Evaluation of Antibacterial, Antioxidant, Phytochemical (Fatty Acid Composition), and Pollen Properties of Arbutus andrachne L. Shoot/Leaf Extracts from Kadirli (Osmaniye, Türkiye)
Öz
This study presents an interdisciplinary evaluation revealing the multifaceted biological and chemical profile of Arbutus andrachne L., an evergreen shrub species belonging to the family Ericaceae and distributed in the Mediterranean region. Plant samples were collected in 2022 from the Kadirli district (Osmaniye, Türkiye). The antibacterial activities of methanol, ethanol, and ethyl acetate extracts were evaluated against nine bacterial strains using the Kirby–Bauer disk diffusion method. Antioxidant capacity was determined through DPPH˙ radical scavenging and Fe²⁺ chelating assays. The qualitative and quantitative analysis of fatty acids was determined using the GC-FID method. The palynological (pollen morphology) characterization of Arbutus andrachne L. was also performed. Methanol and ethanol extracts exhibited pronounced antibacterial activity against Escherichia coli JM109, while the ethyl acetate extract was effective only against Staphylococcus aureus 6538. The methanol extract showed the highest total phenolic (44.51 mg GAE/g) and flavonoid (21.2 mg rutin/g) contents. The strongest DPPH˙ radical scavenging activity was observed in the ethyl acetate extract (61.74%; 0.400 mg TE/g), whereas the highest metal-chelating capacity was recorded for the methanol extract (47.56%; 0.349 mg TE/g). The fixed oil content, determined by the Randall extraction method, was 1.99%, and GC–FID analysis identified 10 fatty acids. Behenic acid (19.34%) was the most abundant saturated fatty acid, while γ-linolenic acid (34.52%) was predominant among the unsaturated fatty acids. Pollen grains were of the tetrad type, with a psilate surface ornamentation and medium size, supporting species-level identification. Arbutus andrachne L. demonstrates notable antibacterial and antioxidant properties and is characterized by a rich phenolic composition, diverse fatty acid profile, and distinctive pollen morphology. A. andrachne L. represents a valuable natural resource with significant potential for applications in the pharmaceutical and food industries, owing to its pronounced antioxidant and antibacterial properties. This study provides fundamental data for the use of this species in the pharmaceutical and food industries.
Anahtar Kelimeler
Arbutus andrachne L. Ericaceae Fatty acid profile GC-FID Mediterranean flora
Destekleyen Kurum
Kahramanmaraş Sütçü İmam University
Proje Numarası
NO: 2022/4-1
Teşekkür
The authors would like to acknowledge the Kahramanmaraş Sütçü İmam University KSÜ BAP (scientific research projects unit) Project (NO: 2022/4-1) for financial support to the realization of these studies. The authors also would like to thank the Kahramanmaraş Sütçü İmam University, ÜSKİM (University, Industry, Public Cooperation Development Application and Research Center) and Çankırı Karatekin University, Central Research Laboratory Application and Research Center for providing laboratory facilities to conducting these studies.
Kaynakça
- Abidi, E., Habib, J., Mahjoub, T., Belhadj, F., Garrab, M., & Elkak, A. (2016). Chemical composition, antioxidant and antibacterial activities of extracts obtained from the roots bark of Arbutus andrachne L. a Lebanese tree. International Journal of Phytomedicine, 8(1), 104–112.
- Ashraf, M., Ali, Q., & Iqbal, Z. (2006). Effect of nitrogen application rate on the content and composition of oil, essential oil and minerals in black cumin (Nigella sativa L.) seeds. Journal of the Science of Food and Agriculture, 86(6), 871–876. https://doi.org/10.1002/jsfa.2426
- Başer, K. H. C. (2002). Aromatic biodiversity among the flowering plant taxa of Turkey. Pure and Applied Chemistry, 74(4), 527–545. https://doi.org/10.1351/pac200274040527
- Baskan, C., Kılıç, D. D., Sırıken, B., Tanrıkulu, G., Gül, M., & Ertürk, Ö. (2019). In vitro study on antioxidant, antibacterial and DNA interaction activities of extracts from Arbutus andrachne L. Eurasian Journal of Forest Science, 7(3), 293–300. https://doi.org/10.31195/ejejfs.599543
- Bauer, A. W., Kirby, W. M. M., Sherris, J. C., & Turck, M. (1966). Antibiotic susceptibility testing by a standardized single disk method. American Journal of Clinical Pathology, 45(4), 493–496.
- Blois, M. S. (1958). Antioxidant determinations by the use of a stable free radical. Nature, 181(4617), 1199–1200. https://doi.org/10.1038/1811199a0
- Bouyahya, A., El Moussaoui, N., Abrini, J., Bakri, Y., & Dakka, N. (2016). Determination of phenolic contents, antioxidant and antibacterial activities of strawberry tree (Arbutus unedo L.) leaf extracts. British Biotechnology Journal, 14(3), 1–10.
- Bouyahya, A., El Omari, N., Elmenyiy, N., Guaouguaou, F. E., Balahbib, A., Belmehdi, O., Salhi, N., Imtara, H., Mrabti, H. N., El Shazly, M., & Bakri, Y. (2021). Moroccan antidiabetic medicinal plants: Ethnobotanical studies, phytochemical bioactive compounds, preclinical investigations, toxicological validations and clinical evidences; challenges, guidance and perspectives for future management of diabetes worldwide. Trends in Food Science & Technology, 115, 147–254. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2021.03.032
- Busnello, F. M., Santos, Z. E. D. A., & Pontin, B. (2016). Lipids and metabolic syndrome. In R. R. Watson & F. De Meester (Eds.), Handbook of lipids in human function: Fatty acids (Chapter 20). AOCS Press. https://doi.org/10.1016/B978-1-63067-036-8.00020-2
- Büyüktuncel, E. (2012). Gelişmiş ekstraksiyon teknikleri I. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, 32(2), 209–242.
- Can, N. (2019). The importance of oxidative stability in preservation of vegetable oils and analysis methods used to determine oxidative stability. ABMYO Dergisi, 54, 107–124.
- Cater, N. B., & Denke, M. A. (2001). Behenic acid is a cholesterol raising saturated fatty acid in humans. American Journal of Clinical Nutrition, 73(1), 41–44. https://doi.org/10.1093/ajcn/73.1.41
- Chatepa, L. E. C., Mwamatope, B., Chikowe, I., & Masamba, K. G. (2024). Effects of solvent extraction on the phytoconstituents and in vitro antioxidant activity properties of leaf extracts of the two selected medicinal plants from Malawi. BMC Complementary Medicine and Therapies, 24(1), 317. https://doi.org/10.1186/s12906-024-04619-7
- Davis, P. H., Mill, R. R., & Tan, K. (Eds.). (1982). Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Vol. 8, pp. 441–450). Edinburgh University Press.
- Dib, M. A., Djabou, N., Allali, H., & Tabti, B. (2010). Identification of phenolic compounds and antimicrobial activity of roots of Arbutus unedo L. Asian Journal of Chemistry, 22(5), 4045–4053.
- Dinis, T. C. P., Madeira, V. M. C., & Almeida, L. M. (1994). Action of phenolic derivatives (acetaminophen, salicylate, and 5-aminosalicylate) as inhibitors of membrane lipid peroxidation and as peroxyl radical scavengers. Archives of Biochemistry and Biophysics, 315(1), 161–169. https://doi.org/10.1006/abbi.1994.1485
- Djabou, N., Dib, M. E., Allali, H., Benderb, A., Kamal, M. A., Ghalem, S., & Tabti, B. (2013). Evaluation of antioxidant and antimicrobial activities of the phenolic composition of Algerian Arbutus unedo L. roots. Pharmacognosy Journal, 5(6), 275–280. https://doi.org/10.1016/j.phcgj.2013.09.003
- Dugo, G., Pera, L., Torre, G. L., & Giuffrida, D. (2004). Determination of Cd(II), Cu(II), Pb(II), and Zn(II) content in commercial vegetable oils using derivative potentiometric stripping analysis. Food Chemistry, 87(4), 639–645. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2003.12.035
- El Ouarti, A., Haouat, A. C., Sqalli, H., Haggoud, A., Ennabili, A., Ibnsouda, S., Iachgar, M., & Iraqui, M. (2012). Extra- and intracellular antimycobacterial activity of Arbutus unedo L. African Journal of Microbiology Research, 6(6), 1283–1290. https://doi.org/10.5897/AJMR11.1540
- Erdtman, G. (1952). Pollen morphology and plant taxonomy: Angiosperms (An introduction to palynology I). Almqvist & Wiksell.
