Bitki Ekstraktlarından Sentezlenen Nanopartiküllerin Domates (Solanum lycopersicum L.) Gelişimi Üzerine Etkileri
Öz
Domates (Solanum lycopersicum L), dünyada tarım ürünleri arasında üretim ve tüketim miktarı en yüksek olan sebzelerin başında gelmektedir. Türkiyenin uygun iklim koşullarına sahip olması dünya da domates üreticiliğinde ilk 4 ülke sıralamasında yer almasına olanak sağlamaktadır. Bitkilerin sağlıklı büyümesi, gelişmesi ve meyve kalitesi üzerine gübre uygulamaları, genetik ve çevresel faktörler önemli katkı sağlamaktadır. Nanoteknoloji ile üretilen nanomalzemeler, kimyasal ve fiziksel yapıları nedeniyle birçok alanda kullanım olanağı sağlamaktadır. Bitki özlerinden elde edilen nanopartiküller, çevre dostu ve sürdürülebilir yöntemlerle bitki büyümesini, gelişimini ve verimliliğini artırmayı amaçlayan uygulamalardır. Bu uygulamalar, kimyasal gübre ve pestisitlerin oluşturduğu olumsuz etkileri ortadan kaldırarak daha sağlıklı bitkiler elde etmek de dahil olmak üzere insan ve çevre üzerine de faydalar sağlar. Nanoparikül uygulamaları ile tarımsal üretimin sürdürülebilir bir şekilde yoğunlaştırılması ve aynı zamanda olumsuz çevresel etkiler (biyotik ve abiyotik stres, iklimsel değişimler) minimuma indirilmektedir. Bu çalışma tesadüf blokları deneme desenine göre 6 tekrarlı ve her tekrarda 1 bitki olacak şekilde yürütülmüştür. Tohum ekiminden önce 2:1 torf-perlit karışımlı saksılara önce nanopartikül bırakılmış, ardından domates tohumları ekilmiştir. Elde edilen veriler dikkate alındığında, nanopartiküllerin domateste fide gelişim kriterleri üzerine olumlu etkilerinin olduğu, p(OBt)e-w uygulamasının yaprak sayısını %22, gövde çapını %59, p(Rt)e uygulamasının bitki boyunu %64, kök uzunluğunu ise %18 oranında artırdığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abd El-Moneim, D., Fa, D.M., Moursi, Y.S., Farghaly, A.A., Afifi, M., & Sallam, A. (2021). Positive and negative effects of nanoparticles on agricultural crops. Nanotechnology for Environmental Engineering, 6(2). https://doi.org/10.1007/s41204-021-00117-0
- Abu-Saied, M.A., Elnouby, M., Taha, T., El-Shafeey, M.G., Alshehri, A., Alamri, S., & Moustafa, M. (2020). Potential decontamination of drinking water pathogens through k-carrageenan integrated green bottle fly bio-synthesized silver nanoparticles. Molecules, 25(8), 1936. https://doi.org/10.3390/molecules25081936
- Alpaslan, D., Dudu Ersen, T., & Aktas, N. (2023). Synthesis of poly (Oak bark) particles from oak bark extract and its utilization as a drug carrier material. Vietnam Journal of Chemistry, 61(6), 719-731. https://doi.org/10.1002/vjch.202200177
- Amiri, S., & Shokrollahi, H. (2013). The role of cobalt ferrite magnetic nanoparticles in medical science. Materials Science and Engineering: C, 33(1), 1-8. https://doi.org/10.1016/j.msec.2012.09.003
- Atici, T., & Çolak, D. A. (2025). Combination of Silver Nanoparticles Synthesized Using Karaerik Extract and Cisplatin: Effects on Breast Cancer Cells. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 28(5), 1229-1240. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1554474
- Balaban, M., & İnal, B. (2024). Tarımsal Üretimde Nanoteknoloji Uygulamaları. Doğa Bilimlerinde, 72.
- Baldi, G., Bonacchi, D., Innocenti, C., Lorenzi, G., & Sangregorio, C. (2007). Cobalt ferrite nanoparticles: The control of the particle size and surface state and their effects on magnetic properties. Journal of Magnetism and Magnetic Materials, 311(1), 10-16. https://doi.org/10.1016/j.jmmm.2006.11.157
- Barris, S., Belkhebir, A., Vanpee, B., Toumi, M., Aïd, F., & Lutts, S. (2025). Progressive drought impact on Eruca sativa Mill.: a kinetic approach. South African Journal of Botany, 184, 748-760.https://doi.org/10.1016/j.sajb.2025.06.043
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sebze Yetiştirme ve Islahı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Duygu Alpaslan
0000-0002-6007-3397
Türkiye
Tuba Erşen Dudu
0000-0001-5564-2834
Türkiye
Abdullah Turan
0000-0003-3330-4468
Türkiye
Aytekin Ekincialp
0000-0003-1500-3215
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
9 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi
9 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
18 Haziran 2025
Kabul Tarihi
24 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication
