Farklı Fenolojik Evrelerde Elde Edilen Ruta chalepensis L. Uçucu Yağlarının Kimyasal Kompozisyonları ve Siklooksijenaz (COX) İnhibisyon Potansiyellerindeki Değişiklikler
Öz
Bu çalışma, farklı gelişim aşamalarında elde edilen Ruta chalepensis L. uçucu yağlarının verimi, bileşimi ve COX inhibitör aktivitesini incelemektedir. Uçucu yağ verimi, bitkinin olgunlaşmasıyla azalmış ve en düşük seviye çiçeklenme sonrası dönemde gözlemlenmiştir. Kimyasal analizler terpen bileşenleri içermediğini ortaya koymuş ve alifatik ketonlarda belirgin değişimler görülmüştür. Vejetatif dönemde 2-nonanone baskın olup (%58), olgun bitkilerde bu oran 26%'ya düşmüştür. Buna karşılık, 2-undecanone oranı 34%'ten 63%'e yükselmiştir. Bu sonuçlar daha uzun zincirli molekül biyosentezinde gelişimsel bir değişimi göstermektedir. COX-1/2 inhibitör testleri, ibuprofenin enzim aktivitesini 73,53% oranında engellediğini gösterirken, R. chalepensis uçucu yağları belirgin şekilde daha düşük inhibitör aktivite sergilemiştir. Bu sonuçlar, uçucu yağın bitkinin geleneksel anti-inflamatuar tıbbi kullanımından sorumlu olmadığını ve terapötik etkilerinin diğer bileşenlerden kaynaklanabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kimyasal kompozisyon COX inhibisyonu Uçucu yağ Fenolojik evre Ruta chalepensis
Etik Beyan
Etik kurul onayı gerektirmemektedir.
Destekleyen Kurum
YOK
Teşekkür
YOK
Kaynakça
- Ahmed, S. B. H., Sghaier, R. M., Guesmi, F., Kaabi, B., Mejri, M., Attia, H., Laouni, D., & Smaali, I. (2011). Evaluation of antileishmanial, cytotoxic, and antioxidant activities of essential oils extracted from plants issued from the leishmaniasis-endemic region of Sned (Tunisia). Natural Product Research, 25(12), 1195–1201. https://doi.org/10.1080/14786419.2010.534097
- Akkari, H., Ezzine, O., Dhahri, S., B’chir, F., Rekik, M., Hajaji, S., Darghouth, M. A., Jamâa, M. L. B., & Gharbi, M. (2015). Chemical composition, insecticidal and in vitro anthelmintic activities of Ruta chalepensis (Rutaceae) essential oil. Industrial Crops and Products, 74, 745–751. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2015.06.008
- Al-Said, M. S., Tariq, M., Al-Yahya, M. A., Rafatullah, S., Ginnawi, O. T., & Ageel, A. M. (1990). Studies on Ruta chalepensis, an ancient medicinal herb still used in traditional medicine. Journal of Ethnopharmacology, 28(3), 305–312. https://doi.org/10.1016/0378-8741(90)90081-4
- Ali, A., Demirci, B., Kiyan, H. T., Bernier, U. R., Tsikolia, M., Wedge, D. E., Khan, I. A., Baser, K. H. C., & Tabanca, N. (2013). Biting deterrence, repellency, and larvicidal activity of Ruta chalepensis (Sapindales: Rutaceae) essential oil and its major individual constituents against mosquitoes. Journal of Medical Entomology, 50(6), 1267–1274. https://doi.org/10.1603/me12177
- Bagchi, G. D., Dwivedi, P. D., Singh, A., Haider, F., & Naqvi, A. A. (2003). Variations in essential oil constituents at different growth stages of Ruta chalepensis on cultivation at north Indian plains. Journal of Essential Oil Research, 15(4), 263–264. https://doi.org/10.1080/10412905.2003.9712137
- Baser, K. H. C., Özek, T., & Beis, S. H. (1996). Constituents of the essential oil of Ruta chalepensis L. from Turkey. Journal of Essential Oil Research, 8(4), 413–414. https://doi.org/10.1080/10412905.1996.9700650
- Baytop, T. (1999). Türkiye’de bitkilerle tedavi–Geçmişten bugüne (2nd ed.). Nobel Tıp Basımevi. Boudjema, K., Guerdouba, A., & Hali, L. (2018). Composition, physicochemical analysis, antimicrobial and anti-inflammatory activities of the essential oils obtained from Ruta chalepensis L. growing wild in northern Algeria. Journal of the Chemical Society of Pakistan, 40(6), 1054.