- Ergun, N., Okmen, G., Yolcu, H., Cantekin, Z., Ergun, Y., Işık, D., & Şengül, P. (2014). The enzymatic and non-enzymatic antioxidant activities of Arbutus andrachne L. leaf and flower and its antibacterial activities against mastitis pathogens. European Journal of Experimental Biology, 4(1–2), 27–232.
- Eser, N., Yoldaş, A., & Koçer, F. (2020). Analysis of the fatty acids from Ferula elaeochytris root extract by GC/FID. Sakarya Medical Journal, 10(2), 264–269. https://doi.org/10.31832/smj.674963
- Faegri, K., & Iversen, J. (1964). Textbook of pollen analysis (2nd ed.). Munksgaard.
- Fernández, N. N., Contino, L., Corral, L., Arnau, V. G., Ojeda López, L. A., Slanis, A. C., Salguero, A., Gómez, A., & Tereschuk, M. L. (2025). Antioxidant and antimicrobial potential of native Asteraceae from Northwestern Argentina for functional food applications. Plant Foods for Human Nutrition, 80(2), 107. https://doi.org/10.1007/s11130-025-01346-3
- Guendouze-Bouchefa, N., Madani, K., Chibane, M., Boulekbache-Makhlouf, L., Hauchard, D., Kiendrebeogo, M., Stévigny, C., Okusa, P. N., & Duez, P. (2015). Phenolic compounds, antioxidant and antibacterial activities of three Ericaceae from Algeria. Industrial Crops and Products, 70, 459–466. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2015.03.053
- Hashimoto, M., Hossain, S., Agdul, H., & Shido, O. (2005). Docosahexaenoic acid-induced amelioration on impairment of memory learning in amyloid β-infused rats relates to the decreases of amyloid β and cholesterol levels in detergent-insoluble membrane fractions. *Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids, 1738*(1–3), 91–98. https://doi.org/10.1016/j.bbalip.2005.11.011
- Hmaidosh, D., Ali, M., & Salame, R. R. (2020). Evaluation of antioxidant activity and the phenolic composition of Syrian Arbutus andrachne L. Future of Food: Journal on Food, Agriculture and Society, 8(3), 1–7. https://doi.org/10.17170/kobra-202010131942
- Horrocks, L. A., & Yeo, Y. K. (1999). Health benefits of docosahexaenoic acid (DHA). Pharmacological Research, 40(3), 211–225. https://doi.org/10.1006/phrs.1999.0495
- Hosseini, S. S., Rezadoost, H., Nadjafi, F., & Asareh, M. H. (2019). Comparative essential oil composition and fatty acid profiling of some Iranian black cumin landraces. Industrial Crops and Products, 140, 111628. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2019.111628
- İşbilir, Ş. S. (2008). Yaprakları salata baharat olarak tüketilen bazı bitkilerin antioksidan aktivitelerinin incelenmesi [Doktora tezi, Trakya Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- İşbilir, Ş. S., Orak, H. H., Yağar, H., & Ekinci, N. (2012). Determination of antioxidant activities of strawberry tree (Arbutus unedo L.) flowers and fruits at different ripening stages. Acta Scientiarum Polonorum, Hortorum Cultus, 11(3), 223–237.
- Jandacek, R. J. (2017). Linoleic acid: A nutritional quandary. Healthcare, 5(2), 25. https://doi.org/10.3390/healthcare5020025
- Kahraman, N., Albay, C. G., Doğan, N., Usta, A., Karaoğlu, S. A., & Yayla, N. (2010). Volatile constituents and antimicrobial activities from flower and fruit of Arbutus unedo L. Asian Journal of Chemistry, 22(8), 6437–6442.
- Kamal-Eldin, A. (2006). Effect of fatty acids and tocopherols on the oxidative stability of vegetable oils. European Journal of Lipid Science and Technology, 108(12), 1051–1061. https://doi.org/10.1002/ejlt.200600090
- Karabulut, H., & Gülay, M. Ş. (2016). Antioxidants. MAE Veterinary Faculty Journal, 1(1), 65–76. https://doi.org/10.24880/maeuvfd.260790
- Kaytanlıoğlu, E. H. T., Fakir, H., & Çiçek, N. (2023). Volatile component and fatty acid composition of leaves and flowers of sandalwood (Arbutus andrachne L.). Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 8(2), 169–175. https://doi.org/10.35229/jaes.1188030
- Keskin, D., & Toroğlu, S. (2011). Studies on antimicrobial activities of solvent extracts of different commercial spices. Journal of Environmental Biology, 32(2), 251–256.
- Kırca, A., & Arslan, E. (2008). Antioxidant capacity and total phenolic content of selected plants from Turkey. International Journal of Food Science and Technology, 43(11), 2038–2046. https://doi.org/10.1111/j.1365-2621.2008.01818.x
- Kıvrak, Ş. (2018). Myrtus communis L.: Characterisation of essential oil of leaves and fatty acids of seeds using gas chromatography–mass spectrometry (GC/MSD). Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 22(2), 488–492. https://doi.org/10.19113/sdufbed.93157
- Ma, F., Wu, R., Li, P., & Yu, L. (2016). Analytical approaches for measuring pesticides, mycotoxins and heavy metals in vegetable oils: A review. European Journal of Lipid Science and Technology, 118(3), 339–352. https://doi.org/10.1002/ejlt.201400535
- Malheiro, R., Sá, O., Pereira, E. C., Aguiar, C. A., Baptista, P., & Pereira, J. A. (2012). Arbutus unedo L. leaves as source of phytochemicals with bioactive properties. Industrial Crops and Products, 37(1), 473–478. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2011.07.023
- Mancini, A., Imperlini, E., Nigro, E., Montagnese, C., Daniele, A., Orrù, S., & Buono, P. (2015). Biological and nutritional properties of palm oil and palmitic acid: Effects on health. Molecules, 20(9), 17339–17361. https://doi.org/10.3390/molecules200917339
- Mendil, D., Uluözlü, Ö. D., Tüzen, M., & Soylak, M. (2009). Investigation of the levels of some elements in edible oil samples produced in Turkey by atomic absorption spectrometry. Journal of Hazardous Materials, 165(1–3), 724–728. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2008.10.046
- Metcalfe, L. D., Schmitz, A. A., & Pelka, J. R. (1966). Rapid preparation of fatty acid esters from lipids for gas chromatographic analysis. Analytical Chemistry, 38(3), 514–515. https://doi.org/10.1021/ac60235a044
- Morgado, S., Morgado, M., Plácido, A. I., Roque, F., & Duarte, A. P. (2018). Arbutus unedo L.: From traditional medicine to potential uses in modern pharmacotherapy. Journal of Ethnopharmacology, 225, 90–102. https://doi.org/10.1016/j.jep.2018.07.004
- Moualek, I., Aiche, G. I., Guechaoui, N. M., Lahcene, S., & Houali, K. (2016). Antioxidant and anti-inflammatory activities of Arbutus unedo aqueous extract. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 6(11), 937–944. https://doi.org/10.1016/j.apjtb.2016.09.002
- Movahhedy-Dehnavy, M., Modarres-Sanavy, S. A. M., & Mokhtassi-Bidgoli, A. (2009). Foliar application of zinc and manganese improves seed yield and quality of safflower (Carthamus tinctorius L.) grown under water deficit stress. Industrial Crops and Products, 30(1), 82–92. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2009.02.004
- NCCLS. (2000). Performance standards for antimicrobial disk susceptibility tests (7th ed., Approved Standard M2-A7). NCCLS.
