Aspir Genotiplerinin Sap Verimi ve Samanlarının Bazı Yem Değerlerinin Belirlenmesi

Hasan Koç; Sümeyra Hamzaoğlu

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1509948

EN TR

Determination of Stalk Yield and Some Feed Values of Straw from Safflower Genotypes

Abstract

This study was conducted to determine the stem yield and some forage values of safflower (Carthamus tinctorius L.) genotypes. The research was carried out at Bahri Dağdaş International Agricultural Research Institute in 2022-2023 with four replications according to the random block design. Ten safflower lines developed by crossbreeding, five registered safflower varieties (Koç42, Dinçer, Balcı, Linas, Göktürk) and bread wheat variety Taner were used as materials. The results showed that the highest average stem yield among safflower varieties was obtained from Koç 42 variety with 308 kg da-1, followed by Göktürk variety with 237 kg da-1 and Linas variety with 224 kg da-1. The stem yield of bread wheat cultivar Taner ranked sixth with 241 kg da-1. There are 4 safflower lines and 1 safflower cultivar with a higher stem yield than Taner cultivar. The stem yields of the safflower genotypes were found to be competitive with wheat straw and in some cases higher. When the acid-soluble fibre (ADF), neutral soluble fibre (NDF), crude cellulose (HS), and crude protein (HP) contents of the materials used in the study were analyzed, it was found that the crude protein and cellulose values of safflower straw were generally close to or higher than those of wheat straw. The results showed that safflower straw generally had lower ADF and NDF contents than wheat straw and therefore had better nutritional value as animal feed.

Keywords

Aspir Genotiplerinin Sap Verimi ve Samanlarının Bazı Yem Değerlerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, aspir (Carthamus tinctorius L.) genotiplerinin sap verimi ve bazı yem değerlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 2022-2023 yıllarında Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nde Tesadüf Blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Materyal olarak melezleme yoluyla geliştirilen 10 aspir hattı, 5 tescilli aspir çeşidi (Koç42, Dinçer, Balcı, Linas, Göktürk) ve Taner ekmeklik buğday çeşidi kullanılmıştır. Sonuçlar, aspir çeşitleri arasında en yüksek ortalama sap veriminin 308 kg da-1 ile Koç 42 çeşidinden elde edildiğini, bunu 237 kg da-1 ile Göktürk ve 224 kg da-1 ile Linas çeşitlerinin izlediğini göstermiştir. Taner ekmeklik buğday çeşidinin sap verimi 241 kg da-1 ile altıncı sırada yer almıştır. Sap verimi açısından Taner çeşidinden daha yüksek verim sağlayan 4 aspir hattı ve 1 aspir çeşidi bulunmaktadır. Aspir genotiplerinin sap verimlerinin buğday samanı ile rekabet edebilir düzeyde olduğunu ve bazı durumlarda daha yüksek verim sağladığı tespit edilmiştir. Araştırmada kullanılan materyallerin Asit çözücülerde çözünmeyen lif (ADF), Nötral çözücülerde çözünmeyen lif (NDF), ham selüloz (HS) ve ham protein (HP) içerikleri analiz edildiğinde, aspir samanının genel olarak ham protein ve selüloz değerleri buğday samanına yakın veya daha yüksek olarak tespit edilmiştir. Bulgular aspir samanının genel olarak buğdaydan daha düşük ADF ve NDF içeriğine sahip olduğunu, bu nedenle hayvan yemi olarak daha iyi besin değerine sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abdi, A. M., & Kılıç, Ü. (2018). Farklı samanlarda lignin peroksidaz enzimi kullanımının yem değeri üzerine etkisi. KSU Tarım ve Doğa Dergisi, 21(3), 374-384. https://doi.org/ 10.18016/ ksudobil. 346585
Açıkbaş, S., & Özyazıcı, M. A. (2019). Buğday samanının yem değerinin belirlenmesi: Türkiye, Siirt ili örneği. International Journal of Scientific and Technological Research, 5(12), 238-243.
Anonymous. (2009). Approved methodologies. Available online at www.leco.com/resources/approved_methods
Argov-Argaman, N., Eshel, O., Moallem, U., Lehrer, H., Uni, Z., & Arieli, A. (2012). Effects of dietary carbohydrates on rumen epithelial metabolism of non-lactating heifers. Journal of Dairy Science, 95(7), 3977-3986. https://doi.org/10.3168/jds.2011-5089
Arslan, B., Ates, E., & Coskuntuna, L. (2012). Forage yield and some quality properties of safflower (Carthamus tinctorius L.) - fodder pea (Pisum arvense L.) mixtures, as affected by sowing rates in Thrace region, Turkey. Romanian Agricultural Research, 29, 255-260.
Avellaneda, J. H., Pinos-Rodríguez, J. M., González, S. S., Bárcena, R., Hernández, A., Cobos, M., Hernandez, D., & Montañez, O. (2009). Effects of exogenous fibrolytic enzymes on ruminal fermentation and digestion of Guinea grass hay. Animal Feed Science and Technology, 149(1-2), 70-77. https://doi.org/10.1016/j.anifeedsci.2008.05.003
Bar-Tal, A., Landau, S., Lixin, Z., Markovitz, T., Keinan, M., Dvash, L., Brener, S., & Weinberg, G. (2008). Fodder quality of safflower across an irrigation gradient and with varied nitrogen rates. Agronomy Journal, 100, 1499-1505. https://doi.org/10.2134/agronj2007.0353
Bıçakçı, E., & Açıkbaş, S. (2018). Bitlis ilindeki kaba yem üretim potansiyelinin hayvan varlığına göre yeterliliğinin belirlenmesi. BEÜ Fen Bilimleri Dergisi BEU Journal of Science, 7(1), 180-185. https://doi.org/10.17798/bitlisfen.364336