- Chen, L., Deng, H., Cui, H., Fang, J., Zuo, Z., Deng, J., Li, Y., Wang, X., & Zhao, L. (2017). Inflammatory responses and inflammation-associated diseases in organs. Oncotarget, 9(6), 7204. https://doi.org/10.18632/ oncotarget.23208
- Choi, S. H., Aid, S., & Bosetti, F. (2009). The distinct roles of cyclooxygenase-1 and -2 in neuroinflammation: Implications for translational research. Trends in Pharmacological Sciences, 30(4), 174–181. https://doi.org/10.1016/j.tips.2009.01.002
- Demirbolat, İ., Kulabaş, N., Gürboğa, M., Bingöl Özakpınar, Ö., Çiftçi, G., Yelekçi, K., Liu, J., Jakobsson, P.-J., Danış, Ö., Ogan, A., & Küçükgüzel, İ. (2022). Synthesis and evaluation of antiproliferative and mPGES-1 inhibitory activities of novel carvacrol-triazole conjugates. Organic Communications, 15(4), 356–377. http://doi.org/10.25135/acg.oc.142.2212.2651
- Di Stasi, L. C., Oliveira, G. P., Carvalhaes, M. A., Queiroz-Junior, M., Tien, O. S., Kakinami, S. H., & Reis, M. S. (2002). Medicinal plants popularly used in the Brazilian tropical Atlantic Forest. Fitoterapia, 73(1), 69–91. https://doi.org/10.1016/s0367-326x(01)00362-8
- Gonzalez-Trujano, M. E., Carrera, D., Ventura-Martinez, R., Cedillo-Portugal, E., & Navarrete, A. (2006). Neuropharmacological profile of an ethanol extract of Ruta chalepensis L. in mice. Journal of Ethnopharmacology, 106(1), 129–135. https://doi.org/10.1016/j.jep.2005.12.014
- Iauk, L., Mangano, K., Rapisarda, A., Ragusa, S., Maiolino, L., Musumeci, R., Costanzo, R., Serra, A., & Speciale, A. (2004). Protection against murine endotoxemia by treatment with Ruta chalepensis L., a plant with anti-inflammatory properties. Journal of Ethnopharmacology, 90(2), 267–272. https://doi.org/10.1016/ j.jep.2003.10.004
- Khlifi, D., Sghaier, R. M., Amouri, S., Laouini, D., Hamdi, M., & Bouajila, J. (2013). Composition and antioxidant, anticancer, and anti-inflammatory activities of Artemisia herba-alba, Ruta chalepensis L., and Peganum harmala L. Food and Chemical Toxicology, 55, 202–208. https://doi.org/10.1016/j.fct.2013.01.004
- Krayni, H., Fakhfakh, N., Aloui, L., Zouari, N., Kossentini, M., & Zouari, S. (2015). Chemical composition and chelating activity of Ruta chalepensis L. (Rutaceae) essential oil as influenced by phenological stages and plant organs. Journal of Essential Oil Research, 27(6), 514–520. https://doi.org/10.1080/10412905.2015.1023906
- Krayni, H., Fakhfakh, N., Kossentini, M., & Zouari, S. (2018). Fruits of Ruta chalepensis L. (Rutaceae) as a source of 2-undecanone. Journal of Essential Oil-Bearing Plants, 21(3), 789–795. https://doi.org/10.1080/0972060X.2018.1473054
- Mejri, J., Abderrabba, M., & Mejri, M. (2010). Chemical composition of the essential oil of Ruta chalepensis L: Influence of drying, hydro-distillation duration and plant parts. Industrial Crops and Products, 32(3), 671-673. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2010.05.002
- Nahar, L., El-Seedi, H. R., Khalifa, S. A., Mohammadhosseini, M., & Sarker, S. D. (2021). Ruta essential oils: Composition and bioactivities. Molecules, 26(16), 4766. https://doi.org/10.3390/molecules26164766
- Najem, M., Bammou, M., Bachiri, L., Bouiamrine, E. H., Ibijbijen, J., & Nassiri, L. (2020). Ruta chalepensis L. essential oil has a biological potential for a natural fight against the pest of stored foodstuffs: Tribolium castaneum Herbst. Evidence‐Based Complementary and Alternative Medicine, 2020, Article 5739786. https://doi.org/10.1155/2020/5739786
- Ncibi, S., Attia, S., Diop, S. M. B., Hance, T., & Ammar, M. (2020). Bio-insecticidal activity of three essential oils against Rhyzopertha dominica (Fabricius, 1792) (Coleoptera: Bostrichidae). African Entomology, 28(2), 339–348. https://doi.org/10.4001/003.028.0339
- Rustaiyan, A., Khossravi, M., Sultani-Lotfabadi, F., Yari, M., Masoudi, S., & Monfared, A. (2002). Constituents of the essential oil of Ruta chalepensis L. from Iran. Journal of Essential Oil Research, 14(5), 378–379. https://doi.org/10.1080/10412905.2002.9699892
- Tounsi, M. S., Wannes, W. A., Ouerghemmi, I., Msaada, K., Smaoui, A., & Marzouk, B. (2011). Variation in essential oil and fatty acid composition in different organs of cultivated and growing wild Ruta chalepensis L. Industrial Crops and Products, 33(3), 617–623. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2010.12.028