- Oda, E., Harada, K., Kimura, J., Aizawa, Y., Veeraveedu, P., & Watanabe, K. (2005). Relationships between serum unsaturated fatty acids and coronary risk factors: Negative relations between nervonic acid and obesity-related risk factors. International Heart Journal, 46(6), 975–985. https://doi.org/10.1536/ihj.46.975
- Okmen, A. S. (2015). Antioxidant and antibacterial activities of different plants extracts against Staphylococcus aureus isolated from soccer player's shoes and knowledge and applications about foot hygiene of the soccer players. African Journal of Traditional, Complementary and Alternative Medicines, 12(3), 143–149. https://doi.org/10.4314/ajtcam.v12i3.18
- Orak, H. H., Yağar, H., İşbilir, Ş. S., Demirci, A. Ş., Gümüş, T., & Ekinci, N. (2011). Evaluation of antioxidant and antimicrobial potential of strawberry tree (Arbutus unedo L.) leaf. Food Science and Biotechnology, 20(5), 1249–1256. https://doi.org/10.1007/s10068-011-0172-9
- Pham-Huy, C., & Pham-Huy, B. (2022). Food and lifestyle in health and disease. CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781003220817
- Rakel, D., & Rindfleisch, J. A. (2007). The anti-inflammatory diet. In D. Rakel (Ed.), Integrative medicine (2nd ed., Chapter 88). Saunders. https://doi.org/10.1016/B978-1-4160-2954-0.50092-2
- Sakar, M. K., Berkman, M. Z., Calis, I., & Ruedi, P. (1991). Constituents of Arbutus andrachne. Fitoterapia, 62(2), 176–177.
- Saral, Ö., Bak, F. E., & Ölmez, Z. (2017). Determining total phenolic content and antioxidant activity in fruits and flowers of naturally grown Arbutus andrachne L. in Artvin. Journal of Forestry Faculty, 18(1), 51–54.
- Şeker, M., & Toplu, C. (2010). Determination and comparison of chemical characteristics of Arbutus unedo L. and Arbutus andrachne L. fruits. Journal of Medicinal Food, 13(4), 1013–1018. https://doi.org/10.1089/jmf.2009.0167
- Serçe, S., Özgen, M., Torun, A. A., & Ercişli, S. (2010). Chemical composition, antioxidant activities and total phenolic content of Arbutus andrachne L. fruits from Turkey. Journal of Food Composition and Analysis, 23(6), 619–623. https://doi.org/10.1016/j.jfca.2009.12.007
- Shaheen, H. S., Oran, S. A., Hudaib, M., & Althaher, A. R. (2024). Arbutus andrachne: The antioxidant and antiproliferative activity of fruit extracts and the phytochemical composition of essential oil. Jundishapur Journal of Natural Pharmaceutical Products, 19(3), e146983. https://doi.org/10.5812/jjnpp-146983
- Sharma, S., & Vig, A. P. (2013). Evaluation of in vitro antioxidant properties of methanol and aqueous extracts of Parkinsonia aculeata L. leaves. The Scientific World Journal, 2013, 604865. https://doi.org/10.1155/2013/604865
- Shi, J., Xu, J., Liu, X., Goda, A. A., Salem, S. H., Deabes, M. M., & Mohamed, S. R. (2024). Evaluation of some artificial food preservatives and natural plant extracts as antimicrobial agents for safety. Discover Food, 4(1), 89. https://doi.org/10.1007/s44187-024-00162-z
- Sıcak, Y., & Eliuz, E. A. E. (2019). Determination of the phytochemical profile, in vitro antioxidant and antimicrobial activities of essential oil from Arbutus andrachne L. wood growing in Turkey. Turkish Journal of Forestry, 20(1), 57–61. https://doi.org/10.18182/tjf.492749
- Stankovic, M. S. (2011). Total phenolic content, flavonoid concentration and antioxidant activity of Marrubium peregrinum L. extracts. Kragujevac Journal of Science, 33, 63–72.
- Takcı, H. A. M., Türkmen, F. U., Bakırhan, P., & Eren, M. F. (2022). Optimization of antioxidant activity and phytochemical properties of dried pepper samples (Capsicum annuum L.) by using response surface methodology. Communications Journal of Biology, 6(1), 26–32. https://doi.org/10.31594/commagene.1080703
- Tawaha, K., Alali, F. Q., Gharaibeh, M., Mohammad, M., & El-Elimat, T. (2007). Antioxidant activity and total phenolic content of selected Jordanian plant species. Food Chemistry, 104(4), 1372–1378. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2007.01.064
- Tekeli, Y. (2008). Determination of phenolic content and antioxidant effect of Centaurea pterocaula Truatv. in Konya. Süleyman Demirel University Faculty of Arts and Science Journal of Science, 3(1), 35–41.
- Tenuta, M. C., Tundis, R., Xiao, J., Loizzo, M. R., Dugay, A., & Deguin, B. (2019). Arbutus species (Ericaceae) as source of valuable bioactive products. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 59(6), 864–881. https://doi.org/10.1080/10408398.2018.1551777
- Tığlı Kaytanlıoğlu, E. H., Fakir, H., Özkan, U., & Kuş Şahin, C. (2024). A diversity analysis of fruits of strawberry tree (Arbutus andrachne L.) grown in Isparta-Türkiye. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 27(4), 749–757. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1300933
- Türk Standartları Enstitüsü. (2011). *Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar - Yağ asitleri metil esterlerinin gaz kromatografisi - Bölüm 2: Yağ asitleri metil esterlerinin hazırlanması* (TS 12966/2). Türk Standartları Enstitüsü.
- Umaz, A., & Umaz, K. (2019, December 20–22). Determination of fatty acid composition of Arbutus unedo L. fruit [Conference presentation]. ISPEC 5th International Conference on Engineering and Natural Sciences, Van, Turkey.
- Vermaak, I., Kamatou, G. P. P., Komane-Mofokeng, B., Viljoen, A. M., & Beckett, K. (2011). African seed oils of commercial importance—Cosmetic applications. South African Journal of Botany, 77(4), 920–933. https://doi.org/10.1016/j.sajb.2011.07.003
- Warra, A. A. (2014). A review of Moringa oleifera Lam. seed oil prospects in personal care formulations. Research and Reviews: Journal of Pharmaceutics and Nanotechnology, 2(3), 31–34.
- Watson, R. R., & De Meester, F. (Eds.). (2015). Handbook of lipids in human function: Fatty acids. Academic Press/AOCS Press.