Can, A., Denek, N., & Yazgan, K. (2004). Effect of urea and molasses supplementation on nutrient intake and digestibility of sheep fed with straw. Journal of Animal Veterinary Advances, 3(7), 466-469.
Corleto, A., Cazzato, E., Laudadio, V., & Petrera, F. (2005). Evolution of biomass and quality of safflower during the reproductive stage for hay and ensiling purposes. In Proceedings of the 6th International Safflower Conference, Istanbul, Turkey, pp. 69-73.
Çağrı, A., & Kara, K. (2018). The effect of safflower on the in vitro digestion parameters and methane production in horse and ruminant. Journal of the Faculty of Veterinary Medicine, 44(2), 73-85.
Çalışkan, R., & Yüksel, O. (2022). Farklı ekim sıklığı ve hasat dönemlerinin aspir (Carthamus tinctorius L.)'de kuru madde verimi ile bazı kalite özellikleri üzerine etkileri. Akademik Ziraat Dergisi, 11(1), 147-154. https://doi.org/10.29278/azd.1058081
Dinçel, N. G. K. (2024). Yağ Bitkileri İçinde Kıymetli Bir Alternatif; Aspir (Carthamus tinctorius L.). Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 11(1), 195-203. https://doi.org/10.10.35193/bseufbd.1165220
Ebrahimi, F., Majidi, M. M., Arzani, A., & Mohammadi-Nejad, G. (2017). Association analysis of molecular markers with traits under drought stress in safflower. Crop and Pasture Science, 68(2), 167-175. https://doi.org/10.1071/CP16252
Elgün, A., Türker, S., & Bilgiçli, N. (2005). Tahıl ve ürünlerinde analitik kalite kontrolü. Selçuk Üniv. Ziraat Fak. Gıda Müh. Bölümü. Yayın No: 2.
Eser, S. (2016). İnokulant Ve Enzim İlavesinin Farklı Samanların Besleme Değeri Üzerine Etkileri (Tez no 436443). [Yüksek Lisans Tezi, Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Gümüş, E., & Küçükersan, S. (2016). Ruminantların beslenmesinde aspir kullanımı. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 56(1), 25-27.
Güngör, T., Başalan, M., & Aydoğan, İ. (2008). Kırıkkale yöresinde üretilen bazı kaba yemlerde besin madde miktarları ve metabolize olabilir enerji düzeylerinin belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 55, 111-115.
Janmohammadi, M. (2015). Evaluation of the impact of chemical and biological fertilizer application on agronomical traits of safflower (Carthamus tinctorius L.). Proceedings of The Latvian Academy of Sciences, 69(6), 331-335. https://doi.org/10.1515/prolas-2015-0049
Kalkan, H., & Filya, İ. (2011). Sellülaz enziminin buğday samanının besleme değeri, in vitro sindirimi ve mikrobiyal protein üretimi üzerine etkileri. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 17(4), 585-594.
Kaur, A., Kim, J. R., Michie, I., Dinsdale, R. M., Guwy, A. J., Premier, G. C., & Centre, S. E. R. (2013). Microbial fuel cell type biosensor for specific volatile fatty acids using acclimated bacterial communities. Biosensors and Bioelectronics, 47, 50-55. https://doi.org/10.1016/j.bios.2013.02.033
Kaya, Ş. (2008). Kaba yemlerin değerlendirilmesinde göreceli yem değeri ve göreceli kaba yem kalite indeksi. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 1(1), 59-64.
Landau, S., Friedman, S., Brenner, S., Bruckental, I., Weinberg, Z. G., Ashbell, G., Hen, Y., Dvash, L., & Leshem, Y. (2004). The value of safflower (Carthamus tinctorius L.) hay and silage grown under Mediterranean conditions as forage for dairy cattle. Livestock Production Science, 88(3), 263-271. https://doi.org/10.1016/j.livprodsci.2003.11.011
Lean, I., Annison, F., Bramley, E., Browning, C., Cusack, P., Farquharson, B., Little, S., & Nandapi, D. (2007). Ruminal acidosis-understandings, prevention and treatment. A review for veterinarians and nutritional professionals. Australian Veterinary Association, 3(1), 46-55.
Leshem, Y., Brukental, I., Landau, S., Ashbell, G., & Weinberg, Z. G. (2001). Safflower - a promising forage crop for semi-arid regions. In Proceedings of the 19th International Grassland Congress, Sao Pedro, Sao Paulo, Brazil, pp. 303-304.
Mündel, H. H., Blackshaw, R. E., Byers, J. R., Huang, H. C., Johnson, D. L., Keon, R., Kubik, J., McKenzie, R., Otto, B., Roth, B., & Stanford, K. (2004). Safflower production on the Canadian prairies. Agriculture and Agri-Food Canada, Lethbridge Research Centre, Lethbridge, Alberta.