- Tzakou, O., & Couladis, M. (2001). Essential oil of Ruta chalepensis L. from Greece. Journal of Essential Oil Research, 13(4), 258–259. https://doi.org/10.1080/10412905.2001.9699688
- Yaman, C., Ulukuş, D., & Tugay, O. (2019). Bazı Ruta L. ekstraktlarının biyoaktif madde içerikleri ve radikal kovucu aktiviteleri [Bioactive compound contents and radical scavenging activities of some Ruta L. extracts]. KSU Tarım ve Doğa Dergisi, 22(2), 193–201. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.486352
Variations in Essential Oil Compositions and Cyclooxygenase (COX) Inhibiting Potential of Ruta chalepensis L. Essential Oils Obtained at Different Phenological Stages
Öz
This study examines the yield, composition, and COX inhibitory activity of essential oils from Ruta chalepensis L. obtained at various developmental stages. Essential oil yield decreased with plant maturity, reaching its lowest level during the post-flowering stage. Chemical analysis revealed the absence of terpenes, with notable shifts in aliphatic ketones. At the vegetative stage, 2-nonanone was dominant (58%), but declined to 26% in mature plants. In contrast, 2-undecanone increased from 34% to 63%, indicating a developmental shift in longer chain molecule biosynthesis. COX-1/2 inhibition assays showed that ibuprofen inhibited enzyme activity by 73.53%, whereas R. chalepensis essential oils exhibited significantly lower inhibition, suggesting weak anti-inflammatory activity. These results indicate that the essential oil does not account for the plant’s anti-inflammatory traditional medicinal use, and other constituents may be responsible for its therapeutic effects.
Anahtar Kelimeler
Ruta chalepensis Essential oil Chemical composition COX inhibition Phenological stage
Etik Beyan
No ethic comity approval needed
Destekleyen Kurum
None
Teşekkür
None
Kaynakça
- Ahmed, S. B. H., Sghaier, R. M., Guesmi, F., Kaabi, B., Mejri, M., Attia, H., Laouni, D., & Smaali, I. (2011). Evaluation of antileishmanial, cytotoxic, and antioxidant activities of essential oils extracted from plants issued from the leishmaniasis-endemic region of Sned (Tunisia). Natural Product Research, 25(12), 1195–1201. https://doi.org/10.1080/14786419.2010.534097
- Akkari, H., Ezzine, O., Dhahri, S., B’chir, F., Rekik, M., Hajaji, S., Darghouth, M. A., Jamâa, M. L. B., & Gharbi, M. (2015). Chemical composition, insecticidal and in vitro anthelmintic activities of Ruta chalepensis (Rutaceae) essential oil. Industrial Crops and Products, 74, 745–751. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2015.06.008
- Al-Said, M. S., Tariq, M., Al-Yahya, M. A., Rafatullah, S., Ginnawi, O. T., & Ageel, A. M. (1990). Studies on Ruta chalepensis, an ancient medicinal herb still used in traditional medicine. Journal of Ethnopharmacology, 28(3), 305–312. https://doi.org/10.1016/0378-8741(90)90081-4
- Ali, A., Demirci, B., Kiyan, H. T., Bernier, U. R., Tsikolia, M., Wedge, D. E., Khan, I. A., Baser, K. H. C., & Tabanca, N. (2013). Biting deterrence, repellency, and larvicidal activity of Ruta chalepensis (Sapindales: Rutaceae) essential oil and its major individual constituents against mosquitoes. Journal of Medical Entomology, 50(6), 1267–1274. https://doi.org/10.1603/me12177
- Bagchi, G. D., Dwivedi, P. D., Singh, A., Haider, F., & Naqvi, A. A. (2003). Variations in essential oil constituents at different growth stages of Ruta chalepensis on cultivation at north Indian plains. Journal of Essential Oil Research, 15(4), 263–264. https://doi.org/10.1080/10412905.2003.9712137
- Baser, K. H. C., Özek, T., & Beis, S. H. (1996). Constituents of the essential oil of Ruta chalepensis L. from Turkey. Journal of Essential Oil Research, 8(4), 413–414. https://doi.org/10.1080/10412905.1996.9700650
- Baytop, T. (1999). Türkiye’de bitkilerle tedavi–Geçmişten bugüne (2nd ed.). Nobel Tıp Basımevi. Boudjema, K., Guerdouba, A., & Hali, L. (2018). Composition, physicochemical analysis, antimicrobial and anti-inflammatory activities of the essential oils obtained from Ruta chalepensis L. growing wild in northern Algeria. Journal of the Chemical Society of Pakistan, 40(6), 1054.