- Wei, C. C., Yen, P. L., Chang, S. T., Cheng, P. L., Lo, Y. C., & Liao, V. H. C. (2016). Antioxidative activities of both oleic acid and Camellia tenuifolia seed oil are regulated by the transcription factor DAF-16/FOXO in Caenorhabditis elegans. PLOS ONE, 11(6), e0157195. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0157195
Kadirli (Osmaniye, Türkiye)’den Elde Edilen Arbutus andrachne L. Sürgün/Yaprak Ekstrelerinin Antibakteriyel, Antioksidan, Fitokimyasal (Yağ Asidi Bileşimi) ve Polen Özelliklerinin Değerlendirilmesi
Öz
Bu çalışma, Akdeniz Bölgesi’nde yayılış gösteren ve Ericaceae familyasına ait her dem yeşil bir çalı türü olan Arbutus andrachne L.’nin çok yönlü biyolojik ve kimyasal profilini ortaya koyan disiplinlerarası bir değerlendirme sunmaktadır.Bitki örnekleri 2022 yılında Kadirli (Osmaniye, Türkiye) bölgesinden toplanmıştır. Metanol, etanol ve etil asetat ekstrelerinin antibakteriyel aktiviteleri, Kirby-Bauer disk difüzyon yöntemi kullanılarak dokuz farklı bakteri suşuna karşı test edilmiştir. Antioksidan kapasite, DPPH˙ radikal giderme ve Fe²⁺ şelatlama testleriyle belirlenmiştir. Yağ asitlerinin kalitatif ve kantitatif analizi GCFID yöntemi ile belirlenmiştir. Arbutus andrachne L. türünün palinolojik (polen morfolojisi) karakterizasyonudur. Metanol ve etanol ekstreleri Escherichia coli JM109’a karşı yüksek antibakteriyel aktivite gösterirken, etil asetat ekstresi yalnızca Staphylococcus aureus 6538’e karşı etkili bulunmuştur. Metanol ekstresi en yüksek toplam fenolik (44,51 mg GAE/g) ve flavonoid (21,2 mg rutin/g) içeriğine sahip olmuştur. En güçlü DPPH˙ radikal giderme aktivitesi etil asetat ekstresinde (%61,74; 0,400 mg TE/g), en yüksek metal şelatlama kapasitesi ise metanol ekstresinde (%47,56; 0,349 mg TE/g) saptanmıştır. Randall ekstraksiyon yöntemiyle belirlenen sabit yağ oranı %1.99’dur ve GC-FID analizi sonucunda on farklı yağ asidi tanımlanmıştır. Behenik asit (%19.34) doymuş, γ-linolenik asit (%34.52) ise doymamış yağ asitleri arasında en yüksek oranlara sahip bileşenlerdir. Polen taneleri tetrat tipte, psilat yüzey desenli ve orta büyüklükte olup, tür düzeyindeki tanımlamayı destekler niteliktedir. Arbutus andrachne L. belirgin antibakteriyel ve antioksidan aktiviteler sergilemekte; ayrıca zengin fenolik içerik, yağ asidi profili ve karakteristik polen morfolojisi ile dikkat çekmektedir. A. andrachne L., belirgin antioksidan ve antibakteriyel özellikleri sayesinde farmasötik ve gıda endüstrilerinde uygulamalar açısından önemli bir potansiyel taşıyan değerli bir doğal kaynaktır. Bu çalışma, türün ilaç ve gıda endüstrilerinde kullanımı için temel veri sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Arbutus andrachne L. Akdeniz florası Doğal koruyucu Ericaceae GC-FID
Proje Numarası
NO: 2022/4-1
Kaynakça
- Abidi, E., Habib, J., Mahjoub, T., Belhadj, F., Garrab, M., & Elkak, A. (2016). Chemical composition, antioxidant and antibacterial activities of extracts obtained from the roots bark of Arbutus andrachne L. a Lebanese tree. International Journal of Phytomedicine, 8(1), 104–112.
- Ashraf, M., Ali, Q., & Iqbal, Z. (2006). Effect of nitrogen application rate on the content and composition of oil, essential oil and minerals in black cumin (Nigella sativa L.) seeds. Journal of the Science of Food and Agriculture, 86(6), 871–876. https://doi.org/10.1002/jsfa.2426
- Başer, K. H. C. (2002). Aromatic biodiversity among the flowering plant taxa of Turkey. Pure and Applied Chemistry, 74(4), 527–545. https://doi.org/10.1351/pac200274040527
- Baskan, C., Kılıç, D. D., Sırıken, B., Tanrıkulu, G., Gül, M., & Ertürk, Ö. (2019). In vitro study on antioxidant, antibacterial and DNA interaction activities of extracts from Arbutus andrachne L. Eurasian Journal of Forest Science, 7(3), 293–300. https://doi.org/10.31195/ejejfs.599543
- Bauer, A. W., Kirby, W. M. M., Sherris, J. C., & Turck, M. (1966). Antibiotic susceptibility testing by a standardized single disk method. American Journal of Clinical Pathology, 45(4), 493–496.
- Blois, M. S. (1958). Antioxidant determinations by the use of a stable free radical. Nature, 181(4617), 1199–1200. https://doi.org/10.1038/1811199a0
- Bouyahya, A., El Moussaoui, N., Abrini, J., Bakri, Y., & Dakka, N. (2016). Determination of phenolic contents, antioxidant and antibacterial activities of strawberry tree (Arbutus unedo L.) leaf extracts. British Biotechnology Journal, 14(3), 1–10.
- Bouyahya, A., El Omari, N., Elmenyiy, N., Guaouguaou, F. E., Balahbib, A., Belmehdi, O., Salhi, N., Imtara, H., Mrabti, H. N., El Shazly, M., & Bakri, Y. (2021). Moroccan antidiabetic medicinal plants: Ethnobotanical studies, phytochemical bioactive compounds, preclinical investigations, toxicological validations and clinical evidences; challenges, guidance and perspectives for future management of diabetes worldwide. Trends in Food Science & Technology, 115, 147–254. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2021.03.032
- Busnello, F. M., Santos, Z. E. D. A., & Pontin, B. (2016). Lipids and metabolic syndrome. In R. R. Watson & F. De Meester (Eds.), Handbook of lipids in human function: Fatty acids (Chapter 20). AOCS Press. https://doi.org/10.1016/B978-1-63067-036-8.00020-2
- Büyüktuncel, E. (2012). Gelişmiş ekstraksiyon teknikleri I. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, 32(2), 209–242.
- Can, N. (2019). The importance of oxidative stability in preservation of vegetable oils and analysis methods used to determine oxidative stability. ABMYO Dergisi, 54, 107–124.
- Cater, N. B., & Denke, M. A. (2001). Behenic acid is a cholesterol raising saturated fatty acid in humans. American Journal of Clinical Nutrition, 73(1), 41–44. https://doi.org/10.1093/ajcn/73.1.41
- Chatepa, L. E. C., Mwamatope, B., Chikowe, I., & Masamba, K. G. (2024). Effects of solvent extraction on the phytoconstituents and in vitro antioxidant activity properties of leaf extracts of the two selected medicinal plants from Malawi. BMC Complementary Medicine and Therapies, 24(1), 317. https://doi.org/10.1186/s12906-024-04619-7
- Davis, P. H., Mill, R. R., & Tan, K. (Eds.). (1982). Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Vol. 8, pp. 441–450). Edinburgh University Press.
- Dib, M. A., Djabou, N., Allali, H., & Tabti, B. (2010). Identification of phenolic compounds and antimicrobial activity of roots of Arbutus unedo L. Asian Journal of Chemistry, 22(5), 4045–4053.
- Dinis, T. C. P., Madeira, V. M. C., & Almeida, L. M. (1994). Action of phenolic derivatives (acetaminophen, salicylate, and 5-aminosalicylate) as inhibitors of membrane lipid peroxidation and as peroxyl radical scavengers. Archives of Biochemistry and Biophysics, 315(1), 161–169. https://doi.org/10.1006/abbi.1994.1485
- Djabou, N., Dib, M. E., Allali, H., Benderb, A., Kamal, M. A., Ghalem, S., & Tabti, B. (2013). Evaluation of antioxidant and antimicrobial activities of the phenolic composition of Algerian Arbutus unedo L. roots. Pharmacognosy Journal, 5(6), 275–280. https://doi.org/10.1016/j.phcgj.2013.09.003
- Dugo, G., Pera, L., Torre, G. L., & Giuffrida, D. (2004). Determination of Cd(II), Cu(II), Pb(II), and Zn(II) content in commercial vegetable oils using derivative potentiometric stripping analysis. Food Chemistry, 87(4), 639–645. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2003.12.035
- El Ouarti, A., Haouat, A. C., Sqalli, H., Haggoud, A., Ennabili, A., Ibnsouda, S., Iachgar, M., & Iraqui, M. (2012). Extra- and intracellular antimycobacterial activity of Arbutus unedo L. African Journal of Microbiology Research, 6(6), 1283–1290. https://doi.org/10.5897/AJMR11.1540
- Erdtman, G. (1952). Pollen morphology and plant taxonomy: Angiosperms (An introduction to palynology I). Almqvist & Wiksell.
- Ergun, N., Okmen, G., Yolcu, H., Cantekin, Z., Ergun, Y., Işık, D., & Şengül, P. (2014). The enzymatic and non-enzymatic antioxidant activities of Arbutus andrachne L. leaf and flower and its antibacterial activities against mastitis pathogens. European Journal of Experimental Biology, 4(1–2), 27–232.
- Eser, N., Yoldaş, A., & Koçer, F. (2020). Analysis of the fatty acids from Ferula elaeochytris root extract by GC/FID. Sakarya Medical Journal, 10(2), 264–269. https://doi.org/10.31832/smj.674963
- Faegri, K., & Iversen, J. (1964). Textbook of pollen analysis (2nd ed.). Munksgaard.
