021). Competition power of Turkey’s tomato export and comparison with Balkan countries. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 27, 253–258.
Akhoundnejad, Y. & Daşgan, H. Y. (2018). Physiological performance of some high temperature tolerant tomato genotypes. International Journal of Scientific and Technological Research, 4(7), 2018.
Ali, S.G. & Rab, A. (2017). The influence of salinity and drought stress on sodıum, potassium and proline content of solanum lycopersicum L. cv. Rio Grande. Pakistan Journal of Botany, 49(1), 1-9.
Alp, Y. & Kabay, T. (2017). Kuraklık Stresinin Yerli ve Ticari Domates Çeşitlerinde Bazı Fizyolojik Parametreler Üzerine Etkileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 22(2), 86-96.
Angmo, P., Phuntsog, N., Namgail, D., Chourasia, O. P., & Stopdan, T. (2021). Effect of shading and high temperature amplitude in greenhouse on growth, photosynthesis, yield and phenolic contents of tomato (Lycopersicum esculentum Mill.). Phsiology and Moleculer Biology of Plants, 27(7), 1539-1546. https://doi.org/10.1007%2Fs12298-021-01032-z.

Anonim, (2021). Kaynak Tarım ve Orman Bakanlığı. https://www.google.com/search?q=T%C3%9C%C4%B0K+2021&oq=T%C3%9C%C4%B0K+2021&aqs=chrome..69i57j0i512l9.4707j0j15&sourceid=chrome&ie=UTF-8 . (Erişim tarihi 17.12.2022).
Aybak, H. Ç. (2002). Biber Yetiştiriciliği. Hasad Yayıncılık, İstanbul.
Belgüzar, S., Yanar, Y.,& Aysan, Y., (2019). Determination of the presence of Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis on tomato seedlings used in Tokat province. Bitki Koruma Bülteni / Plant Protection Bulletin, 59 (2), 33-37.
Daşgan, H. Y., Dere, S., Akhoundnejad, Y., & Arpacı, B. B. (2021). Effect of high-temperature stress during plant cultivation on tomato (Solanum lycopersicum L.) fruit nutrient content. Journal Of Food Quality, 2021, 15. https://doi.org/10.1155/ 2021/7994417.
Diaz-Perez, J. C. (2013). Bell pepper (capsicum annum L.) crop as affected by shade level: microenvironment, plant growth, leaf gas Exchange, and leaf mineral nutrient concentration. Horticultural Science, 48(2), 175-182.
Dorais, M., Papadopoulos, A. P.,& Gosselin, A. (2001). Greenhouse tomato fruit quality. Journal of The American Society for Horticultural Science, 26, 239-319.
El- Bassiony, A. M., Fawzy, Z. F., Riad, G. S.,& Ghoname, A. A. 2014. Mitigation of high temperature stress on growth, yield and fruit quality of tomato plants by different shading level. Middle East Journal of Applied Sciences, 4(4), 1034-1040.
El-Gizawy, A.M., Gomaa, H. M., El-Habbasha, K. M., & Mohamed, S. S. (1993). Effect of different shading levels on tomato plants 1. growth, flowering and chemical composition.Acta Horticulturae (ISHS), 323, 341-348.
El-Mansy, A. B., El-Moneim, D. A., Alshamrani, S. M., Safhi, F. A., Abdein, M. A., & Ibrahim, A. A. (2021). Genetic diversity analysis of tomato (solanum lycopersicum L.) with morphological, cytological and molecular markers under heat stress. Horticulturae, 7(4), 65. https://doi.org/10.3390/ horticulturae7040065.
El-Naby, S. K. M. A., Esmail, A. M. A. M., Baiea, M. H. M., El-Fattah Amin, O. A., & Mohamed, A. A. A. (2020). Mitigation of heat stress effects by using shade net on Washington navel orange tress grown in Al-Nubaria region, Egypt. Acta Scientarium Polonorum Hortorum Cultus,19(3), 15-24.doı: 10.24326/asphc.2020.3.2.
Ertürk, Y.E.&Çirka, M. (2015). Türkiye’de ve Kuzey Doğu Anadolu Bölgesi (KDAB)’nde Domates Üretimi ve Pazarlaması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 25(1), 84-97.
Ferrante, A. & Mariani, L. (2018). Agronomic management for enhancing plant tolerance to abiyotic stressses: high and low values of temperature, light intensity and relative humidity. Horticulturae, 4(3), 21.https://doi.org/10.3390/ horticulturae4030021.
Gerszberg, A. Hnatuszko-Konka, K., Kowalczyk, T., & Kononowicz, A. K. (2015). Tomato (solanum lycopersicum L.) in the service of biotechnology. Plant Cell, Tissue and Organ Culture (PCTOC) 120, 881-902. DOI 10.1007/s11240-014-0664-4.
Giovanelli, G. & Paradiso, A. (2002). Stability of dried and intermediate moisture tomato pulp during storage. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 50, 7277-7281.DOI: 10.1021/jf02559r.