- Chen, L., Deng, H., Cui, H., Fang, J., Zuo, Z., Deng, J., Li, Y., Wang, X., & Zhao, L. (2017). Inflammatory responses and inflammation-associated diseases in organs. Oncotarget, 9(6), 7204. https://doi.org/10.18632/ oncotarget.23208
- Choi, S. H., Aid, S., & Bosetti, F. (2009). The distinct roles of cyclooxygenase-1 and -2 in neuroinflammation: Implications for translational research. Trends in Pharmacological Sciences, 30(4), 174–181. https://doi.org/10.1016/j.tips.2009.01.002
- Demirbolat, İ., Kulabaş, N., Gürboğa, M., Bingöl Özakpınar, Ö., Çiftçi, G., Yelekçi, K., Liu, J., Jakobsson, P.-J., Danış, Ö., Ogan, A., & Küçükgüzel, İ. (2022). Synthesis and evaluation of antiproliferative and mPGES-1 inhibitory activities of novel carvacrol-triazole conjugates. Organic Communications, 15(4), 356–377. http://doi.org/10.25135/acg.oc.142.2212.2651
- Di Stasi, L. C., Oliveira, G. P., Carvalhaes, M. A., Queiroz-Junior, M., Tien, O. S., Kakinami, S. H., & Reis, M. S. (2002). Medicinal plants popularly used in the Brazilian tropical Atlantic Forest. Fitoterapia, 73(1), 69–91. https://doi.org/10.1016/s0367-326x(01)00362-8
- Gonzalez-Trujano, M. E., Carrera, D., Ventura-Martinez, R., Cedillo-Portugal, E., & Navarrete, A. (2006). Neuropharmacological profile of an ethanol extract of Ruta chalepensis L. in mice. Journal of Ethnopharmacology, 106(1), 129–135. https://doi.org/10.1016/j.jep.2005.12.014
- Iauk, L., Mangano, K., Rapisarda, A., Ragusa, S., Maiolino, L., Musumeci, R., Costanzo, R., Serra, A., & Speciale, A. (2004). Protection against murine endotoxemia by treatment with Ruta chalepensis L., a plant with anti-inflammatory properties. Journal of Ethnopharmacology, 90(2), 267–272. https://doi.org/10.1016/ j.jep.2003.10.004
- Khlifi, D., Sghaier, R. M., Amouri, S., Laouini, D., Hamdi, M., & Bouajila, J. (2013). Composition and antioxidant, anticancer, and anti-inflammatory activities of Artemisia herba-alba, Ruta chalepensis L., and Peganum harmala L. Food and Chemical Toxicology, 55, 202–208. https://doi.org/10.1016/j.fct.2013.01.004
- Krayni, H., Fakhfakh, N., Aloui, L., Zouari, N., Kossentini, M., & Zouari, S. (2015). Chemical composition and chelating activity of Ruta chalepensis L. (Rutaceae) essential oil as influenced by phenological stages and plant organs. Journal of Essential Oil Research, 27(6), 514–520. https://doi.org/10.1080/10412905.2015.1023906
- Krayni, H., Fakhfakh, N., Kossentini, M., & Zouari, S. (2018). Fruits of Ruta chalepensis L. (Rutaceae) as a source of 2-undecanone. Journal of Essential Oil-Bearing Plants, 21(3), 789–795. https://doi.org/10.1080/0972060X.2018.1473054
- Mejri, J., Abderrabba, M., & Mejri, M. (2010). Chemical composition of the essential oil of Ruta chalepensis L: Influence of drying, hydro-distillation duration and plant parts. Industrial Crops and Products, 32(3), 671-673. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2010.05.002
- Nahar, L., El-Seedi, H. R., Khalifa, S. A., Mohammadhosseini, M., & Sarker, S. D. (2021). Ruta essential oils: Composition and bioactivities. Molecules, 26(16), 4766. https://doi.org/10.3390/molecules26164766
- Najem, M., Bammou, M., Bachiri, L., Bouiamrine, E. H., Ibijbijen, J., & Nassiri, L. (2020). Ruta chalepensis L. essential oil has a biological potential for a natural fight against the pest of stored foodstuffs: Tribolium castaneum Herbst. Evidence‐Based Complementary and Alternative Medicine, 2020, Article 5739786. https://doi.org/10.1155/2020/5739786
- Ncibi, S., Attia, S., Diop, S. M. B., Hance, T., & Ammar, M. (2020). Bio-insecticidal activity of three essential oils against Rhyzopertha dominica (Fabricius, 1792) (Coleoptera: Bostrichidae). African Entomology, 28(2), 339–348. https://doi.org/10.4001/003.028.0339
- Rustaiyan, A., Khossravi, M., Sultani-Lotfabadi, F., Yari, M., Masoudi, S., & Monfared, A. (2002). Constituents of the essential oil of Ruta chalepensis L. from Iran. Journal of Essential Oil Research, 14(5), 378–379. https://doi.org/10.1080/10412905.2002.9699892
- Tounsi, M. S., Wannes, W. A., Ouerghemmi, I., Msaada, K., Smaoui, A., & Marzouk, B. (2011). Variation in essential oil and fatty acid composition in different organs of cultivated and growing wild Ruta chalepensis L. Industrial Crops and Products, 33(3), 617–623. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2010.12.028
- Tzakou, O., & Couladis, M. (2001). Essential oil of Ruta chalepensis L. from Greece. Journal of Essential Oil Research, 13(4), 258–259. https://doi.org/10.1080/10412905.2001.9699688