- Fernández, N. N., Contino, L., Corral, L., Arnau, V. G., Ojeda López, L. A., Slanis, A. C., Salguero, A., Gómez, A., & Tereschuk, M. L. (2025). Antioxidant and antimicrobial potential of native Asteraceae from Northwestern Argentina for functional food applications. Plant Foods for Human Nutrition, 80(2), 107. https://doi.org/10.1007/s11130-025-01346-3
- Guendouze-Bouchefa, N., Madani, K., Chibane, M., Boulekbache-Makhlouf, L., Hauchard, D., Kiendrebeogo, M., Stévigny, C., Okusa, P. N., & Duez, P. (2015). Phenolic compounds, antioxidant and antibacterial activities of three Ericaceae from Algeria. Industrial Crops and Products, 70, 459–466. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2015.03.053
- Hashimoto, M., Hossain, S., Agdul, H., & Shido, O. (2005). Docosahexaenoic acid-induced amelioration on impairment of memory learning in amyloid β-infused rats relates to the decreases of amyloid β and cholesterol levels in detergent-insoluble membrane fractions. *Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids, 1738*(1–3), 91–98. https://doi.org/10.1016/j.bbalip.2005.11.011
- Hmaidosh, D., Ali, M., & Salame, R. R. (2020). Evaluation of antioxidant activity and the phenolic composition of Syrian Arbutus andrachne L. Future of Food: Journal on Food, Agriculture and Society, 8(3), 1–7. https://doi.org/10.17170/kobra-202010131942
- Horrocks, L. A., & Yeo, Y. K. (1999). Health benefits of docosahexaenoic acid (DHA). Pharmacological Research, 40(3), 211–225. https://doi.org/10.1006/phrs.1999.0495
- Hosseini, S. S., Rezadoost, H., Nadjafi, F., & Asareh, M. H. (2019). Comparative essential oil composition and fatty acid profiling of some Iranian black cumin landraces. Industrial Crops and Products, 140, 111628. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2019.111628
- İşbilir, Ş. S. (2008). Yaprakları salata baharat olarak tüketilen bazı bitkilerin antioksidan aktivitelerinin incelenmesi [Doktora tezi, Trakya Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- İşbilir, Ş. S., Orak, H. H., Yağar, H., & Ekinci, N. (2012). Determination of antioxidant activities of strawberry tree (Arbutus unedo L.) flowers and fruits at different ripening stages. Acta Scientiarum Polonorum, Hortorum Cultus, 11(3), 223–237.
- Jandacek, R. J. (2017). Linoleic acid: A nutritional quandary. Healthcare, 5(2), 25. https://doi.org/10.3390/healthcare5020025
- Kahraman, N., Albay, C. G., Doğan, N., Usta, A., Karaoğlu, S. A., & Yayla, N. (2010). Volatile constituents and antimicrobial activities from flower and fruit of Arbutus unedo L. Asian Journal of Chemistry, 22(8), 6437–6442.
- Kamal-Eldin, A. (2006). Effect of fatty acids and tocopherols on the oxidative stability of vegetable oils. European Journal of Lipid Science and Technology, 108(12), 1051–1061. https://doi.org/10.1002/ejlt.200600090
- Karabulut, H., & Gülay, M. Ş. (2016). Antioxidants. MAE Veterinary Faculty Journal, 1(1), 65–76. https://doi.org/10.24880/maeuvfd.260790
- Kaytanlıoğlu, E. H. T., Fakir, H., & Çiçek, N. (2023). Volatile component and fatty acid composition of leaves and flowers of sandalwood (Arbutus andrachne L.). Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 8(2), 169–175. https://doi.org/10.35229/jaes.1188030
- Keskin, D., & Toroğlu, S. (2011). Studies on antimicrobial activities of solvent extracts of different commercial spices. Journal of Environmental Biology, 32(2), 251–256.
- Kırca, A., & Arslan, E. (2008). Antioxidant capacity and total phenolic content of selected plants from Turkey. International Journal of Food Science and Technology, 43(11), 2038–2046. https://doi.org/10.1111/j.1365-2621.2008.01818.x
- Kıvrak, Ş. (2018). Myrtus communis L.: Characterisation of essential oil of leaves and fatty acids of seeds using gas chromatography–mass spectrometry (GC/MSD). Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 22(2), 488–492. https://doi.org/10.19113/sdufbed.93157
- Ma, F., Wu, R., Li, P., & Yu, L. (2016). Analytical approaches for measuring pesticides, mycotoxins and heavy metals in vegetable oils: A review. European Journal of Lipid Science and Technology, 118(3), 339–352. https://doi.org/10.1002/ejlt.201400535
- Malheiro, R., Sá, O., Pereira, E. C., Aguiar, C. A., Baptista, P., & Pereira, J. A. (2012). Arbutus unedo L. leaves as source of phytochemicals with bioactive properties. Industrial Crops and Products, 37(1), 473–478. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2011.07.023
- Mancini, A., Imperlini, E., Nigro, E., Montagnese, C., Daniele, A., Orrù, S., & Buono, P. (2015). Biological and nutritional properties of palm oil and palmitic acid: Effects on health. Molecules, 20(9), 17339–17361. https://doi.org/10.3390/molecules200917339
- Mendil, D., Uluözlü, Ö. D., Tüzen, M., & Soylak, M. (2009). Investigation of the levels of some elements in edible oil samples produced in Turkey by atomic absorption spectrometry. Journal of Hazardous Materials, 165(1–3), 724–728. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2008.10.046
- Metcalfe, L. D., Schmitz, A. A., & Pelka, J. R. (1966). Rapid preparation of fatty acid esters from lipids for gas chromatographic analysis. Analytical Chemistry, 38(3), 514–515. https://doi.org/10.1021/ac60235a044
- Morgado, S., Morgado, M., Plácido, A. I., Roque, F., & Duarte, A. P. (2018). Arbutus unedo L.: From traditional medicine to potential uses in modern pharmacotherapy. Journal of Ethnopharmacology, 225, 90–102. https://doi.org/10.1016/j.jep.2018.07.004
- Moualek, I., Aiche, G. I., Guechaoui, N. M., Lahcene, S., & Houali, K. (2016). Antioxidant and anti-inflammatory activities of Arbutus unedo aqueous extract. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 6(11), 937–944. https://doi.org/10.1016/j.apjtb.2016.09.002
- Movahhedy-Dehnavy, M., Modarres-Sanavy, S. A. M., & Mokhtassi-Bidgoli, A. (2009). Foliar application of zinc and manganese improves seed yield and quality of safflower (Carthamus tinctorius L.) grown under water deficit stress. Industrial Crops and Products, 30(1), 82–92. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2009.02.004
- NCCLS. (2000). Performance standards for antimicrobial disk susceptibility tests (7th ed., Approved Standard M2-A7). NCCLS.
- Oda, E., Harada, K., Kimura, J., Aizawa, Y., Veeraveedu, P., & Watanabe, K. (2005). Relationships between serum unsaturated fatty acids and coronary risk factors: Negative relations between nervonic acid and obesity-related risk factors. International Heart Journal, 46(6), 975–985. https://doi.org/10.1536/ihj.46.975
- Okmen, A. S. (2015). Antioxidant and antibacterial activities of different plants extracts against Staphylococcus aureus isolated from soccer player's shoes and knowledge and applications about foot hygiene of the soccer players. African Journal of Traditional, Complementary and Alternative Medicines, 12(3), 143–149. https://doi.org/10.4314/ajtcam.v12i3.18
- Orak, H. H., Yağar, H., İşbilir, Ş. S., Demirci, A. Ş., Gümüş, T., & Ekinci, N. (2011). Evaluation of antioxidant and antimicrobial potential of strawberry tree (Arbutus unedo L.) leaf. Food Science and Biotechnology, 20(5), 1249–1256. https://doi.org/10.1007/s10068-011-0172-9
- Pham-Huy, C., & Pham-Huy, B. (2022). Food and lifestyle in health and disease. CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781003220817
- Rakel, D., & Rindfleisch, J. A. (2007). The anti-inflammatory diet. In D. Rakel (Ed.), Integrative medicine (2nd ed., Chapter 88). Saunders. https://doi.org/10.1016/B978-1-4160-2954-0.50092-2
- Sakar, M. K., Berkman, M. Z., Calis, I., & Ruedi, P. (1991). Constituents of Arbutus andrachne. Fitoterapia, 62(2), 176–177.
