Bazı Baklagil Yem Bitkilerinin Arı Merası Olarak Kullanılma Potansiyelinin Belirlenmesi

This study was carried out to investigate the potential of some cultivated legume forage crops to be used as bee pasture. Hungarian vetch (Vicia pannonica Crantz), sainfoin (Onobrychis viciifolia Scop.), and white clover (Trifolium repens L.) were used as plant materials. The study was conducted during the 2020/2021 and 2021/2022 growing seasons under the ecological conditions of Bingöl. In the first year, Hungarian vetch was the first plant visited by bees, while sainfoin and white clover were visited around the same time. In the second year, sainfoin was the first, followed closely by Hungarian vetch and white clover. Based on two-year averages, white clover was open to bee visitation for 54 days, sainfoin for 34 days, and Hungarian vetch for 16 days. The average number of honeybee visits over the two years was 19.9 in Hungarian vetch, 36.35 in sainfoin, and 39.65 in white clover. Differences in the number of bee visits, time spent on the flower, and the number of flowers per m2 in 2021 and 2022 were statistically significant for all three forage crops. In 2021, plant height was found statistically insignificant. According to two-year average correlation data, the time bees spent on the flowers and the number of flowers per square meter in all plants. As a result, it was concluded that the forage plants used in the study have the potential to be used as a bee pasture, serving both as a roughage and as forage for bees. This approach may offer an alternative to reduce or eliminate itinerant beekeeping. Additionally, the use of these plants as a honeybee pasture in Bingöl and similar ecological conditions would be beneficial for both productivity and producers. However, as this is one of the first studies on bee pasture, further research is recommended.

Bu çalışma, tarımı yapılan bazı baklagil yem bitkilerinin arı merası olarak kullanılma potansiyellerinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Materyal olarak Macar fiği (Vicia pannonica Crantz), korunga (Onobrychis viciifolia Scop.) ve ak üçgül (Trifolium repens L.) bitkileri kullanılmıştır. Çalışma, Bingöl ekolojik koşullarında 2020/2021 ve 2021/2022 yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Çalışmanın birinci yılında ilk arı ziyaretine açılan bitki Macar fiği olurken, korunga ve ak üçgül birbirlerine yakın zamanlarda arı ziyaretine açılmıştır. İkinci yılda ise korunga ilk arı ziyaretine açılan bitki olurken, Macar fiği ve ak üçgül yakın tarihlerde arı ziyaretine açılmıştır. İki yıllık ortalamalara bakıldığında; ak üçgül 54 gün, korunga 34 gün ve Macar fiği 16 gün arı ziyaretine açık kalmıştır. Her iki yılın ortalaması bakımından bal arısı ziyaret sayısının Macar fiğinde 19.9 adet, korungada 36.35 adet, ak üçgülde ise 39.65 adet olarak elde edilmiştir. Çalışmada kullanılan her üç yem bitkisinin de 2021 ve 2022 yıllarında arı sayısı, arının çiçekte kalma süresi ve m2’deki çiçek sayısı açısından görülen farklılıkların istatistiksel olarak önemli olduğu tespit edilmiştir. 2021 yılında ise bitki boyu istatistiksel olarak önemsiz olarak elde edilmiştir. İki yıllık ortalama korelasyon verileri bakımından tüm bitkilerde; arı sayısı, arının çiçekte kalma süresi ve metrekaredeki çiçek sayısı arasında pozitif ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, çalışmada kullanılan yem bitkilerinin arı merası olarak kullanılma potansiyeline sahip olduğu, bitkilerden hem kaba yem kaynağı hem de arı merası olarak yararlanılabileceği, gezginci arıcılığı azaltmaya veya tamamen ortadan kaldırmaya yönelik kullanılacak alternatif bir yöntem olduğu, Bingöl ili ve benzer ekolojik koşullarda bu bitkilerin bal arısı merası olarak kullanılmasının ürün ve üretici açısından avantajlı olacağı sonucuna varılmıştır. Ancak bu çalışma arı merası ile ilgili yapılan ilk çalışmalardan biri olduğu için konuyla ilgili daha fazla araştırmanın yapılması gereklidir.