- Yaman, C., Ulukuş, D., & Tugay, O. (2019). Bazı Ruta L. ekstraktlarının biyoaktif madde içerikleri ve radikal kovucu aktiviteleri [Bioactive compound contents and radical scavenging activities of some Ruta L. extracts]. KSU Tarım ve Doğa Dergisi, 22(2), 193–201. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.486352
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Bitki Biyokimyası |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 3 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 8 Eylül 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 21 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 21 Ocak 2026 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 2 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
2024-JIF = 0.500, 2024-JCI = 0.140, Category Quartile = Q4, ICV-2022: 71.05
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), uluslararası hakemli bir dergidir.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi 1997 yılında yayın hayatına başlamış olup, 1999 yılı hariç bugüne kadar aralıksız yılda 2 sayı halinde hakemli ve danışma kurullu olarak yayın hayatına devam etmiştir.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 2009 yılından itibaren format, vizyon ve misyonunda köklü değişikliğe giderek, çağın ve uluslararası bilim dünyasının gereklerini yerine getirme görevi içinde yeniden yapılanmıştır. Bu amaçla 2009 yılından itibaren "Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi" ve "Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi" olmak üzere iki ayrı elektronik dergi olarak yılda 2 sayı çıkarılmıştır.
Dergimiz yoğun ilgiden dolayı 2011 yılından itibaren yılda 4 sayı olarak yayınlanmıştır. 2018 yılından itibaren ise dergimizin adı “KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi” olarak değiştirilmiş ve yılda 6 sayı olarak yayınlanmaya başlanmıştır.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), Açık Dergi Sistemi (Open Journal System;OJS) ile araştırma makalelerin on-line olarak kabul etmekte tüm sayılarındaki makalenin sınırsız erişim kolaylıkları ile paydaşların hizmetine sunmaktadır. Bilindiği gibi Açık Dergi Sistemleri abonelik ile dağılım sistemlerine göre ulusal ve uluslar arası ölçekte tüm okuyuculara daha nitelikli izleme olanakları sunarak makalelerin etki düzeyini de arttırmaktadır. OJS sistemleri ayrıca indeksleme, tekrar erişim, serbest erişim, çoğaltma gibi hususlar bakımından araştırmacılara kolaylıkla sunmaktadır.
Ulusal ve uluslararası düzeyde makale kabul eden dergimiz uluslararası kabule sahip SCI- Expanded vb. gibi indekslerde taranmak için gerekli şartları yerine getirmeye çalışmaktadır. Dergimiz 2017 yılından itibaren, Web of Science ve Emerging Sources Citation Index tarafından taranmaya başlanmıştır. Bundan sonraki yayın hayatında, bilimsellik ve etik kuralları çerçevesinde yoluna devam edecek olan dergimiz, siz değerli bilim adamı ve okuyucularının Türkçe ve İngilizce olarak yazılmış bilimsel araştırmalarını; makale, editöre not ve araştırma notu şeklinde yayınlamaya devam edecektir.
Dergimizde basılan makalelere araştırmacıların yapacağı atıflar, dergilerimizin ulusal ve uluslararası indekslerce taranması ve kabul görmesi açısından çok önemlidir.
Açık Erişim Politikası
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, tamamen ücretsiz, uluslararası hakemli ve açık erişimli bir dergidir. Makale işlem ücreti (değerlendirme ücreti veya basım ücreti) ve makalelere erişim için abonelik ücreti talep etmez.Editöryal Süreç
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
İntihal Denetimi
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, yayın etiği gereği "Kör Hakemlik Değerlendirme Süreci"nden geçmiş her çalışmanın bütünlüğünü korumak adına intihal denetiminden geçirilmesini zorunlu kılar. Bu kapsamda her çalışmanın Türkçe ve İngilizce nüshaları intihal denetiminden geçirilir. Denetim kapsamında oluşan maddi sorumlulular yazar(lar)a aittir.Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, editör ve bölüm editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde etik görev ve sorumluluklara sahip olduklarını taahhüt ederler.
Kapsam
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), uluslar arası hakemli bir dergi olup, Tarım ve Biyoloji ile ilgili tüm alanlarında özgün, yeni ve bilimsel değere sahip orijinal araştırma makaleleri yayımlamaktadır.
Yazım Kuralları
01.08.2022 tarihinden itibaren yazım kuralları güncellenmiştir.