- Saral, Ö., Bak, F. E., & Ölmez, Z. (2017). Determining total phenolic content and antioxidant activity in fruits and flowers of naturally grown Arbutus andrachne L. in Artvin. Journal of Forestry Faculty, 18(1), 51–54.
- Şeker, M., & Toplu, C. (2010). Determination and comparison of chemical characteristics of Arbutus unedo L. and Arbutus andrachne L. fruits. Journal of Medicinal Food, 13(4), 1013–1018. https://doi.org/10.1089/jmf.2009.0167
- Serçe, S., Özgen, M., Torun, A. A., & Ercişli, S. (2010). Chemical composition, antioxidant activities and total phenolic content of Arbutus andrachne L. fruits from Turkey. Journal of Food Composition and Analysis, 23(6), 619–623. https://doi.org/10.1016/j.jfca.2009.12.007
- Shaheen, H. S., Oran, S. A., Hudaib, M., & Althaher, A. R. (2024). Arbutus andrachne: The antioxidant and antiproliferative activity of fruit extracts and the phytochemical composition of essential oil. Jundishapur Journal of Natural Pharmaceutical Products, 19(3), e146983. https://doi.org/10.5812/jjnpp-146983
- Sharma, S., & Vig, A. P. (2013). Evaluation of in vitro antioxidant properties of methanol and aqueous extracts of Parkinsonia aculeata L. leaves. The Scientific World Journal, 2013, 604865. https://doi.org/10.1155/2013/604865
- Shi, J., Xu, J., Liu, X., Goda, A. A., Salem, S. H., Deabes, M. M., & Mohamed, S. R. (2024). Evaluation of some artificial food preservatives and natural plant extracts as antimicrobial agents for safety. Discover Food, 4(1), 89. https://doi.org/10.1007/s44187-024-00162-z
- Sıcak, Y., & Eliuz, E. A. E. (2019). Determination of the phytochemical profile, in vitro antioxidant and antimicrobial activities of essential oil from Arbutus andrachne L. wood growing in Turkey. Turkish Journal of Forestry, 20(1), 57–61. https://doi.org/10.18182/tjf.492749
- Stankovic, M. S. (2011). Total phenolic content, flavonoid concentration and antioxidant activity of Marrubium peregrinum L. extracts. Kragujevac Journal of Science, 33, 63–72.
- Takcı, H. A. M., Türkmen, F. U., Bakırhan, P., & Eren, M. F. (2022). Optimization of antioxidant activity and phytochemical properties of dried pepper samples (Capsicum annuum L.) by using response surface methodology. Communications Journal of Biology, 6(1), 26–32. https://doi.org/10.31594/commagene.1080703
- Tawaha, K., Alali, F. Q., Gharaibeh, M., Mohammad, M., & El-Elimat, T. (2007). Antioxidant activity and total phenolic content of selected Jordanian plant species. Food Chemistry, 104(4), 1372–1378. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2007.01.064
- Tekeli, Y. (2008). Determination of phenolic content and antioxidant effect of Centaurea pterocaula Truatv. in Konya. Süleyman Demirel University Faculty of Arts and Science Journal of Science, 3(1), 35–41.
- Tenuta, M. C., Tundis, R., Xiao, J., Loizzo, M. R., Dugay, A., & Deguin, B. (2019). Arbutus species (Ericaceae) as source of valuable bioactive products. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 59(6), 864–881. https://doi.org/10.1080/10408398.2018.1551777
- Tığlı Kaytanlıoğlu, E. H., Fakir, H., Özkan, U., & Kuş Şahin, C. (2024). A diversity analysis of fruits of strawberry tree (Arbutus andrachne L.) grown in Isparta-Türkiye. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 27(4), 749–757. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1300933
- Türk Standartları Enstitüsü. (2011). *Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar - Yağ asitleri metil esterlerinin gaz kromatografisi - Bölüm 2: Yağ asitleri metil esterlerinin hazırlanması* (TS 12966/2). Türk Standartları Enstitüsü.
- Umaz, A., & Umaz, K. (2019, December 20–22). Determination of fatty acid composition of Arbutus unedo L. fruit [Conference presentation]. ISPEC 5th International Conference on Engineering and Natural Sciences, Van, Turkey.
- Vermaak, I., Kamatou, G. P. P., Komane-Mofokeng, B., Viljoen, A. M., & Beckett, K. (2011). African seed oils of commercial importance—Cosmetic applications. South African Journal of Botany, 77(4), 920–933. https://doi.org/10.1016/j.sajb.2011.07.003
- Warra, A. A. (2014). A review of Moringa oleifera Lam. seed oil prospects in personal care formulations. Research and Reviews: Journal of Pharmaceutics and Nanotechnology, 2(3), 31–34.
- Watson, R. R., & De Meester, F. (Eds.). (2015). Handbook of lipids in human function: Fatty acids. Academic Press/AOCS Press.
- Wei, C. C., Yen, P. L., Chang, S. T., Cheng, P. L., Lo, Y. C., & Liao, V. H. C. (2016). Antioxidative activities of both oleic acid and Camellia tenuifolia seed oil are regulated by the transcription factor DAF-16/FOXO in Caenorhabditis elegans. PLOS ONE, 11(6), e0157195. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0157195
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Bitki Biyoteknolojisi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | NO: 2022/4-1 |
| Gönderilme Tarihi | 23 Eylül 2025 |
| Kabul Tarihi | 22 Ocak 2026 |
| Erken Görünüm Tarihi | 6 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 6 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1789527 |
| IZ | https://izlik.org/JA94ZT99RX |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
2024-JIF = 0.500, 2024-JCI = 0.140, Category Quartile = Q4, ICV-2022: 71.05
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), uluslararası hakemli bir dergidir.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi 1997 yılında yayın hayatına başlamış olup, 1999 yılı hariç bugüne kadar aralıksız yılda 2 sayı halinde hakemli ve danışma kurullu olarak yayın hayatına devam etmiştir.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 2009 yılından itibaren format, vizyon ve misyonunda köklü değişikliğe giderek, çağın ve uluslararası bilim dünyasının gereklerini yerine getirme görevi içinde yeniden yapılanmıştır. Bu amaçla 2009 yılından itibaren "Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi" ve "Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi" olmak üzere iki ayrı elektronik dergi olarak yılda 2 sayı çıkarılmıştır.
Dergimiz yoğun ilgiden dolayı 2011 yılından itibaren yılda 4 sayı olarak yayınlanmıştır. 2018 yılından itibaren ise dergimizin adı “KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi” olarak değiştirilmiş ve yılda 6 sayı olarak yayınlanmaya başlanmıştır.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), Açık Dergi Sistemi (Open Journal System;OJS) ile araştırma makalelerin on-line olarak kabul etmekte tüm sayılarındaki makalenin sınırsız erişim kolaylıkları ile paydaşların hizmetine sunmaktadır. Bilindiği gibi Açık Dergi Sistemleri abonelik ile dağılım sistemlerine göre ulusal ve uluslar arası ölçekte tüm okuyuculara daha nitelikli izleme olanakları sunarak makalelerin etki düzeyini de arttırmaktadır. OJS sistemleri ayrıca indeksleme, tekrar erişim, serbest erişim, çoğaltma gibi hususlar bakımından araştırmacılara kolaylıkla sunmaktadır.
Ulusal ve uluslararası düzeyde makale kabul eden dergimiz uluslararası kabule sahip SCI- Expanded vb. gibi indekslerde taranmak için gerekli şartları yerine getirmeye çalışmaktadır. Dergimiz 2017 yılından itibaren, Web of Science ve Emerging Sources Citation Index tarafından taranmaya başlanmıştır. Bundan sonraki yayın hayatında, bilimsellik ve etik kuralları çerçevesinde yoluna devam edecek olan dergimiz, siz değerli bilim adamı ve okuyucularının Türkçe ve İngilizce olarak yazılmış bilimsel araştırmalarını; makale, editöre not ve araştırma notu şeklinde yayınlamaya devam edecektir.
