Bazı lavanta (Lavandula angustifolia Mill.) çeşitlerinde ontogenetik varyabilitenin belirlenmesi

Şanlıurfa ili koşullarında, bazı lavanta (Lavandula angustifolia Mill.) çeşitlerinde (Jubileyna, Hemus, Druzhba, Sevtapolis) ontogenetik varyabilitenin belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışma, 2019-2020 yıllarında, Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tarımsal Uygulama Alanında, Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Deseninde, 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada; bitki boyu, kanopi çapı, başak uzunluğu, başakta boğum sayısı, boğumda çiçek sayısı, taze herba verimi, kuru herba verimi, kuru çiçek verimi, çiçekte uçucu yağ oranı ve uçucu yağ bileşenleri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, incelenen tüm özellikler hasat dönemlerinden ve çeşitlerden önemli düzeyde etkilenmiştir. En yüksek kuru çiçek verimi Jubileyna ve Hemus çeşitlerinden elde edilirken, Hemus çeşidi çiçeklenme sonrası hasatta en yüksek uçucu yağ içeriğine sahip olmuştur. Uçucu yağ bileşimi hasat zamanına bağlı olarak önemli ölçüde değişmiştir; gecikmiş hasatlar, linalool ve linalil asetat gibi istenen bileşiklerin konsantrasyonlarını düzenli olarak artırırken, kafur seviyelerini azaltmıştır.

This study was carried out to determine the ontogenetic variability on some cultivars (Jubileyna, Hemus, Druzhba, Sevtapolis) of lavender (Lavandula angustifolia Mill) under the Şanlıurfa province conditions, in 2019-2020 years at the Agricultural Application Area of the Harran University Agriculture Faculty, the Split Plot in Randomized Blocks design with 3 replications. In the research, plant height, canopy diameter, spike length, number of nodes per spike, number of flowers per node, fresh herb yield, dry herb yield, dry flower yield, essential oil ratio of flower, and essential oil components ratio were examined. According to the research results, all studied traits were significantly affected by harvest times and varieties. The highest dried flower yield was obtained from the Jubileyna and Hemus varieties, whereas the Hemus variety exhibited the peak essential oil content during the post-flowering harvest. The essential oil composition shifted significantly with harvest time; delayed harvests consistently increased the concentrations of desirable compounds like linalool and linalyl acetate, while decreasing camphor levels.