Gönderilecek makaleler aşağıdaki yazım kılavuzuna göre hazırlanmış olmalıdır.
DERGİ YAYIN İLKELERİ ve YAZIM KURALLARINI PDF FORMATINDA İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
YAYIN POLİTİKASI
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, COPE tarafından hazırlanan Dergi Editörleri için Yönerge (The COPE Code of Conduct for Journal Editors) hükümlerine uymayı kabul ve taahhüt etmiştir.
Açık Erişim Politikası: Tarım ve Doğa Dergisi tamamen ücretsiz, uluslararası hakemli ve açık erişimli bir dergidir.
Makale işlem ücreti (değerlendirme ücreti veya basım ücreti) ve makalelere erişim için abonelik ücreti talep etmez.
Gizlilik Beyanı: Tarım ve Doğa Dergisi yönetim sistemine girilen isim ve elektronik posta adresleri gibi kişisel bilgiler, yalnızca bu derginin bilimsel amaçları doğrultusunda kullanılacaktır. Bu bilgiler başka bir amaç veya bölüm için kullanılmayacak olup, üçüncü taraflarla paylaşılmayacaktır.
Etik ilkeler: Derginin editöryal ve yayın süreçleri International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), World Association of Medical Editors (WAME), Council of Science Editors (CSE), Committee on Publication Ethics (COPE), European Association of Science Editors (EASE) ve National Information Standards Organization (NISO) kılavuzlarına uygun olarak biçimlendirilmiştir. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisinin editöryal ve yayın süreçleri, Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama (doaj.org/bestpractice) ilkelerine uygun olarak yürütülmektedir.
Arşivleme: Tarım ve Doğa Dergisi’nde yayınlan tüm makaleler TÜBİTAK ULAKBİM Yaşam Bilimleri Veritabanı aracılığıyla pdf formatında ULAKBİM sunucularında saklanmakta ve sunulmaktadır.
Sponsorluk ve Reklam: Tarım ve Doğa Dergisi yayın politikaları kapmasında sponsorluk ve reklam kabul etmemektedir.
Telif Hakkı Devri: Yayınlanmak üzere Tarım ve Doğa Dergisi'ne gönderilen çalışmalar, daha önce herhangi bir şekilde tam metin olarak yayınlanmamış veya herhangi bir yere yayınlanmak üzere gönderilmemiş özgün çalışma niteliği taşımalıdır. Yazarlar çalışmalarının telif hakkından feragat etmeyi kabul ederek, değerlendirme için gönderimle birlikte çalışmalarının telif hakkını Tarım ve Doğa Dergisi'ne devretmek zorundadır. Tarım ve Doğa Dergisi Yayın Kurulu makalenin yayımlanması konusunda yetkili kılınır. Tarım ve Doğa Dergisi 'ne çalışma gönderecek yazarlar, "Telif Hakkı Devir Formu" belgesini doldurmalıdır. Yazar(lar) doldurdukları formu ıslak imza ile imzalamalıdır. İmzalanan form taranarak sistem üzerinden çalışma gönderim adımlarının 4.’sünde ek dosya yükleme seçeneği ile yüklenmelidir. Telif Hakkı Devir Formunu iletmeyen yazarların çalışmaları yayınlanmaz.
Yazarlar makale sonunda “Araştırmacıların katkı oranı beyanı” ve “yazar çatışma beyanı” konusunda bilgi vermek zorundadır.
Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci: Kör hakemlik, bilimsel yayınların en yüksek kalite ile yayınlanması için uygulanan bir yöntemdir. Bu yöntem, bilimsel çalışmaların nesnel (objektif) bir şekilde değerlendirilme sürecinin temelini oluşturmaktadır ve birçok bilimsel dergi tarafından tercih edilmektedir. Hakem görüşleri, Tarım ve Doğa Dergisi’nin yayın kalitesinde belirleyici bir yere sahiptir. Tarım ve Doğa Dergisi'ne gönderilen tüm çalışmalar aşağıda belirtilen aşamalara göre körleme yoluyla değerlendirilmektedir.
Körleme Hakemlik Türü: Tarım ve Doğa Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.
İlk Değerlendirme Süreci: Tarım ve Doğa Dergisi'e gönderilen çalışmalar ilk olarak editörler tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe ve İngilizce olarak dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç iki hafta içerisinde bilgilendirilir. Uygun bulunan çalışmalar ise ön değerlendirme için çalışmanın ilgili olduğu alana yönelik bir Bölüm editörüne gönderilir.
Ön Değerlendirme Süreci: Ön değerlendirme sürecinde bölüm editörleri çalışmaların, giriş, materyal ve metod, bulgular, sonuç, değerlendirme ve tartışma bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından ayrıntılı bir şekilde inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunmayan çalışmalar en geç dört hafta içerisinde bölüm editörü değerlendirme raporu ile birlikte iade edilir.