Guidi, L., Lorefice, G., Pardossi, A., Malorgio, F., Tognoni, F., & Soldatini, G.F.(1998). Growth and photosynthesis of Lycopersicon esculentum L. plants as affected by nitrogen deficiency. Biologia Plantarum, 40, 235–244. Hernandez, V., Hellin, P., Fenol, J., & Flores, P. (2019). Intreaction of nitrogen and shading on tomato yield and quality. Scientia Horticulturae, 225, 255-259. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2019.05.040.
Ilic, Z. S., Milenkovic, L., Stanojevic, L., Cvetkovic, D., & Fallik, E. (2012). Effects of the modification of light intensity by color shade nets on yield and quality of tomato fruits. Scientia Horticulturae, 139(2012), 90-95.doi:10.1016/j.scienta.2012.03.009.
Jones, Jr., J. B. (1983). A Guide For The Hydroponic&Soilless Culture Grower. ISBN: 0-917304- 49-7. Timber Press. Oregon.
Karkute, S. G., Ansari, W. A., Signh, A. K., Singh, P. M., Rai, N., Bahadur, A., & Singh, J. (2021). Characterization of high-temperature stress-tolerant tomato (Solanum lycopersicum L.) genotypes by biochemical analysis and expression profiling of heat-responsive genes. 3 Biotech, 11(2), 45. doi: 10.1007/s13205-020-02587-6.
Leonelli, L., & Wang, Y. (2022). Into the shadows and back into sunlight: photosynthesis in fluctuating light. Annual Reviews of Plant Biology, 73, 617–648.
Kim, H. J., Lin, M. Y., & Mitchell, C. A. (2019). Light spectral and thermal properties govern biomass allocation in tomato through morphological and physiological changes. Enviromental and Experimental Botany, 157, 228-240. https://doi.org/ 10.1016/j.envexpbot.2018.10.019.
Kırbay, E., & Özer, H. (2015). Farklı gölgeleme uygulamalarının örtüaltında organik olarak yetiştirilen hıyarın (Cucumis sativus L.) verim ve kalite üzerine etkisi. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 1 (1), 7-14.
Li, T., Bi, G., Lecompte, J., Barickman, T. C., & Evans, B. B. (2017). Effect of colored shadecloth on the quality and yield of lettuce and snopdragon. American Society for Horticultural Science, 27 (6). https://doi.org/10.21273/horttech03809-17.
Masabni, J., Sun, Y., Niu, G., & Del Valle, P. (2016). Shade Effect on Growth and Productivity of Tomato and Chili Pepper. American Society for Horticultural Science, 26(3).https://doi.org/ 10.21273/horttech.26.3.344.
Meehl, G.A., Stocker, T.F., Collins, W.D., Gaye, A.J., Gregory, J.M., Kitoh, A., Knutti, R., Murphy, J.M., Noda, A., Raper, S. C. B., Watterson, J. G., Weaver, A. J., & Zhao, Z. (2007). Global Climate Projections. In S. Solomon, D. Qin,M. Manning, Z. Chen, M.Marquis, K. B. Averyt, M. Tignor, &H.L. Miller (Eds.), Cambridge University Press, Cambridge, U.K. and New York.
Naraghi, M. & Lotfi, M. (2010). Effect of different levels of shading on yield and fruit quality of cucumber (cucumis sativus). Acta Horticulturae (ISHS), 871, 385-388.
Özer, H. & Uzun, S. (2013). Açıkta organik domates (Solanum lycopersicum L.) yetiştiriciliğinde farklı organik gübrelerin bazı verim ve kalite parametrelerine etkisi (Bildiri Kitabı-1). Türkiye V. Organik Tarım Sempozyumu, Samsun, Türkiye, 25-27 Eylül 2013, ss. 1-8.
Özer, H. (2017). Effects of shading and organic fertilizers on tomato yield and quality. Pakistan Journal of Botany, 49 (5), 1849-1855.
Pek, Z., Szuvandzsiev, P., Nemenyi, A., Helyes, I., & Lugasi, A. (2012). Changes of colour parameters and antioxidants of vine ripened tomato (Lycopersicon esculentum mill.) fruits affected by natural light. Acta Horticulturae (ISHS), 936, 235-240.
Pinela, J., Oliveira, M. B. P. P.,& Ferreira, I. C. F. R. (2016). Bioactive compounds of tomatoes as health prommters. In natural bioactive compounds from fruits and vegetables as health promoters part II; Bentham science publishers: Sharjah UAE, 2016; pp. 48-91.
Quettier-Deleu, C.,Gressier, B., Vasseur, J., Dine, T., Brunet, J., Luyck, M., Cazin, M., Cazin, J.C., Bailleul, F., & Trotin, F. (2000). Phenolic compounds and antioxidant activities of buckwheat (Fagopyrum esculentum Moench) hulls and flour. Journal of Ethnopharmacology, 72, 35-40.
Quinet, M., Angosto, T., Yuste-Lisbona, F. J., Blanchard-Gros, R., Bigot, S., Martinez, J-P., & Lut, S. (2019). Tomato fruit development and metabolism. Frontiers of Plant Science,10,1554. doi: 10.3389/fpls.2019.01554.
