Elazığ İli Elma (Pyrus malus L.) ve Ceviz (Juglans regia L.) Bahçelerinde Tylenchida (Nematoda) Takımına ait Bitki Paraziti Nematod Türlerinin Belirlenmesi

Uygar Serkan Karakaş; Aysel Karakaş; İlker Kepenekçi; Ramazan Çetintaş

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1578845

TR EN

Elazığ İli Elma (Pyrus malus L.) ve Ceviz (Juglans regia L.) Bahçelerinde Tylenchida (Nematoda) Takımına ait Bitki Paraziti Nematod Türlerinin Belirlenmesi

Öz

Bitki paraziti nematodlar (BPN), kültür bitkilerinde zarar yapan en önemli gruplardan bir tanesi olup verimde çok ciddi düşüşlere neden olmaktadırlar. Tylenchida (Nematoda) takımı, bitkilerin ekonomik açıdan önemli zararlı türlerinin büyük bir kısmını içermesi nedeniyle en önemli BPN grubunu oluşturmaktadır. Bu çalışma, Elazığ ilindeki elma (Pyrus malus L.) ve ceviz (Juglans regia L.) bahçelerinde 2016 ve 2017 yıllarında gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla ağustos-eylül aylarında elma ve ceviz bahçelerinden toprağın 15-30 cm derinliğinden toplam 47 toprak ve kök örneği toplanmıştır. Laboratuvar çalışmalarında, örneklerden aktif nematodlar elde etmek için geliştirilmiş Baermann huni yöntemi kullanılmış ve elde edilen BPN'ler 60°C'de öldürüldükten sonra TAF çözeltisinde fikse edilerek lam üzerinde sabitleştirilmiştir. Tylenchida takımına ait BPN'ler ışık mikroskobu altında morfometrik ve morfolojik olarak tanımlanmıştır. Çalışma sonucunda; elma ve ceviz yetiştiriciliği yapılan alanlarda Tylenchida takımında yer alan üç familya, dört altfamilya ve dört cins içerisinde yer alan 7 BPN türü belirlenmiştir. Çalışma kapsamında Filenchus filiformis (Bütschli, 1873) Meyl. 1961, Helicotylenchus digonicus Perry in Perry, Darling and Thorne, 1959, Helicotylenchus striatus Firoza and Maqbool, 1994, Helicotylenchus tunisiensis Siddiqi, 1964, Helicotylenchus vulgaris Yuen 1964, Pratylenchoides leiocauda Sher, 1970 ve Psilenchus hilarulus De Man, 1921 türleri teşhis edilmiş olup en sık rastlanan BPN türü H. digonicus olarak belirlenmiştir. Tespit edilen tüm türler Elazığ ilinde elma ve ceviz bahçeleri nematod faunası açısından yeni kayıt niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler

Determination of Plant Parasitic Nematode Species of Tylenchida (Nematoda) Order in Apple (Pyrus malus L.) and Walnut (Juglans regia L.) Orchards in Elazığ Province

Abstract

Plant parasitic nematodes (PPN) are one of the main causes of crop damage in agricultural production areas and cause serious decreases in yield. The order Tylenchida (Nematoda) constitutes the most important PPN group because it contains a large number of economically important pest species of plants. This study was conducted in apple (Pyrus malus L.) and walnut (Juglans regia L.) orchards in Elazığ province in 2016 and 2017. For this purpose, a total of 47 soil and root samples were gathered from a 15-30 cm depth of the soil from apple and walnut orchards in August-September. In laboratory studies, the modified Baermann funnel method was used to obtain active nematodes from samples, and the obtained PPNs were killed at 60°C and then fixed in TAF solution and fixed on the slide. PPNs belonging to the order Tylenchida were identified morphometrically and morphologically. As a result of the study, 7 BPN species in three families, four subfamilies and four genera of the Tylenchida order were identified in apple and walnut growing areas. In the study, Filenchus filiformis (Bütschli, 1873) Meyl, 1961, Helicotylenchus digonicus Perry in Perry, Darling and Thorne, 1959, Helicotylenchus striatus Firoza and Maqbool, 1994, Helicotylenchus tunisiensis Siddiqi, 1964, Helicotylenchus vulgaris Yuen 1964, Pratylenchoides leiocauda Sher, 1970, Psilenchus hilarulus De Man, 1921 species were identified and the most common BPN species was determined as H. digonicus. All identified species are new records in terms of nematode fauna of apple and walnut orchards in Elazığ province.