Hakemlendirme Süreci: Çalışmalar içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakemlere gönderilir. Çalışmayı inceleyen bölüm editörü, Tarım ve Doğa Dergisi hakem havuzundan uzmanlık alanlarına göre en az iki hakem önerisinde bulunur veya çalışmanın alanına uygun yeni hakem önerebilir. Makale hakemlerinin her birinin farklı kurumlardan olmasına ve hakemlerle aynı kurumdan olmamasına özen gösterilir. Bölüm editöründen gelen hakem önerileri editörler tarafından değerlendirilir ve çalışmalar hakemlere iletilir. Hakemler değerlendirdikleri çalışmalar hakkındaki hiçbir süreci ve belgeyi paylaşmayacakları hakkında garanti vermek zorundadır.
Hakem Değerlendirme Süreci: Hakem değerlendirme süreci için hakemlere verilen süre 4 haftadır. Hakemlerden veya editörlerden gelen düzeltme önerilerinin yazarlar tarafından 1 ay içerisinde tamamlanması zorunludur. Hakemler bir çalışmanın düzeltmelerini inceleyerek uygunluğuna karar verebilecekleri gibi gerekliyse birden çok defa düzeltme talep edebilir. Değerlendirme Sonucu Hakemlerden gelen görüşler, Bölüm editörü tarafından en geç 2 hafta içerisinde incelenir. Bu inceleme sonucunda Bölüm editörü çalışmaya ilişkin nihai kararını editörlere iletir.
Yayın Kurulu Kararı: Editörler, Bölüm editörü ve hakem görüşlerine dayanarak çalışma ile ilgili yayın kurulu görüşlerini hazırlar. Hazırlanan görüşler editör tarafından Bölüm editörü ve hakem önerileri ile birlikte en geç 1 hafta içerisinde yazar(lar)a iletilir. Bu süreçte olumsuz görüş verilen çalışmalar intihal denetimi talep edilmeksizin iade edilir.
Makale Gönderme: Tarım ve Doğa Dergisi'de değerlendirilmek üzere çalışma gönderecek yazar(lar) https://dergipark.org.tr/ksudobil adresinde yer alan dergi yönetim sistemine üye olarak gönderim gerçekleştirebilir.
Yazarlar: Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, geri çekme işlemlerinde dergi editörüyle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Makalelerin Geri Çekilmesi: Değerlendirme aşamasındaki çalışmasını geri çekme talebinde bulunmak isteyen yazar(lar), makale geri çekme talebini içeren dilekçeyi her bir yazarın ıslak imzası ile imzalanmış ve taratılmış halini dogabilimleri@ksu.edu.tr adresi üzerinden e-posta aracılığıyla yayın kuruluna iletmekle yükümlüdür. Yayın Kurulu geri çekme bildirimini inceleyerek en geç bir hafta içerisinde dönüş sağlar. Yayın kurulu tarafından telif hakları Tarım ve Doğa Dergisi gönderim aşamasında devredilmiş çalışmaların geri çekme isteği onaylanmadıkça yazarlar çalışmasını başka bir dergiye değerlendirme için gönderemezler.
Editörler: Tarım ve Doğa Dergisi yayın kurulu; yayınlanmış, basım aşamasındaki veya değerlendirme aşamasındaki bir çalışmaya ilişkin telif hakkı ve intihal şüphesi oluşması durumunda çalışmayı ilişkin bir soruşturma başlatma yükümlülüğü taşır. Yayın kurulu yapılan soruşturma sonucunda değerlendirme aşamasındaki çalışmada telif hakkı ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda çalışmayı değerlendirmeden geri çeker ve tespit edilen durumları detaylı bir şekilde kaynak göstererek yazarlara iade eder. Yayın kurulu, yayınlanmış veya baskı halindeki bir çalışmada telif hakkı ihlali ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda, en geç bir hafta içerisinde aşağıdaki geri çekme ve bildiri işlemlerini gerçekleştirir.
Ücret Politikası
Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır (Free submission and publication).
Dizinler
Dergi Kurulları
Dergi Editörler Kurulu
Prof. Dr. Selami SELVİ, Çanakkale Onsekizmart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümünden 2002 yılında mezun olmuştur. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Bölümü Botanik ABD’de 2003-2005 yılları arasında yüksek lisansını, aynı enstitüde 2005-2011 yılları arasında doktorasını tamamlamıştır. Halen Balıkesir Üniversitesi Altınoluk Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümünde Öğretim üyesi olarak akademik hayatına devam etmektedir. Bitki Morfolojisi ve Anatomisi, Bitki Sistematiği, Bitki Ekolojisi Etnobotanik, Etnofarmakoloji ve Bitki Biyokimyası üzerine çalışmalar yapmaktadır.
AK
Kültür bitkilerinde sorun olan fungal ve bakteriyel hastalık etmenlerin irdelendiği Bitki Patolojisi alanında araştırma deneyimine sahip olup, birçok yüksek lisans ve doktora tezine ve çalışmasına danışmanlık yapmıştır.