Rivero, A. G., Keutgen, A. J., & Pawelzik, E. (2022). Antioxidant properties of tomato fruit (lycopersicon esculentum Mill.) as affected by cultivar and processing method. Horticulturae, 8(6), 547. https://doi.org/10.3390/horticulturae8060547.
Sanche, H., Lemeur, R., Van Damme, P., & Jacopsen,P. E. (2003). Ecophysiological Analysis of Drought and Salinity Stress of Quinoa (Chenopodium quinoa Willd.). Food Reviews İnternational, 19 (1-2), 111-119.
Semida, W. M., Ammar, M. S.,& El-Sawah, N. A. (2017). Effects of shade level and microenvironment on vegetative growth, physiological and biochemical characteristics of transplanted cucumber (Cucumis sativus). Archives of Agriculture and Environmental Science, 2(4), 361-368. https://doi.org/10.26832/24566632.2017.020421.
Sönmez, K. &Ellialtıoğlu, Ş. Ş. (2014). Domates, Karotenoidler ve Bunları Etkileyen Faktörler Üzerine Bir İnceleme. Derim, 31(2), 107-130.
Spanos, G.A. & Wrolstad, R.E. (1990). Influence of processing and storage on the phenolic composition of Thompson seedless grape juice. Journal of Agricultural Food Chemistry 38, 1565-1571 http://doi: 10.1021/jf00097a030.
Stewart, A.J., Bozonnet,S., Mullen.W., Jenkins,G. I.,Lean,M.E.J., &Crozier,A.(2000). Occurrence of flavonols in tomatoes and tomato-based products. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 48, 2663–2669.
Tadesse, T.N., Ibrahim, A.M., &Abtew, W.G. (2015). Degradation and formation of fruit color in tomato (solanum lycopersicum l.) in response to storage temperature. American Journal of Food Technology, 10(4), 147-157.
Taiz, L.& Zeiger, E. (2008). Bitki fizyolojisi. Palme Yayıncılık, Ankara, 690sy.
Türkan, İ., Bor, M., Özdemir, F., & Koca, H. (2005). Differential Responses Of Lipid Peroxidation And Antioxidations In The Leaves Of Drought- Tolerant P. acutifolius Gray And Drought Sensitive P. vulgaris L. Subjected To Polyethylene Glycol Mediates Water Stress. Plant Science, 168, 223-231.
Wada, T., Ikeda, H., Matsushita, K., Kambara, A., Hirai, H.,& Abe, K. (2006). Effects of shading in summer on yield and quality of tomatoes grown on a single truss system. Journal of The Japanese Society for Horticultural Science, 75(1),51-58.
Waheed, K., Nawaz, H., Hanif, M. A., & Rehman, R. (2020). Chapter 46- Tomato. Plants of South Asia 2020, 631-644. https://doi.org/10.1016/B978-0-08-102659-5.00046-X.
Wang, S. Y. (2006). Effect of pre-harvest conditions on antioxidant capacity in fruits. Acta Horticulturae, 712, 299-306.https://doi.org/10.17660/ActaHortic. 2006.712.33.
Zhou, R., Yu, X., Li, X., Santos, T. M. D., Rosenqvist, E.,& Ottosen, C. O. (2020). Combined high light and heat stress induced complex response in tomato with better leaf cooling after heat priming. Plant physiology and biochemistry, 151, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.plaphy.2020.03.011.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Adnan Kartal
0000-0003-2234-6267
Türkiye

Yelderem Akhoundnejad ^*
0000-0002-1435-864X
Türkiye

Hayriye Daşgan
0000-0001-5928-1060
Türkiye

Baki Temur
0000-0001-5500-6635
Türkiye

Lale Ersoy
0000-0002-0215-704X
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

11 Mart 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

30 Aralık 2022

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 27 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1226771

IZ

https://izlik.org/JA97XZ97LY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kartal, A., Akhoundnejad, Y., Daşgan, H., Temur, B., & Ersoy, L. (2024). Farklı Gölgelendirme Uygulamalarının Domates Bitkisinde Verim, Kalite ve Antioksidan Açısından Tepkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 27(3), 578-585. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1226771

Farklı Gölgelendirme Uygulamalarının Domates Bitkisinde Verim, Kalite ve Antioksidan Açısından Tepkisi

Farklı Gölgelendirme Uygulamalarının Domates Bitkisinde Verim, Kalite ve Antioksidan Açısından Tepkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

The Response of Different Shading Applications in Terms of Yield, Quality and Antioxidant in Tomato Plant

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

e-ISSN: 2619-9149