Keywords

Destekleyen Kurum

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi

Proje Numarası

2016/5-57 D

Teşekkür

Bu çalışma Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: 2016/5-57 D

Kaynakça

Ağaoğlu, Y. S., Çelik, H., Çelik, M., Fidan, Y., Gülşen, Y., Günay, A., Halloran, N., Köksal, A. İ., & Yanmaz, R. (1997). Genel Bahçe Bitkileri. T.C. A.Ü.Z.F. Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Vakfı Yayınları No: 4, Ankara.
Barker, K. R. (1985). Nematode extraction and bioassays. In K. R. Barker, C. C. Carter, & J. N. Sasser (Eds.), An Advanced Treatise on Meloidogyne, 2 Methodology (pp. 19-39). North Carolina State University Grafics.
Bora, T., & Karaca, İ. (1970). Kültür Bitkilerinde Hastalığın ve Zararın Ölçülmesi. Ege Üniversitesi Yardımcı Ders Kitabı, Yayın No:167, E.Ü. Mat., Bornova-İzmir, 8s.
Brown, D. J. F. & Trudgill, D. L. (1998). Nematode Transmission of Plant Viruses: A 30 year perspective121-125. Host Pathogen Interactions & Crop Protection, SCRI Annual Report, 233 pp.
Di Vito, M., Greco, N., Oreste, G., Saxena, M. C., Singh, K. B., & Küsmenoğlu, I. (1994). Plant parasitic nematodes of legumes in Turkey. Nematologia Mediterranea, 22: 245-251.
Evlice, E., & Okten, M. E. (2008). Plant parasitic nematodes of Tylenchida (Nematoda) associated with pear (Pyrus communis L.) orchards in Ankara district. Bitki Koruma Bulteni, 48: 1-8.
FAOSTAT, (2024). Food and Agriculture Organization of the United Nations, (https://www.fao.org/) (Alınma Tarihi: 24.09.2024).
Hooper, D. J. (1986). Extraction of Free Living Stages From Soil. In J. F. Southey (Ed.), Labarotory Methods for Work with Plant and Soil Nematodes (pp. 5-30). Her Majesty’s Stationery Office, London.