Bitki patojeni bakteri ve fungal hastalık etmenlerinin moleküler ve morfolojik tanılanmaları, bitki uçucu yağ ve özütler gibi doğal antimikrobiyal maddelerin antimikrobiyal etkinliği, fungal ve bakteriyel bitki hastalık etmenlerine karşı teşvik edilmiş dayanıklılık, faydalı antagonist fungal ve bakteriyel etmenler ile fungal ve bakteriyel patojenlerin biyolojik kontrolü, bitki büyümesini teşvik eden endofitik ve epifitik bakteri izolatları (PGPB) ve bitki patojeni ile bitki savunma mekanizmaları arasındaki moleküler, biyokimyasal ve morfolojik etkileşimlerin karakterizasyonu konularında saygın dergilerde yayınlanmış çok sayıda araştırma makalesi, kitap bölümü ve konferans bildirileri bulunmaktadır. Çeşitli konularda yayınlanmış araştırma makaleleri dünya genelinde kapsamlı bir şekilde atıf almış ve Tarım Bilimleri alanında ilgili dergi kategorisinde "En Çok Atıf Alan Makaleler" arasında yer almıştır.
Özellikle, çeşitli bitkilerdeki sorun tohum, toprak ve hava kökenli fungal ve bakteriyel hastalıklar, külleme, mildiyö, pas gibi obligat hastalık etmenlerinin morfolojik ve moleküler tanımlanmasında uzmandır. Soylu’nun Türkiye için farklı konukçu bitkilerde sorun olan fungal ve bakteriyel hastalık etmenlerinin ilk kez patojen olduğu konusunda bildirimleri bulunmaktadır.
AB, TÜBİTAK, Üniversite, TAGEM, Kalkınma Bakanlığı gibi kuruluşlar tarafından destekli birçok projede yürütücü, yardımcı araştırıcı ve danışman olarak görev yapmış/yapmaktadır.
Türkiye'de ilk kez doğrudan çiftçiye hastalık, zararlı ve yabancı otlarla ilgili sorunlarına çözüm hizmeti sunan "Bitki Sağlığı Kliniği'nin kuruluşunda yer almıştır.
Alanında saygın ve prestijli birçok dergide Baş Editör, Yayın Kurulu Üyesi ve Hakem olarak görev yapmaktadır.
Dergi Sahibi
Baş Editör
dergi
AK
Editörler
Alan Editörleri
Uygulamalı istatistik, Varyans Unsurları, Regresyon ve korelasyon, Varyans Analizi -F testi, Parametrik ve parametrik olmayan testler, Biyoistatistik
1969 yılında Konya'nın Ilgın ilçesinde doğdu. 1988 yılında başladığı Anadolu Üniversitesi Fen-Edb. Fakültesi İstatistik bölümünden 1992 yılında mezun oldu. 1991-1992 öğretim yılında aynı üniversitede Eğitim Fakültesi'nde Öğretmenlik Sertifikası Programı (Pedagojik Formasyon) eğitimi aldı. 1993-1994 yıllarında yedek subay olarak askerlik hizmetini yerine getirdi. 1997 Haziran-2014 Ocak döneminde devlet memurluğu görevini yürüttü.
Devlet memurluğu esnasında; 1997-1998 yıllarında Ankara Türkiye İstatistik Kurumu'nda Hizmetiçi İstatistik eğitimi aldı ve bu eğitimi 1. olarak bitirdi. 2003 yılında Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTU) 'nde Uygulamalı İstatistik eğitimi aldı.
2001-2003 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstatistik Anabilim Dalında Tezsiz Yüksek Lisans, 2004-2006 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstatistik Anabilim Dalında Tezli Yüksek Lisans eğitimini tamamladı.
2008-2013 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı Biyometri ve Genetik Dalında Doktora eğitimini tamamladı. 2013 yılında Dr. ünvanını aldı. "Zaman Serileri Analizi ve Trafik Kazası Verilerine Uygulanması" isimli doktora tezi en yüksek yayın puanı alan tez ilan edildi ve ödüle layık görüldü.
2014 yılı Ocak ayında Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü'ne Yrd. Doç. Dr. olarak atandı. 2020 yılında Zootekni bilim dalı Biyometri ve Genetik Anabilim dalında Doçent ünvanını aldı.
2023 ve 2024 yıllarında ABD Stanford Üniversitesi'nin yaptığı araştırma sonucuna göre "Dünyanın en etkili bilim insanları” sıralamasına girdi ve bu listenin yüzde 2’lik dilim içerisinde yer aldı.
Danışmanlar Kurulu
2024-JIF = 0.500
2024-JCI = 0.14
Uluslararası Hakemli Dergi (International
Peer Reviewed Journal)
Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır. (Free submission and publication)
Yılda 6 sayı yayınlanır. (Published 6 times a year)
Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.