Yazlik Arpa Hatlarinın Biplot Analiz Tekniği ile Verim ve Kalite Bakımından Seleksiyonu

The method of observation and measurement is quite important for selection and affects the success of breeders. In order to develop high-quality and productive varieties, 20 barley lines were compared with 5 standard varieties in two growing seasons, and their performances were investigated. The research was carried out according to the Randomized Complete Block Design (RCBD). The research focused on grain yield and some quality parameters. According to the variance analysis results, year, genotype, and year*genotype interaction were found to be significant (p< 0.01; p< 0.05) in terms of yield. According to the average results of both years in the research, grain yield of genotypes varied between 4400-6800 kg/ha, hectoliter weight between 67.4-74.1 kg/hl, thousand grain weight between 35.7-49.7 g, protein ratio between 12.4-15.5%. In addition, genotypes evaluated with the GT biplot technique, and superior ones were determined. In the GT (Genotype x Trait) biplot technique, PC1 accounted for 46.35% of the variation, PC2 accounted for 34.40% and 80.7% of the total variation. According to the research results, depending on the ecological factors of the growing seasons, the grain yield and protein content in the first year (6680 kg/ha, 14.9%) were higher than the second year (5030 kg ha_1, 12.9%), on the contrary, thousand grain weight and hectoliter weight were higher in the second year (72.2 kg hl-1, 43.9 g) than the first year (69.7 kg/hl, 42.5 g). Determination of variety candidates by evaluating the results obtained from the studies carried out in different growing seasons with different analysis models in selection facilitates the work of breeders. As a result, while the lines 2,4,9,12,14,17,19,21,22, and 24 were selected and taken to the next generation, it was determined that the Kendal variety used as the standard in the trial showed high performance according to the average data of both years. In the breeding process, it is recommended that the variety candidates be evaluated with varying models of analysis, and the lines showing high performance according to the standards used as varieties in the trial be taken to the next generation in selection.

Gözlem ve ölçümlerin yöntemi seleksiyon için oldukça önemli olup ıslahçıların başarısını etkilemektedir. Kaliteli ve verimli çeşit geliştirmek üzere 20 adet arpa hattı 5 adet standart çeşitleri ile iki yetiştirme sezonunda karşılaştırılarak performansları incelenmiştir. Araştırma Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre yürütülmüştür. Araştırmada tane verimi ile bazı kalite parametreleri üzerinde durulmuştur. Varyans analiz sonuçlarına göre verim bakımından yıl, genotip ve yıl*genotip interaksiyonu önemli (p<0.01;p<0.05) bulunmuştur. Araştırmada her iki yılın ortalama sonuçlarına göre genotiplerin tane verimi 440-680 kg/da, hektolitre ağırlığı 67.4-74.1 kg/hl, bin tane ağırlığı 35.7-49.7 g, protein oranı %12.4-15.5 arasında değişim göstermiştir. Ayrıca GT (Genotype x Trait) biplot tekniği ile genotipler değerlendirilmiş ve üstün olanlar belirlenmiştir. GT biplot tekniğinde PC1 (Principal Component) varyasyonun %46.35, PC2 (Principal Component) ise %34.40 ve toplamda varyasyonun % 80.7’sini oluşturmuştur. Araştırma sonuçlarına göre yetiştirme sezonlarının ekolojik faktörlerine bağlı olarak ilk yıl tane verimi ve protein oranı (668 kg/da, %14.9), ikinci yıla (503 kg/da, %12.9) göre daha yüksek olurken, bunların aksine bin tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığı ikinci yılda (72.2 kg/hl, 43.9 g) brinci yıla(69.7 kg/hl, 42.5 g) göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Seleksiyonda farklı yetiştirme sezonlarında yürütülen çalışmalardan elde edilen sonuçların farklı analiz modelleri ile değerlendirerek çeşit adaylarının tespit edilmesi ıslahçıların işini kolaylaştırmaktadır. Sonuç olarak, 2, 4, 9,12, 14,17,19, 21,22 ve 24 nolu hatlar seçilerek bir ileri generasyona alınırken her iki yılın ortalama verilerine göre denemede sıtandart olarak kullanılan Kendal çeşidinin yüksek performans sergilediği tespit edilmiştir. Islah sürecinde, çeşit adaylarının farklı modellerle değerlendirilerek denemede çeşit olarak kullanılan standartlara göre yüksek performans gösterenleren hatların seleksiyonda bir ileri generasyona alınması önerilmektedir.