Özkan, U., & Şahin Demirbağ, N. (2016). Türkiye’de kaliteli kaba yem kaynaklarının mevcut durumu. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 9(1), 23-27.
Öztürk, E., Özer, H., & Polat, T. (2008). Growth and yield of safflower genotypes grown under irrigated and non-irrigated conditions in a highland environment. Plant Science, 54(10), 453-460. https://doi.org/10.17221/403-PSE
Peiretti, P. G. (2009). Effects of growth stage on chemical composition, organic matter digestibility, gross energy and fatty acid content of safflower (Carthamus tinctorius L.). Livestock Research for Rural Development, 21(12), 206.
Peiretti, P. G. (2017). Nutritional aspects and potential uses of safflower (Carthamus tinctorius L.) in livestock. Agricultural Research Updates, 19, 3-22.
Reta, S. D. G., Serrato, C. J. S., Quiroga, G. H. M., Gaytán, M. A., & Figueroa, V. U. (2017). Secuencias de cultivo alternativas para incrementar el potencial forrajero y productividad del agua. Revista Mexicana de Ciencias Pecuarias, 8(4), 397-406. https://doi.org/10.22319/rmcp.v8i4.4645
Selçuk, B., Bakır, T., Beycioğlu, T., Kamalak, A., & Kıllı, F. (2023). Aspir samanı çeşitlerinin yem değeri özelliklerinin karşılaştırılması. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 26(2), 424-429. https://doi.org/10.18016/ ksutarimdoga.vi.1136792
Stanford, K., Wallins, G. L., Lees, B. M., & Mündel, H. H. (2001). Feeding value of immature safflower forage for dry ewes. Canadian Journal of Animal Science, 81, 289-292. https://doi.org/10.4141/A00-090
Strasil, Z., & Vorlicek, Z. (2002). The effect of nitrogen fertilization, sowing rates and site on yields and yield components of selected varieties of safflower (Carthamus tinctorius L.). Rostlinna Vyroba, 48(7), 307-311. https://doi.org/10.17221/4368-PSE
Tekçe, E., & Gül, M. (2014). Ruminant beslemede NDF ve ADF'nin önemi. Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, 9(1), 63-73. https://doi.org/10.17094/avbd.34439
Van Soest, P. J. (1994). Nutritional Ecology of the Ruminant (2nd Ed.). Ithaca, N.Y.: Cornell University Press. https://doi.org/10.7591/9781501732355
Van Soest, P. J., Robertson, J. B., & Lewis, B. A. (1991). Method for dietary fiber, neutral detergent fiber and non-starch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science, 74, 3583-3597. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(91)78551-2
Weinberg, Z. G., Ashbell, G., Hen, Y., Leshem, Y., Landau, S., & Brukental, I. (2002). A note on ensiling safflower forage. Grass and Forage Science, 57, 184-187. https://doi.org/10.1046/j.1365-2494.2002.00314.x
Yau, S. K. (2007). Winter versus spring sowing of rain-fed safflower in a semi-arid, high-elevation Mediterranean environment. European Journal of Agronomy, 26(3), 249-256. https://doi.org/10.1016/j.eja.2006.10.004
Yau, S. K. (2009). Seed rate effects on rainfed and irrigated safflower yield in Eastern Mediterranean. The Open Agriculture Journal, 3(1), 32–36. https://doi.org/10.2174/1874331500903010032
Yavuz, M. (2005). Bazı ruminant yemlerinin nispi yem değeri ve in vitro sindirim değerlerinin belirlenmesi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 22 (1), 97-101.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hayvan Besleme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hasan Koç ^*
0000-0003-1728-070X
Türkiye

Sümeyra Hamzaoğlu
0000-0002-0572-3801
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

31 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

12 Şubat 2025

Gönderilme Tarihi

3 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

26 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1509948

IZ

https://izlik.org/JA36PH92ZT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Koç, H., & Hamzaoğlu, S. (2025). Aspir Genotiplerinin Sap Verimi ve Samanlarının Bazı Yem Değerlerinin Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 28(1), 256-264. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1509948

Determination of Stalk Yield and Some Feed Values of Straw from Safflower Genotypes

Abstract

Keywords

Aspir Genotiplerinin Sap Verimi ve Samanlarının Bazı Yem Değerlerinin Belirlenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

e-ISSN: 2619-9149