Dergimizde basılan makalelere araştırmacıların yapacağı atıflar, dergilerimizin ulusal ve uluslararası indekslerce taranması ve kabul görmesi açısından çok önemlidir.
Açık Erişim Politikası
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, tamamen ücretsiz, uluslararası hakemli ve açık erişimli bir dergidir. Makale işlem ücreti (değerlendirme ücreti veya basım ücreti) ve makalelere erişim için abonelik ücreti talep etmez.Editöryal Süreç
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
İntihal Denetimi
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, yayın etiği gereği "Kör Hakemlik Değerlendirme Süreci"nden geçmiş her çalışmanın bütünlüğünü korumak adına intihal denetiminden geçirilmesini zorunlu kılar. Bu kapsamda her çalışmanın Türkçe ve İngilizce nüshaları intihal denetiminden geçirilir. Denetim kapsamında oluşan maddi sorumlulular yazar(lar)a aittir.Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, editör ve bölüm editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde etik görev ve sorumluluklara sahip olduklarını taahhüt ederler.
Kapsam
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi (Journal of Agricultural and Natural), uluslar arası hakemli bir dergi olup, Tarım ve Biyoloji ile ilgili tüm alanlarında özgün, yeni ve bilimsel değere sahip orijinal araştırma makaleleri yayımlamaktadır.
Yazım Kuralları
01.08.2022 tarihinden itibaren yazım kuralları güncellenmiştir.
Gönderilecek makaleler aşağıdaki yazım kılavuzuna göre hazırlanmış olmalıdır.
DERGİ YAYIN İLKELERİ ve YAZIM KURALLARINI PDF FORMATINDA İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
YAYIN POLİTİKASI
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, COPE tarafından hazırlanan Dergi Editörleri için Yönerge (The COPE Code of Conduct for Journal Editors) hükümlerine uymayı kabul ve taahhüt etmiştir.
Açık Erişim Politikası: Tarım ve Doğa Dergisi tamamen ücretsiz, uluslararası hakemli ve açık erişimli bir dergidir.
Makale işlem ücreti (değerlendirme ücreti veya basım ücreti) ve makalelere erişim için abonelik ücreti talep etmez.
Gizlilik Beyanı: Tarım ve Doğa Dergisi yönetim sistemine girilen isim ve elektronik posta adresleri gibi kişisel bilgiler, yalnızca bu derginin bilimsel amaçları doğrultusunda kullanılacaktır. Bu bilgiler başka bir amaç veya bölüm için kullanılmayacak olup, üçüncü taraflarla paylaşılmayacaktır.
Etik ilkeler: Derginin editöryal ve yayın süreçleri International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), World Association of Medical Editors (WAME), Council of Science Editors (CSE), Committee on Publication Ethics (COPE), European Association of Science Editors (EASE) ve National Information Standards Organization (NISO) kılavuzlarına uygun olarak biçimlendirilmiştir. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisinin editöryal ve yayın süreçleri, Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama (doaj.org/bestpractice) ilkelerine uygun olarak yürütülmektedir.
Arşivleme: Tarım ve Doğa Dergisi’nde yayınlan tüm makaleler TÜBİTAK ULAKBİM Yaşam Bilimleri Veritabanı aracılığıyla pdf formatında ULAKBİM sunucularında saklanmakta ve sunulmaktadır.
Sponsorluk ve Reklam: Tarım ve Doğa Dergisi yayın politikaları kapmasında sponsorluk ve reklam kabul etmemektedir.
Telif Hakkı Devri: Yayınlanmak üzere Tarım ve Doğa Dergisi'ne gönderilen çalışmalar, daha önce herhangi bir şekilde tam metin olarak yayınlanmamış veya herhangi bir yere yayınlanmak üzere gönderilmemiş özgün çalışma niteliği taşımalıdır. Yazarlar çalışmalarının telif hakkından feragat etmeyi kabul ederek, değerlendirme için gönderimle birlikte çalışmalarının telif hakkını Tarım ve Doğa Dergisi'ne devretmek zorundadır. Tarım ve Doğa Dergisi Yayın Kurulu makalenin yayımlanması konusunda yetkili kılınır. Tarım ve Doğa Dergisi 'ne çalışma gönderecek yazarlar, "Telif Hakkı Devir Formu" belgesini doldurmalıdır. Yazar(lar) doldurdukları formu ıslak imza ile imzalamalıdır. İmzalanan form taranarak sistem üzerinden çalışma gönderim adımlarının 4.’sünde ek dosya yükleme seçeneği ile yüklenmelidir. Telif Hakkı Devir Formunu iletmeyen yazarların çalışmaları yayınlanmaz.
Yazarlar makale sonunda “Araştırmacıların katkı oranı beyanı” ve “yazar çatışma beyanı” konusunda bilgi vermek zorundadır.
Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci: Kör hakemlik, bilimsel yayınların en yüksek kalite ile yayınlanması için uygulanan bir yöntemdir. Bu yöntem, bilimsel çalışmaların nesnel (objektif) bir şekilde değerlendirilme sürecinin temelini oluşturmaktadır ve birçok bilimsel dergi tarafından tercih edilmektedir. Hakem görüşleri, Tarım ve Doğa Dergisi’nin yayın kalitesinde belirleyici bir yere sahiptir. Tarım ve Doğa Dergisi'ne gönderilen tüm çalışmalar aşağıda belirtilen aşamalara göre körleme yoluyla değerlendirilmektedir.
Körleme Hakemlik Türü: Tarım ve Doğa Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.
İlk Değerlendirme Süreci: Tarım ve Doğa Dergisi'e gönderilen çalışmalar ilk olarak editörler tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe ve İngilizce olarak dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç iki hafta içerisinde bilgilendirilir. Uygun bulunan çalışmalar ise ön değerlendirme için çalışmanın ilgili olduğu alana yönelik bir Bölüm editörüne gönderilir.
Ön Değerlendirme Süreci: Ön değerlendirme sürecinde bölüm editörleri çalışmaların, giriş, materyal ve metod, bulgular, sonuç, değerlendirme ve tartışma bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından ayrıntılı bir şekilde inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunmayan çalışmalar en geç dört hafta içerisinde bölüm editörü değerlendirme raporu ile birlikte iade edilir.
Hakemlendirme Süreci: Çalışmalar içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakemlere gönderilir. Çalışmayı inceleyen bölüm editörü, Tarım ve Doğa Dergisi hakem havuzundan uzmanlık alanlarına göre en az iki hakem önerisinde bulunur veya çalışmanın alanına uygun yeni hakem önerebilir. Makale hakemlerinin her birinin farklı kurumlardan olmasına ve hakemlerle aynı kurumdan olmamasına özen gösterilir. Bölüm editöründen gelen hakem önerileri editörler tarafından değerlendirilir ve çalışmalar hakemlere iletilir. Hakemler değerlendirdikleri çalışmalar hakkındaki hiçbir süreci ve belgeyi paylaşmayacakları hakkında garanti vermek zorundadır.
Hakem Değerlendirme Süreci: Hakem değerlendirme süreci için hakemlere verilen süre 4 haftadır. Hakemlerden veya editörlerden gelen düzeltme önerilerinin yazarlar tarafından 1 ay içerisinde tamamlanması zorunludur. Hakemler bir çalışmanın düzeltmelerini inceleyerek uygunluğuna karar verebilecekleri gibi gerekliyse birden çok defa düzeltme talep edebilir. Değerlendirme Sonucu Hakemlerden gelen görüşler, Bölüm editörü tarafından en geç 2 hafta içerisinde incelenir. Bu inceleme sonucunda Bölüm editörü çalışmaya ilişkin nihai kararını editörlere iletir.