Ibrahim, S. K., Azar, I., Naser, C., Akikki, B. & Ibrahim, L. (2016). Plant-parasitic nematodes on stone fruits and citrus in Lebanon. Lebanese Science Journal, 17 (1): 9-24.
İmren, M. (2007). Diyarbakır İli Buğday, Sebze Ve Bağ Alanlarında Önemli Bitki Paraziti Nematod Türlerinin Belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, (Basılmamış) Yüksek Lisans Tezi, Adana, 116 pp.
Karakaş, U. S., Peçen, A., Kepenekci, İ., & Çetintaş, R. (2021). Determination of Plant Parasitic Nematode Species of Tylenchida (Nematoda) in Apple (Pyrus malus L.) and Walnut (Juglans regia L.) Orchards in Bingöl Province of Turkey. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 24 (3), 554-560. DOI: 10.18016/ksutarimdoga.vi.750286
Kasapoğlu Uludamar, E. B., Yıldız, Ş., İmren, M., Öcal, A., & Elekçioğlu, İ. H. (2018). Occurrence of plant parasitic nematode species in important crops in the Southeast Anatolia Region of Turkey. Türkiye Entomoloji Dergisi, 42 (1), 63-74.
Kepenekci, İ. (2012). Nematoloji (Bitki Paraziti ve Entomopatojen Nematodlar) [Genel Nematoloji (Cilt-I) ISBN 978-605-4672-11-0, Taksonomik Nematoloji (Cilt-II) ISBN 978-605-4672-12-7] [Nematology (Plant parasitic and Entomopathogenic nematodes) (General Nematology, Volume-I) (Taxonomic Nematology, Volume-II) pp.1155.] Eğitim, Yayım ve Yayımlar Dairesi Başkanlığı, Tarım Bilim Serisi Yayın No:3 (2012/3), LIV+1155s.
Kepenekci, İ., & Ökten, M. E. (1996). Beypazarı (Ankara) İlçesinde Havuç ile Münavebeye giren Domates Ekiliş Alanlarında saptanan Helicotylenchus (Tylenchida, Hoplolaimidae) Cinsine Bağlı türler. Türkiye Entomoloji Dergisi, 20 (2), s.137-148.
Kepenekci, İ., & Ökten, M. E. (1997). Beypazarı (Ankara) ilçesinde Havuç ile Münavebeye giren Domates Ekiliş Alanlarında Saptanan Nematod türleri III. Pratylenchoides (Nemata: Pratylenchidae). Bitki Koruma Bülteni, 37 (1-2), s.1-10.
Kepenekci, İ., & Ökten, M. E. (1998). Beypazarı (Ankara) ilçesinde Havuç ile Münavebeye giren Domates Ekiliş Alanlarında Saptanan Nematod Türleri V. Filenchus (Nemata: Tylenchidae). Bitki Koruma Bülteni, 38 (1-2), s.1-12.
Kepenekci, İ., & Ökten, M. E. (1999). Gerze (Sinop) ve Yakakent, Bafra (Samsun) İlçelerindeki Tütün (Nicotiana tabacum) Ekiliş Alanlarında Saptanan Tylenchida (Nematoda) Takımına ait bitki Paraziti Nematodlar. Karadeniz Bölgesi Tarım Sempozyumu, Samsun, 2, s.639-647.
Kepenekci, İ., & Zeki, C. (2002). Nematodes of Tylenchida (Nematoda) associated with apple in Turkey. Pakistan Journal of Nematology 20 (1), 61-63.
Kepenekci, İ., Yeşilayer, A., Atay, T., Sağlam, N., & Peçen, A. (2020). Tokat (Türkiye) İli Sebze (Domates, Hıyar, Biber ve Patlıcan) Ekiliş Alanlarında Tylenchida (Nematoda) Takımına Bağlı Bitki Paraziti Nematod Türlerinin Belirlenmesi. Bahçe, 49 (2): 59-66.
Neher, D. A., Weicht, T. R., Savin, M., Görres, J. H., & Amador, J. A. (1999). Grazing in a Porous Environment. 2. Nematode Community Structure. Plant and Soil 212, s.85-99.
Nyczepir, A. P., & Becker, J. O. (1998). Fruit and citrus trees. In K. R. Barker, G. A. Pederson, & G. L. Windham (Eds.), Plant and Nematode Interactions (pp. 637-684). American Society of Agronomy, Madison.
Nyczepir, A. P., & Halbrendt, J. M. (1993). Nematode pests of deciduous fruit and nut trees. In K. Evans, D. L. Trudgill, & J. M. Webster (Eds.), Plant Parasitic Nematodes in Temperate Agriculture (pp. 381-425). CAB International, Wallingford.
Ökten, M. E. (1988). Some species of Tylenchidae (Tylenchida: Nematoda) from the İstanbul province. Turkey Journal of Entomology. 12 (4):209-214.
Öztürk, L., & Elekcioglu, İ. H. (2023). Current Status of Nematodes in the Order Tylenchida Associated with Grapevines in Turkey, with Special Emphasis on Newly Recorded Species from Thrace. Erwerbs-Obstbau, 65(6), 2063-2074.
Peçen, A., Karakaş, U. S., Kılıç, M., Kepenekci, İ., & Çetintaş, R. (2018). Plant Parasitic Nematodes of Tylenchida (Nematoda) Associated with Vegetable (Tomato, Pepper and Cucumber) Growing Areas in Bingol (Turkey). International Agricultural Science Congress (Özet Bildiri) (Yayın No:4289195)
Sasser, J. N., & Freckman, D. W. (1987). A World Perspective on Nematology: The Role of The Society. In Veevh, J. A., & Dickson, D. W (Eds.), Vistas on Nematology (pp. 7-14).
Seinhorst, J. W. (1959). A rapid Method for the Transfer of Nematodes from Fixative to Anhydrous Glycerin. Nematologica, 4: 67-69.
Siddiqi, M. R. (2000). Tylenchida Parasites of Plants and Insects. CABI Publishing, UK, 848 pp.
Southey, J. F. (1986). Principles of sampling for nematodes. In J. F. Southey (Ed.), Labarotory Methods for Work with Plant and Soil Nematodes (pp. 1-4). Her Majesty’s Stationery Office, London.
TUİK, (2024). Türkiye İstatistik Kurumu, (http://www.tuik.gov.tr/) (Alınma Tarihi: 24.09.2024).
Türkay, C. (1998). Konserve Meyve Sebze. Gıda Dergisi (Temmuz) P:56-59.
Wagner, T., Duke, S. E., Davie, S. M., Magill, C., & Liu, J. (2022). Interaction of Fusarium wilt race 4 with root-knot nematode ıncreases disease severity in cotton. Plant Disease 106 (10), s.2558-2562.
Yüksel, E., Imren, M., Özer, G., Bozbuğa, R., Dababat, A. A., & Canhilal, R. (2023). Occurrence, identification, and diversity of parasitic nematodes in apple (Malus domestica Borkh.) orchards in the Central Anatolia Region of Türkiye. Journal of Plant Diseases and Protection, 130 (6), 1331-1346.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Nematoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Uygar Serkan Karakaş ^*
0000-0003-4144-5682
Türkiye

Aysel Karakaş
0000-0002-1504-6058
Türkiye

İlker Kepenekçi
0000-0002-0506-6645
Türkiye

Ramazan Çetintaş
0000-0002-5738-6915
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

25 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

11 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2024

Kabul Tarihi

5 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 5

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1578845

IZ

https://izlik.org/JA52WC25XE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karakaş, U. S., Karakaş, A., Kepenekçi, İ., & Çetintaş, R. (2025). Elazığ İli Elma (Pyrus malus L.) ve Ceviz (Juglans regia L.) Bahçelerinde Tylenchida (Nematoda) Takımına ait Bitki Paraziti Nematod Türlerinin Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 28(5), 1259-1266. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1578845

Elazığ İli Elma (Pyrus malus L.) ve Ceviz (Juglans regia L.) Bahçelerinde Tylenchida (Nematoda) Takımına ait Bitki Paraziti Nematod Türlerinin Belirlenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Determination of Plant Parasitic Nematode Species of Tylenchida (Nematoda) Order in Apple (Pyrus malus L.) and Walnut (Juglans regia L.) Orchards in Elazığ Province

Abstract

Keywords

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

e-ISSN: 2619-9149