Yayın Kurulu Kararı: Editörler, Bölüm editörü ve hakem görüşlerine dayanarak çalışma ile ilgili yayın kurulu görüşlerini hazırlar. Hazırlanan görüşler editör tarafından Bölüm editörü ve hakem önerileri ile birlikte en geç 1 hafta içerisinde yazar(lar)a iletilir. Bu süreçte olumsuz görüş verilen çalışmalar intihal denetimi talep edilmeksizin iade edilir.
Makale Gönderme: Tarım ve Doğa Dergisi'de değerlendirilmek üzere çalışma gönderecek yazar(lar) https://dergipark.org.tr/ksudobil adresinde yer alan dergi yönetim sistemine üye olarak gönderim gerçekleştirebilir.
Yazarlar: Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, geri çekme işlemlerinde dergi editörüyle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Makalelerin Geri Çekilmesi: Değerlendirme aşamasındaki çalışmasını geri çekme talebinde bulunmak isteyen yazar(lar), makale geri çekme talebini içeren dilekçeyi her bir yazarın ıslak imzası ile imzalanmış ve taratılmış halini dogabilimleri@ksu.edu.tr adresi üzerinden e-posta aracılığıyla yayın kuruluna iletmekle yükümlüdür. Yayın Kurulu geri çekme bildirimini inceleyerek en geç bir hafta içerisinde dönüş sağlar. Yayın kurulu tarafından telif hakları Tarım ve Doğa Dergisi gönderim aşamasında devredilmiş çalışmaların geri çekme isteği onaylanmadıkça yazarlar çalışmasını başka bir dergiye değerlendirme için gönderemezler.
Editörler: Tarım ve Doğa Dergisi yayın kurulu; yayınlanmış, basım aşamasındaki veya değerlendirme aşamasındaki bir çalışmaya ilişkin telif hakkı ve intihal şüphesi oluşması durumunda çalışmayı ilişkin bir soruşturma başlatma yükümlülüğü taşır. Yayın kurulu yapılan soruşturma sonucunda değerlendirme aşamasındaki çalışmada telif hakkı ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda çalışmayı değerlendirmeden geri çeker ve tespit edilen durumları detaylı bir şekilde kaynak göstererek yazarlara iade eder. Yayın kurulu, yayınlanmış veya baskı halindeki bir çalışmada telif hakkı ihlali ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda, en geç bir hafta içerisinde aşağıdaki geri çekme ve bildiri işlemlerini gerçekleştirir.
Ücret Politikası
Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır (Free submission and publication).
Dizinler
Dergi Kurulları
Dergi Editörler Kurulu
Prof. Dr. Selami SELVİ, Çanakkale Onsekizmart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümünden 2002 yılında mezun olmuştur. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Bölümü Botanik ABD’de 2003-2005 yılları arasında yüksek lisansını, aynı enstitüde 2005-2011 yılları arasında doktorasını tamamlamıştır. Halen Balıkesir Üniversitesi Altınoluk Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümünde Öğretim üyesi olarak akademik hayatına devam etmektedir. Bitki Morfolojisi ve Anatomisi, Bitki Sistematiği, Bitki Ekolojisi Etnobotanik, Etnofarmakoloji ve Bitki Biyokimyası üzerine çalışmalar yapmaktadır.
AK
Kültür bitkilerinde sorun olan fungal ve bakteriyel hastalık etmenlerin irdelendiği Bitki Patolojisi alanında araştırma deneyimine sahip olup, birçok yüksek lisans ve doktora tezine ve çalışmasına danışmanlık yapmıştır.
Bitki patojeni bakteri ve fungal hastalık etmenlerinin moleküler ve morfolojik tanılanmaları, bitki uçucu yağ ve özütler gibi doğal antimikrobiyal maddelerin antimikrobiyal etkinliği, fungal ve bakteriyel bitki hastalık etmenlerine karşı teşvik edilmiş dayanıklılık, faydalı antagonist fungal ve bakteriyel etmenler ile fungal ve bakteriyel patojenlerin biyolojik kontrolü, bitki büyümesini teşvik eden endofitik ve epifitik bakteri izolatları (PGPB) ve bitki patojeni ile bitki savunma mekanizmaları arasındaki moleküler, biyokimyasal ve morfolojik etkileşimlerin karakterizasyonu konularında saygın dergilerde yayınlanmış çok sayıda araştırma makalesi, kitap bölümü ve konferans bildirileri bulunmaktadır. Çeşitli konularda yayınlanmış araştırma makaleleri dünya genelinde kapsamlı bir şekilde atıf almış ve Tarım Bilimleri alanında ilgili dergi kategorisinde "En Çok Atıf Alan Makaleler" arasında yer almıştır.
Özellikle, çeşitli bitkilerdeki sorun tohum, toprak ve hava kökenli fungal ve bakteriyel hastalıklar, külleme, mildiyö, pas gibi obligat hastalık etmenlerinin morfolojik ve moleküler tanımlanmasında uzmandır. Soylu’nun Türkiye için farklı konukçu bitkilerde sorun olan fungal ve bakteriyel hastalık etmenlerinin ilk kez patojen olduğu konusunda bildirimleri bulunmaktadır.
AB, TÜBİTAK, Üniversite, TAGEM, Kalkınma Bakanlığı gibi kuruluşlar tarafından destekli birçok projede yürütücü, yardımcı araştırıcı ve danışman olarak görev yapmış/yapmaktadır.
Türkiye'de ilk kez doğrudan çiftçiye hastalık, zararlı ve yabancı otlarla ilgili sorunlarına çözüm hizmeti sunan "Bitki Sağlığı Kliniği'nin kuruluşunda yer almıştır.
Alanında saygın ve prestijli birçok dergide Baş Editör, Yayın Kurulu Üyesi ve Hakem olarak görev yapmaktadır.
Dergi Sahibi
Baş Editör
dergi
AK
Editörler
Alan Editörleri
Uygulamalı istatistik, Varyans Unsurları, Regresyon ve korelasyon, Varyans Analizi -F testi, Parametrik ve parametrik olmayan testler, Biyoistatistik
1969 yılında Konya'nın Ilgın ilçesinde doğdu. 1988 yılında başladığı Anadolu Üniversitesi Fen-Edb. Fakültesi İstatistik bölümünden 1992 yılında mezun oldu. 1991-1992 öğretim yılında aynı üniversitede Eğitim Fakültesi'nde Öğretmenlik Sertifikası Programı (Pedagojik Formasyon) eğitimi aldı. 1993-1994 yıllarında yedek subay olarak askerlik hizmetini yerine getirdi. 1997 Haziran-2014 Ocak döneminde devlet memurluğu görevini yürüttü.
Devlet memurluğu esnasında; 1997-1998 yıllarında Ankara Türkiye İstatistik Kurumu'nda Hizmetiçi İstatistik eğitimi aldı ve bu eğitimi 1. olarak bitirdi. 2003 yılında Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTU) 'nde Uygulamalı İstatistik eğitimi aldı.
2001-2003 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstatistik Anabilim Dalında Tezsiz Yüksek Lisans, 2004-2006 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstatistik Anabilim Dalında Tezli Yüksek Lisans eğitimini tamamladı.
2008-2013 yılları arası Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı Biyometri ve Genetik Dalında Doktora eğitimini tamamladı. 2013 yılında Dr. ünvanını aldı. "Zaman Serileri Analizi ve Trafik Kazası Verilerine Uygulanması" isimli doktora tezi en yüksek yayın puanı alan tez ilan edildi ve ödüle layık görüldü.
2014 yılı Ocak ayında Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü'ne Yrd. Doç. Dr. olarak atandı. 2020 yılında Zootekni bilim dalı Biyometri ve Genetik Anabilim dalında Doçent ünvanını aldı.
2023 ve 2024 yıllarında ABD Stanford Üniversitesi'nin yaptığı araştırma sonucuna göre "Dünyanın en etkili bilim insanları” sıralamasına girdi ve bu listenin yüzde 2’lik dilim içerisinde yer aldı.
Danışmanlar Kurulu
2024-JIF = 0.500
2024-JCI = 0.14
Uluslararası Hakemli Dergi (International
Peer Reviewed Journal)
Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır. (Free submission and publication)
Yılda 6 sayı yayınlanır. (Published 6 times a year)
Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.